Çocukta hangi yaşta hangi öz bakım becerisi olmalı?
- LGS öncesi bu besinlerden uzak durun… - 11 Haziran 2026
- Göz Vakfı’ndan, ”Güneş ışınları kataraktı tetikliyor” uyarısı… - 10 Haziran 2026
- Sanovel’de yeni CFO Gökdeniz Gür oldu - 9 Haziran 2026
Çocuğun giyinme, yemek yeme, ağız ve diş temizliği, tuvalet alışkanlığı gibi öz bakım becerilerini, yaş dönemine uygun yapabilmesi önemli. Yaşlara göre, çocuk hangi öz bakım becerilerine sahip olmalı?
Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Çocuk Gelişimi Bölümü Araştırma Görevlisi Begüm Gamiş, erken çocukluk döneminde öz bakım gelişimine ilişkin değerlendirmede bulundu.
Öz bakım becerisi ne demek?
Özbakım becerileri, çocukların günlük yaşam aktivitelerine (giyinme, soyunma, yemek yeme, ağız ve diş temizliği, tuvalet alışkanlığı dahil) katılmaya hazır olmaları için üstlenilen günlük görevlerdir. Bu beceriler çocuk doğduğundan itibaren ebeveynleri ya da bakım verenleri tarafından karşılanmakta olup, çocuğun fiziksel olgunluğa erişmesiyle birlikte bağımsız olarak bu becerileri yerine getirebilmesi beklenmektedir.
Yaşa göre öz bakım becerileri
3 Yaş
Ellerini yıkayabilme (ancak kurulayabilme becerisinin kazanımı için henüz zamana ihtiyaç vardır. Bu nedenle kurulama kısmında gerektiğinde destek olunmalıdır),
Çatal ve kaşık yardımı ile yemek yiyebilme (herhangi bir kazaya sebep vermeyecek araç gereçlerin seçilmesi önemlidir),
Kendi kıyafetlerini yardımsız giyebilme (başlangıç için esnek yapıda kıyafetler tercih edilmelidir),
Destekle fermuar kapatabilme.
4-5 Yaş
Ellerini ve yüzünü yıkayabilme,
Kendi giysisindeki büyük düğmeleri ilikleyebilme ve çözebilme (bu beceride düğmelerin boyutu önemlidir; becerinin tam anlamıyla oturması 6 yaş bitimini bulacaktır),
Yemek yerken doğru araç-gereci kullanabilme,
Sözel ipucu yardımıyla sofra kurmaya yardımcı olabilme,
Dişlerini fırçalayabilme,
Yardımsız giyinebilme,
Kıyafetlerini askıya asabilme (boyunun yetişmesi için gerekli destek materyalleri kullanılabilir).
6 Yaş
Elini yüzünü yıkayıp kurulayabilme (bedeninin diğer bölümlerini yıkarken yardım edilmesi gerekebilir),
Dişlerini uygun şekilde fırçalayabilme,
Hava durumuna uygun şekilde yardımsız giyinebilme ve soyunabilme,
Ayakkabılarındaki bağcıkları bağlayabilme,
Saçlarını uygun şekilde tarayabilme,
Bıçakla yumuşak yiyecekleri kesebilme (özellikle bununla ilgili fırsatlar yaratılması önemlidir),
İstediği kadar tabağına servis tabağından yiyecek alabilme ve kendi yiyeceğini hazırlayabilme,
Günlük islerden birinin -sofrayı hazırlamaya yardım gibi- sorumluluğunu alabilme.
