Aile sağlığı merkezleri, ”Kovid-19 aşısı” için hazır mı?

Kovid-19 aşısının yapılacağı belirtilen sağlık kurumlardan biri de aile sağlığı merkezleri. Aile sağlığı merkezleri, ekip ve bina olarak aşı yapmak için hazır mı? İstanbul Aile Hekimleri Derneği; ”Ülkemizde aile hekimliklerinin 2 bininde hekim, hekimi olan birimlerin üç bininde de bir hemşire, ebe ya da acil tıp teknisyeni çalışmamaktadır.”, ”Planlama konusunda birinci basamakta herhangi bir hazırlık ve bilgilendirme yapılmadığını görünce, endişeli olduğumuzu  belirtmek istiyoruz.”

İstanbul Aile Hekimliği Derneği (İSTAHED) Yönetim Kurulu’nca, kovid-19 (covid-19) aşılamasına ilişkin açıklama yapıldı.

”Aile sağlığı merkezlerinin, önlem alınmadığı takdirde kovid-19  aşılama yükünü kaldıramayacağı” ifade edilen açıklamada, şu görüşler paylaşıldı.

Vatandaş öncelikle ASM’leri tercih edecektir 

Aşının aile sağlığı merkezleri, kamu ve üniversite hastaneleri ile özel hastanelerde oluşturulacak Covid-19 aşı uygulama birimlerince yapılacağı, Bakanlık açıklamalarında yer almakta. Aşı uygulama merkezi seçiminin tercihe bırakılması halinde, vatandaşlarımızın genel sağlık hizmet alım alışkanlıkları ve pandemi sürecinin etkisi dikkate alınırsa, aşılamanın büyük bir bölümünün aile hekimliklerinde yapılacağını tahmin etmek çok da zor değildir.

Aile sağlığı merkezlerinden ”Hekim, hemşire, ebe açığı” 

Ülkemizde yaklaşık rakamlarla her ne kadar 27 bin aile hekimliği birimi olsa da, bunların yaklaşık 25 bininde aile hekimi, yine yaklaşık 21 bininde de aile sağlığı çalışanı istihdamı vardır. Yani elimizdeki açılmış görünen aile hekimliklerinin 2 bininde hekim, hekimi olan birimlerin üç bininde de aşılama hizmetlerinin olmazsa olmazlarından olan bir hemşire, ebe ya da acil tıp teknisyeni çalışmamaktadır. 

Yine nüfus dağılımına baktığımızda Anadolu’da bir birime 3 bin 260, İstanbul’da ise 3 bin 600 kişinin kayıtlı olduğu bilinmektedir. 

”Bina yapıları arasında da oldukça büyük farklar var” 

Bina yapıları arasında da oldukça büyük farklar olup, zemin katta bir dükkan, bir apartman dairesi, müstakil bir prefabrike yapı ya da standartlara uygun yapılmış binası olan aile sağlığı merkezlerinde hizmet verilmektedir. Aile sağlığı merkezlerinde tüm birinci basamak sağlık hizmetleri yanında, sağlık raporlarından, küçük müdahalelere, laboratuvar hizmetlerinden bebek çocuk erişkin izlem ve aşılarına kadar çok çeşitli hizmetler verilmektedir.

”Endişeliyiz”…

Bakanlığın genel yaklaşımı nedeniyle de aile hekimlerimizin çok az bir bölümünün randevulu çalıştığı bilinmektedir. Tüm bu veriler ve daha fazlası en güncel haliyle Sağlık Bakanlığı’nın elinde vardır. Ne var ki bu verilere rağmen 3 kişilik ekiplerin kurulacağı, günlük 1,5 milyon doza aşı yapabilecek kapasitemizin bulunduğu ve çok güçlü bir birinci basamağımızın olduğu fikriyle, bu argümanın desteklendiğine dair açıklamaları görünce ve bu planlama konusunda birinci basamakta herhangi bir hazırlık ve bilgilendirme yapılmadığını görünce, endişeli olduğumuzu da belirtmek istiyoruz.”

”Aşılar hangi dolaplarda bekletilecek, rutin aşılama devam edecek mi?….

Aşılamanın sağlıklı yürütülmesi için soruyoruz;  ‘

Aşıların lojistiği nasıl yapılacak? Aşılar hangi dolaplarda bekletilecek?, ASM’lerde yapılması gereken rutin aşılama ve verilen diğer hizmetler devam edecek mi?, Oluşturulacak ekipler ASM’ler için mi yoksa diğer aşı uygulanacak kurumlar için mi?,  Aşıların korunması, hem soğuk zincir hem de maddi hasar ve hırsızlık açısından kimin sorumluluğunda olacak?,  Aşı randevusu nasıl verilecek-nasıl alınacak?,  Aşı sonrası aşı olan kişilerin takip süresi nasıl olacak, nerede bekletilecek?, Yeni ve 3’üncü faz çalışması tamamlanmamış bir aşıda olası yan etkiler ve komplikasyonların sorumluluğu açısından uygulayıcının eli rahatlatılacak mı? gibi onlarca sorunun, aşıları uygulaması planlanan biz birinci basamakta çalışan aile hekimleri tarafından bilinmediğini, bu konularda bilgilendirilmediğimizi ve hala hiçbir hazırlığın yapılmadığını göz önüne aldığımızda, bir hafta içinde uygulamaya geçileceğine dahi inanmak zorlaşmaktadır.

(Visited 14 times, 1 visits today)