Salgında demans hastalarına nasıl davranılmalı?

Koronavirüs salgını, demans hastası yakını olanlarda özellikle hastanın bakımı ve korunmasıyla ilgili endişe yaratmış olabilir. Muhakeme etme güçlükleri ve sorunları anlamadaki zorluklar, demans hastalarının temizlikle ilgili davranışlarını zorlaştırabilir. Kısıtlamalara uymakta güçlük yaşayabilirler. Bu durumun koronavirüs için artmış bir risk oluşturabileceğine dikkati çeken uzmanlardan uyarılar; ”Ellerini yıkayamayanların dezenfektan veya kolonyayla ellerini silin. Sık temas ettikleri kapı kolu, musluk, kumanda gibi eşyaları gün içerisinde sık sık dezenfekte edin. Dışarı çıkmak için ısrar edenlere ev içinde oyalanabileceği aktiviteler yaratın”.

Türkiye Psikiyatri Derneği Yaşlılık Psikiyatrisi Bilimsel Çalışma Birimi, koronavirüs salgınında demans hastaları ve yakınlarına önerilerde bulundu.

Temizlikle ilgili sorun yaşanabilir

Demans hastası olan bir yakınınız varsa, koronavirüs salgını hastanın bakımı ve korunmasıyla ilgili sizde endişe yaratmış olabilir. Demans hastalığının en erken evrelerinden itibaren yargılama kusurları, neden-sonuç ilişkisi kuramama, öz bakımını yapamama gibi belirtiler görürüz. Muhakeme etme güçlükleri, sorunları anlamadaki zorluklar, demans hastalarında temizlikle ilgili davranışları zorlaştırabilir, kısıtlamalara uymakta güçlük yaşarlar. Bu durum kovid-19 için artmış bir risk oluşturabilir. Bunun yanı sıra her türden ek hastalık ve özellikle enfeksiyonlar, hastanın zihinsel işlevlerinde kötülemeye de sebep olmaktadır.

Hijyeni sağlamak için neler yapılabilir?

Demans hastaları günlük hijyen uygulamaları için fazladan hatırlatmalara ve desteğe ihtiyaç duyabilirler. Demansı olan bireylere 20 saniye boyunca ellerini yıkamasını hatırlatmak için banyo başta olmak üzere, evin çeşitli yerlerine işaretler koyabilirsiniz. Yeterli süre el yıkamasını sağlamak için el yıkarken beraberce sevdiği bir şarkıyı söyleyebilirsiniz.
Hastanız ellerini yıkayamıyorsa, en az yüzde 70 alkol içeren el dezenfektanı veya kolonyayla elleri silmek, hijyeni sağlamak için hızlı bir çözüm seçeneği olabilir. Sık temas ettikleri kapı kolu, musluk, kumanda gibi eşyaları, gün içerisinde sık
sık dezenfekte edebilirsiniz.

Dışarı çıkmak isterse…

Demans hastaları neden dışarı çıkamadıklarını, neden evde kalmak zorunda olduklarını anlamakta güçlük çekebilirler. Dışarı çıkmak için ısrar edebilirler ya da gün içerisinde uyuma eğilimi artışıyla gece uykuları bozulabilir. Bu durumda onları ikna etmek için uzun uzun uğraşmayın. Ev içerisinde oyalanabileceği aktiviteler yaratın. Örgü örme, çiçek bakımı, kitap okuma, müzik dinleme, sesli kitaplar gibi.

Virüsle ilgili kaygıları hissedebilirler

Bilişsel becerilerinde henüz tam kayıp olmayan hastalar, ailenin diğer üyelerinin virüsle ilgili kaygısını sezebilirler ya da aile üyelerinin hastalandığına şahit olabilirler. Yakınlarının destekleyici yaklaşımı bu süreçte onlara iyi gelecektir. Hafif bilişsel bozulması olan bireylerde gevşeme egzersizleri de kaygıyı azaltmada etkili olacaktır

Evde tutmakta zorlanırsanız…

Önlemlere rağmen, hastanızı evde tutmakta, sakinleştirmekte zorlanabilirsiniz. Bu durumda mutlaka hekiminize ulaşın ve ek ilaçlarla sakinleştirme için yardım isteyin. Tek başınıza ilaç dozlarıyla oynamayın. Demans hastaları ağır bir kafa karışıklığı haline (deliryum) girmeye daha yatkındır. Hastanın sadece korunma amacıyla yerinin değiştirilmesi dahi hastanın uyumunun bozulmasına, gece gündüz ritminde bozulma, sinirlilik ve uyku problemlerine sebep olabilir.

(Visited 93 times, 1 visits today)