Çocuklarda dil gelişim evreleri nasıl olmalı?

Her bebek eğer fiziksel olarak önemli bir problemi yoksa, dil yeteneğiyle doğar. Genel olarak 6’ıncı aydan sonra ”ba-ba”, ”de-de” gibi çeşitli heceleri çıkarmaya başlar. Uzmanları göre, çocuklarda dil gelişiminin evreleri nasıl olmalı? Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü Öğretim Görevlisi Merve Yüksel, çocuklarda dil gelişiminin süreçlerine ilişkin bilgi verdi. ”Yaşamın ilk yılı dil[...]

Aşırı ilgili baba ”dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu” yaratabilir

Çocuğun sağlıklı ruhsal gelişimi için en az anne kadar, baba da merkezi bir role sahip. Ancak uzmanlar, ilgisiz babalar kadar aşırı ilgili babanın da çocukta yol açabileceği sorunlara dikkat çekiyor. Uzman Klinik Psikolog Neil Serem Yılmaz, aşırı ilgili babanın yol açabileceği sorunları anlattı. ”Kurallar arabının frenleri gibidir”  Çocuklar her şeyi bildiklerini, her şeye güçlerinin yettiğini[...]

Çocuklarda hangi yaşta, hangi süt veya süt ürünü tercih edilmeli?

Çocukluk çağında süt ve süt ürünleri tüketimine ağırlık vermek büyük önem taşıyor. Çünkü uzmanlara göre, çocukluk çağında tüketilen süt, ömür boyu hastalıklardan koruyucu etki taşıyor.   Çocuk Hastalıkları Uzmanı Dr. Fatih Aydın,  sütün faydalarını ve çocuklarda süt tüketiminin önemini anlattı. Çocuklar için önerdiğimiz günlük süt miktarı… Süt içerdiği mineral, vitamin, protein, iyot ve kalsiyumla çocukların sağlıklı[...]

Çocukların yeteri kadar su içtiği nasıl anlaşılır?

Günlük su tüketimi sadece büyükler için değil, çocuklar için de çok önemli. Çünkü susuzluk çocuklarda idrar yolu enfeksiyonu,  böbrek ve idrar yollarında taş hastalığı ile  böbrek yetersizliğine yol açabilir. Çocuğun yeteri kadar su içtiği nasıl anlaşılır? Çocuk Nefrolojisi Uzmanı Doç. Dr. Mehmet Taşdemir,  yeteri kadar su içilmemesinin çocukluk çağında büyüme ve gelişmeyi, bağışıklık sistemini, böbrek[...]

Ölüm yerine ”uzaklara gitti’ söyleminden uzak durun

Pandemi süreciyle birlikte çocuklar ölüm kavramıyla daha sık karşılaşmaya başladı. Acaba çocuklara ölüm nasıl anlatılmalı? Uzmanlara göre, ”uyumak” veya ”uzaklara gitmek” kelimeleri kullanılmamalı.   Uzman Klinik Psikolog Ayşe Şahin, pandemi süreciyle birlikte daha da sık karşılaşılan ölüm kavramının, çocuklara nasıl anlatılması gerektiğinine ilişkin, şunları anlattı. Haberi yakınlık duyduğu kişiler vermeli Aileler bir yakınlarını kaybettiklerinde, çocuklarına[...]

Evde geçirilen zamanın artması solunum alerjilerini artırdı

Koronavirüs pandemi nedeniyle, çocuklar evde daha çok zaman geçirmeye başladı. Evde geçirilen zamanın artması çocuklarda solunum alerjilerini artırdı. Çocuk Alerji ve İmmünoloji Uzmanı Prof. Dr.  Sarıçoban, özellikle içinde bulunduğumuz dönemde kullanımı artan deterjan ve bir çok kimyasalın solunmasıyla birlikte alerjik tepkilerin artığına işaret etti. Alerjik hastalık oranının son 20 yılda yüzde 3’den 15’e çıktığına dikkati[...]

Çocuklara ”takdir mi, tanımlayıcı takdir mi”?

Takdir ve övgü dendiğinde bazı ailelerin ‘sen çok zekisin, çok çalışkansın,  herkesten güzelsin” gibi etiketlemeye yönelik cümleler kurdukları görülüyor. Uzmanlara göre, çocukların sahip oldukları fiziksel ya da bilişsel özellikler değil, onların gösterdikleri emek,  çaba ve doğru davranış övülmeli. Yani, ”tanımlayıcı takdir”. Ebeveynler, çocuklarını hangi cümlelerle takdir etmeli? Çocuk ve Ergen Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Emel[...]

Çocuğunuzu besin alerjilerinden nasıl koruyabilirsiniz?

Besin alerjileri, bütün dünyada ve ülkemizde son yıllarda büyük artış gösterdi. Bu artışa, batı tipi yaşamın getirdiği çevresel koşullardaki hızlı değişimin neden olduğu ileri sürülüyor. Besin alerjileri, çocuklarda yetişkinlere göre daha sık olarak görülüyor. Besin Alerjisi Derneği Başkanı Prof. Dr. Dost Zeyrek, çocuklarda besin alerjisine ilişkin şu bilgileri verdi. Besin Alerjisi Nedir? Besin alerjisi ,[...]

”Mükemmel anne”, çocuğa tırnak yedirebilir

Mükemmellik sendromu hem anneye,  hem çocuğa zarar verebilir.  Uzmanlara göre, mükemmeliyetçi yapıya sahip anneler,  iyilik yapayım derken çocuklarında davranış problemleri, başarı anksiyetesi ve  depresyona sebep olabilir . Psikolog Cansu İvecen,  özellikle pandemi döneminde mükemmeliyetçi annelik sendromunun çocuklarda yol açtığı sorunları anlattı. Başarı anksiyetesi Annenin çocuğuyla ilgili gerçekçi olmayan beklentiler içerisinde olması, onun var olan potansiyeline[...]

4×4’lük anne olmak isteyenlere öneriler

Mükemmellik sendromu, hem anneye hem çocuğa zarar verebilir. Uzmanlar,  ”4×4’lük anne” olmaya çalışanları uyarıyor, ”İyi niyetli olan bu arzunuz çocuğunuzu psikolojik olarak olumsuz etkileyebilir.” Uzman Psikolog Cansu İvecen, mükemmeliyetçi annelere önerilerde bulundu, ”Her anne için çocuğu çok özeldir. Ancak…”  Her anne için kuşkusuz çocuğu çok özel ve biriciktir. Çocuğunun hayatta mutlu olmasını önemseyerek onu iyi[...]

Ağlamak çocuğa iyi mi gelir?

Hepimiz, çocuklarımız büyürken istediği olmadığında ağlamasından şikayetçi olmuşuzdur. Acaba  ağlamak çocuğa iyi gelen bir şey mi?  Uzman Klinik Psikolog Zümrüt Çetin, annelerin çocuklarının ağlamasına izin vermesi gerektiğinin altını çizerek, şunları söyledi Ağlamak çocuğa iyi gelir  Ağlamak çocukların ruhsal dayanıklılıklarını artırmaları için aslında bir fırsattır. İstediği oyuncak alınmayan çocuk ya da okula uyum sürecinde annesinden ayrılmamak[...]

Sağlıklı anne ”çocuğunu adım adım kendinden uzaklaştıran” annedir

Çocuklarla anneleri arasındaki ilişki, çocukların kişiliğini doğrudan etkiliyor. Annesi aşırı koruyucu davranan çocuklar, kaygılı bireylere dönüşebiliyor.  Uzmanlar, ”çocuğu ihmal etmekle ihtiyaçlarını gidermek arasında ince bir sınır” olduğuna işaret ediyor.  Ve sağlıklı annenin  ”çocuğunu adım adım kendinden uzaklaştıran” anne olduğunu ifade ediyor. Çocukların ”ne kadar çok şeyi, ne kadar erken yaşta tek başına yapmaya başlarsa” o[...]

Çocukta hangi yaşta hangi öz bakım becerisi olmalı?

Çocuğun giyinme, yemek yeme, ağız ve diş temizliği, tuvalet alışkanlığı gibi öz bakım becerilerini, yaş dönemine uygun yapabilmesi önemli. Yaşlara göre, çocuk hangi öz bakım becerilerine sahip olmalı? Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü Araştırma Görevlisi Begüm Gamiş, erken çocukluk döneminde öz bakım gelişimine ilişkin değerlendirmede bulundu. Öz bakım becerisi ne demek? Özbakım[...]

”Aslanım, prensesim mi?”, ”yavrum, çocuğum mu?”

Çocuklara hitap edilirken ebeveynlerin tutumu, yaklaşımı, onunla konuşma şekli ve bakışı bile çocuklar için büyük önem taşıyor. Uzmanlar, çocukların özellikle cinsel kimlik evresi olan 3-6 yaşta, ebeveynlerinden doğru mesajlar almalarının önemine dikkat çekiyor. Ve onlara isimleriyle  hitap etmenin en doğrusu olduğunu ifade ediyor. Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Beyin Hastanesinden Uzman Klinik Psikolog Ayşe Şahin, çocuklara nasıl[...]

Meme kanseri sonrası hamile kalmak riskli mi?

Meme kanseri geçiren kadınların hamile kalmalarının daha zor olduğu biliniyor. ABD’de yapılan meme kanseri sempozyumunda,  bu konuda yapılmış 39 ayrı çalışma topluca gözden geçirildi.  Buna göre,  114 binin üzerindeki kadından 7 bin 500’den fazlası, tanıdan sonra hamile kaldı. Genel popülasyona kıyasla, meme kanseri hastalarının hamile kalma ihtimalinin yüzde 60 daha az olduğu gözlendi. Meme kanseri[...]

Covid-19 hastası çocuklar nasıl beslenmeli?

Covid-19 artık çocukluk yaşlarına kadar indi. Hasta olan çocuğun vde bakımı sırasında bir çok konuda dikkatli olmak ve önlem almak gerekiyor. Covid-19 hastası çocuğa özel bir beslenme programı uygulanmalı mı?   Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ülkü Tıraş, Covid-19’a karşı güçlü bir bağışıklık sisteminin çok önemli olduğunu ve dolayısıyla çocuğun sağlıklı beslenmesinin yanı sıra, hekim önerdiyse vitamin[...]

Çocuğu Covid-19 olanlar evde nasıl davranmalı?

Covid-19 artık çocuklarda da görülmeye başlandı. Uzmanlar, hasta olan çocukların evde mümkünse ayrı bir odada izlenmesi gerektiğini vurguluyor. Çocuklar ihtiyaçlarını tek başına göremeyeceği için büyüklerin de kendilerini korumaları gerektiğinin altını çiziyor. Ve çift maske takmalarını öneriyor.   Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ülkü Tıraş, Covid-19 pozitif olan çocukların mutlaka evde izlenmeleri gerektiğine dikkati çekerek,[...]

Çocukların virüsü kaptığı en büyük kaynak ”erişkinler”

Ülkemizde İngiliz mutasyonunu gösteren virüsün egemen olmasıyla, çocuklarda da hastalık belirtileri görülmeye başlandı. Uzmanlara göre, çocukların virüsü aldığı en büyük kaynak erişkinler.  Araştırmalara göre, okul zamanı bile çocuk hastaların yüzde 69’u, hastalığı ev halkından alıyor.   Çocuk Göğüs Hastalıkları Uzmanı ve Sağlığa Evet Derneği Başkanı Prof. Dr. Elif Dağlı, çocukların koronavirüsü erişkinlerden aldığını ve bulaş[...]

Küçük bebeklere ateş düşürücü verilebilir mi?

Çocuklarda özellikle de bebeklerde ateş, çok sık görülen bir durum. Acaba, ateşi yükselen bebeklere ne tür ateş düşürücü verilebilir ? Uzmanlar, ateş düşürücü verilse bile mutlaka bir hekime danışılması gerektiğini belirtiyor. Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları ve Bağışıklama Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Zafer Kurugöl, ”küçük bebeklere ateş düşürücü verilebilir mi?” sorusuna, şu cevabı verdi: ”Tek[...]

Çocuklara sebzeyi sevdirmenin ipuçları

Çocuklara sebzeleri sevdirmek, çoğunlukla bütün ailelerin ortak sorunu. İngiliz Beslenme Vakfı’na göre  ”tadım yapmak”, küçük çocukları çeşitli sebzelerle tanıştırmanın iyi bir yolu olabilir. Ancak tatmadan önce ”koklamalarını” sağlayın. Sebzeleri denemeye zorlamayın, sadece cesaretlendirin.   Çocuklara sebzeleri sevdirmek, onların gelişimi açısından çok önemli. Ancak, pek çok aile bu konuda sorun yaşıyor. İngiliz Beslenme Vakfı’nın (BNF) bunun[...]

Bebeğinizdeki geçici sarılık mı, yoksa karaciğerle ilgili mi?

Sarılık, anne babaları korkutan hastalıkların başında geliyor. Uzmanlara göre, yeni doğan döneminde yaşanan geçici sarılıkla, karaciğer- safra yolu hastalıklarından kaynaklanan sarılığın ayırt edilebilmesi hayati önem taşıyor. Çocuğunuzdaki  huzursuzluk ve anlamsız konuşmalar ya da idrar rengi, karaciğer hastalığına işaret ediyor olabilir. Çocuk Gastroenteroloji Uzmanı Prof. Dr. Ayşe Selimoğlu, bebeklerde ve çocuklarda karaciğer yetmezliği hakkında bilgi verdi,[...]

Ateşi yükselen çocuğa önce”banyo” mu, yoksa ”ilaç” mı?

Çocuklarda sık görülen yüksek ateş, ailelerin en büyük endişe kaynağı.  Çalışmalara göre, ailelerin yüzde 18-21’i ”ateşin çocuklarında kalıcı sakatlık bırakacağından”, yüzde 11-18’i de ”ölüme yol açacağından” korkuyor.  Uzmanlar, ateş 38,6 derecenin üstüne çıktığında mutlaka düşürülmesi gerektiğine işaret ediyor.  Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları ve Bağışıklama Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Zafer Kurugöl, çocuklarda yüksek ateş ve[...]

Çocuklarda ateş nereden ölçülmeli?

Yüksek ateş, çocuklarda çok sık görülen bir şikayet.  Ateşin bir hastalık değil, hastalık belirtisi olduğuna işaret eden uzmanlar, bu nedenle doğru yerden ölçülmesi gerektiğinin altını çiziyor. Çocuklarda yüksek ateş, çok sık görülen bir şikayet ve görüldüğü zaman hem aileleri, hem de hekimleri endişelendiren, hatta telaşa neden olan bir durum.  Ateşin, bir hastalık değil hastalık belirtisi[...]

Verem aşısından önce bu belirtileri mutlaka dikkate alın

İmmün yetmezlikle dünyaya gelen çocuklarda, aşıların zamanında yapılması son derece önemli. Ancak bu çocuklardan bazılarına, verem veya kızamık gibi canlı aşılar uygulanamıyor. Çünkü bu çocukların bağışıklık sistemi, aşı mikrobundan enfekte olabiliyor, Bu nedenle uzmanlar, özellikle yeni doğanlarda ikinci ayda uygulanan verem aşısından önce tanının mutlaka konulması gerektiğinin altını çiziyor. Çocuk Sağlığı Hastalıkları, Çocuk İmmünolojisi Uzmanı[...]

Çocuğunuzun iri gözlü olmasının nedeni bu hastalık olabilir

Göz tansiyonu olarak tanımlanan glokom, yetişkinlik hastalığı gibi görünmekle beraber, bebeklerde de ortaya çıkabiliyor.  Uzmanlar, özellikle iri gözlü bebeklere dikkati çekiyor. Göz Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Can Üstündağ,  kalıcı körlüğün temel nedenlerinden biri olan glokomun sadece yetişkinlerde görülmediğine işaret etti.  Prof. Dr.  Üstündağ, şu uyarılarda bulundu: İri gözlü bebekleri kontrol ettirin   Glokom, yetişkin hastalığı gibi[...]

Çocuk sahibi olmak için kaç yumurta lazım?

Kadınların yumurta rezervi yaşla birlikte azalıyor. Ancak çocuk sahibi olabilmek için yumurta rezervi kadar, kalitesi de çok  önemli. Bir kız bebek doğduğunda yumurtalıklarındaki yumurta sayısı yaklaşık 1.5-2 milyon civarındadır. Doğurgan olunan dönemdeyse bu sayı, 300-400 bine iner. Çocuk sahibi olmak için yumurta rezervinde ne kadar yumurta olması lazım? Bu rezerv anne olmak için ne zaman[...]

Boşanma kararı çocuklara nasıl anlatılmalı?

Boşanma süreci çocukların kaygılarını artırabilir, bu dönemde psikolojik sorunlar ortaya çıkabilir. Uzmanlar,  çocukların bu süreçten ne kadar etkileneceğinin en önemli belirleyicisinin  ”anne ve babanın iyilik hali’ olduğunun altını çiziyor.  Ve aileleri uyarıyor; ”senin iyiliğin için bu kararı verdik” demeyin.    Boşanma sürecinin çocukların kaygılarını artırabileceğini belirten uzmanlar, bu dönemde çocuklarda psikolojik sorunlar ortaya çıkabileceğine dikkati[...]

Çocuklara ne zaman hikaye anlatılmaya başlanmalı?

Aileler, çocuklarına kitap okuma alışkanlığı kazandırmak için bebeklikten itibaren onlara kitap okur, hikayeler anlatır.  Hikaye anlatmaya başlamanın bir yaşı var mı?   Klinik Psikolog Duygu Barlas,  çocuğun gelişimine gebelik döneminde de katkı sağlamanın mümkün olduğunu hatırlatarak, şunları söyledi. ”Doğduktan 6 ay sonra anne-babayla duygusal paylaşım başlar”   Anne veya babanın, çocuk anne karnındayken müzik dinleyerek, şarkı[...]

Hoşuna gittiği için mi, yoksa bir sorun nedeniyle mi parmak ucunda yürüyor?

Yürümeye yeni başlayan çocuklarda parmak ucu yürüyüşü oldukça yaygındır. Ailelere sevimli gelen bu durumun  geçici olduğu düşünülür. Uzmanlara göre,  en geç 2 yaşına kadar çocuğun normal yürüyüş düzenine geçmesi gerekir.  Çünkü uzun süren parmak ucu yürüyüşü bazı sağlık sorunlarının habercisi olabilir. Bu yüzden de nedenleri araştırılmalı. Yürümeye yeni başlayan çocuklarda parmak ucu yürüyüşü oldukça yaygındır.[...]

Çocuklarda iştahsızlık geçici mi, hastalık belirtisi mi?

Çocukların  büyüme aşamasında anne-babalardan en çok duyulan sözdür; ”Bizimki çok iştahsız.” Fiziksel olarak sağlıklı çocuklarda yüzde 25-50 oranında iştahsızlık görülebilir. Ama gerçek anlamda iştahsızlık bu çocukların yüzde 1-2 sinde vardır. Bebeklerde ve çocuklarda görülen iştahsızlık bir sağlık sorunu mu, yoksa geçici bir durum mu?   Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Ela Tahmaz Gündoğdu, [...]