DEHB olanlara koronavirüsle baş etme önerileri
Koronavirüs salgını ve karantina süreci, Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olanların, karantina kurallarına uyum sağlamada zorluk yaşamalarına neden olabilir. Uzmanlar, bu tür rahatsızlığı olanlara,”ilaçları almaya devam, egzersiz, evde çalışma için bir alan belirleme, evde dikkat dağıtıcı unsurları azaltma” önerilerinde bulunuyor. DEHB’in aşırı ve hızlı yemeye neden olabileceğine işaret edilerek, beslenmeye özen gösterilmesi, alkol ve sigaradan uzak durulması gerektiği konusunda da uyarıyor.
Türkiye Psikiyatri Derneği Erişkin DEHB Çalışma Birimi, koronavirüs salgını sırasında yaşanabilecek zorluklarla baş edebilmelerine yardımcı olabilmek için DEHB olan bireylere yönelik önerileri hazırladı.
Virüsün bulaşma yollarını öğrenin: Virüsü almamaya, etrafa yaymamaya çalışın. Uzmanların uyarılarını takip edin. Fiziksel mesafe, el yıkama, hijyen ve evde kalma önerilerine uyun.
İlaçlarınızı almaya devam edin: Çünkü DEHB ilaçları sürekli alındığında yararlıdır. İlaçların düzensiz kullanımı ya da bırakılması durumunda organize olamama, unutkanlık, odaklanamama, düzensizlik, dağınıklık, salgınla ilgili önlemlere ve ilgili yönergeleri uygulayamama, dürtüsellik nedeniyle sosyal izolasyon uyarılarını uygulayamama durumları görülebilir.
Psikiyatri hekiminizle temas halinde kalın: Tedavinizi ve kontrollerinizi yapan hekiminizle düzenli görüşmelerinizi aksatmayın. Yeterli ilacınızın olduğuna emin olun.
Günlük rutinleri koruyun ve gerekli olan yeni rutinler oluşturun: Günü verimli kullanmak ve kendini meşgul etmek için yeni düzenlemeler yapmanız gerekebilir. Rutinler önemlidir. Her zamanki rutininizi korumaya ya da yeni durumunuza uygun yeni rutinler oluşturmaya çalışın.
Güneş ışığı ve temiz hava alın, egzersiz yapın, sağlıklı beslenin ve düzenli uyuyun: Hem fiziksel sağlığınız, hem de DEHB belirtileriniz için egzersiz yararlı ve gereklidir, odaklanmayı arttırır. Odayı havalandırmak, güneş ışığının içeri girmesini sağlamak, fiziksel izolasyonu bozmadan bahçe ya da balkonda zaman geçirmek, düzenli hareket etmek yararlı olacaktır. DEHB aşırı ve hızlı yemeye neden olabileceğinden beslenmenize önem gösterin.
Çalışma alanınızı düzenleyin: Evden çalışıyorsanız, iş için bir alan belirleyin. Bu, çalışma sürecinde odaklanmanıza ve dikkatinizi toplamanıza yardımcı olur. Evden çalışma, kurumsal yapının ve iş arkadaşlarının desteğini hissetmenizi engelleyebilir. İş odağınızın sürmesi için bir iş arkadaşı ya da yöneticinizle düzenli bağlantı halinde kalın.
Evinizdeki dikkat dağıtıcı unsurları azaltın: İşinize odaklanmanız gereken zaman dilimlerinde, ev işlerine takılmamaya çalışın. Bir su almak için mutfağa gittiğinizde kendinizi bulaşıkları yıkarken bulabilirsiniz. Bu dağılmaları önlemek için bazı önlemler alabilirsiniz. Kronometre ve hatırlatıcı kullanımı ile dikkatinizin çelinme riskini geciktirebilirsiniz.
Dikkat dağılmasını önlemek için oturma düzenindeki değişiklikler (örneğin pencere önünde oturmama, dikkat dağıtıcıları görüş açışından çıkarma), uygun aydınlatma. Gürültü için yapılan değişiklikler (örneğin kulaklık kullanmak), iş ya da eğitimi verimli hale getirmek için sık mola vererek, kısa ama etkin odaklanma süreleri sağlamak, mobil telefonu uçuş moduna almak yapılabilecek bazı değişikliklerdendir.
Düzenli molalar verin: Düzenli molalar vermek ve bunları planlamak günün akışını kolaylaştıracaktır. Düzenli molalar, odaklanmanıza ve dikkat dağıtıcı şeylerden kaçınmanıza yardımcı olacaktır.
Zamanınızı yönetin: DEHB olan yetişkinler genellikle zaman yönetiminde güçlükler yaşarlar. Zamanı verimli kullanmamak ya da açlık, tuvalet, uykusuzluk gibi bedensel ihtiyaçları fark edemeyecek kadar yoğun çalışmak görülebilir. İkisi de üretken olmanın önünde bir engeldir. Telefonunuza ya da saatinize zamanlayıcılar ayarlayın.
Kişisel zamanınızı gözetin: İş ve kişisel zaman arasında sınırlara sahip olmayı unutmayın. Çünkü evden çalışırken işler ve özel yaşam birbirine kolay karışır. Bu nedenle, normalde saat 18.30’da iş bırakıyorsanız, dizüstü bilgisayarınızı o saatte kapatın ve mesainizi bitirin. “Sosyal mesafe”nizi değil “fiziksel mesafe”nizi koruyun. Arkadaşlarınız ve ailelerinizle
zaman geçirin
Alkol, madde, sedatif, hipnotik, sigara kullanımınıza dikkat edin: DEHB’le alkol, madde ve sigara kullanımı arasında ilişki bulunmaktadır. Bu dönemde artan gerginliğinizi azaltmak için alkol ve madde kullanımına başvurmanız sağlığınız için zararlıdır.
