Baş Dönmesi Her Zaman Kulaktan Kaynaklanmıyor: Nedeni Kalp Hastalığı Olabilir
- Baş Dönmesi Her Zaman Kulaktan Kaynaklanmıyor: Nedeni Kalp Hastalığı Olabilir - 12 Haziran 2026
- Sabah 09.00’dan Önce Uzak Durmanız Gereken 5 Alışkanlık - 12 Haziran 2026
- Yaşlanmayı durdurmak mümkün mü? - 11 Haziran 2026
Vertigo denildiğinde çoğu kişinin aklına iç kulak hastalıkları gelir. Ancak son yıllarda yayımlanan bilimsel çalışmalar, bazı vertigo ve baş dönmesi vakalarının kalp-damar sistemi kaynaklı olabileceğini ortaya koyuyor. Uzmanlar, özellikle tekrarlayan baş dönmesi atakları yaşayan ve buna çarpıntı, göğüs ağrısı veya bayılma hissi eşlik eden kişilerde kardiyak nedenlerin mutlaka araştırılması gerektiğini belirtiyor.
Kardiyojenik vertigo (cardiogenic vertigo), kalbin ritim bozuklukları veya yapısal kalp hastalıkları nedeniyle beyin ve iç kulağa giden kan akımının geçici olarak azalması sonucu ortaya çıkan baş dönmesi veya dönme hissidir. Bu durum, klasik kulak kaynaklı vertigolara benzer belirtiler oluşturabilir ve bu nedenle tanı gecikebilir.
2026 yılında yayımlanan kapsamlı bir derleme, kardiyojenik vertigonun en sık ritim bozuklukları, kalp kapak hastalıkları, kalp yetersizliği ve diğer hemodinamik bozukluklarla ilişkili olduğunu bildirmiştir.
Kalpten Kaynaklı Vertigonun Belirtileri Nelerdir?
Kardiyak kökenli vertigoda görülebilen belirtiler şunlardır:
- Ani başlayan baş dönmesi
- Çevrenin dönüyormuş gibi hissedilmesi
- Bayılacakmış gibi olma hissi
- Çarpıntı
- Göğüs ağrısı veya göğüste baskı hissi
- Nefes darlığı
- Halsizlik ve yorgunluk
- Egzersiz sırasında veya sonrasında gelişen baş dönmesi
- Kısa süreli bilinç kaybı (senkop)
- Göz kararması ve denge kaybı
Uzmanlar özellikle baş dönmesinin egzersiz sırasında ortaya çıkması, yatarken görülmesi veya çarpıntıyla eş zamanlı gelişmesinin kalp hastalığı açısından önemli uyarı işaretleri olduğunu vurgulamaktadır.
Hangi Kalp Hastalıkları Vertigoya Yol Açabilir?
1. Kalp Ritim Bozuklukları (Aritmiler)
Kalbin çok hızlı veya çok yavaş çalışması, beyne yeterli kan gitmesini engelleyebilir. Bu durum baş dönmesi, sersemlik hissi ve hatta bayılmaya neden olabilir.
2. Kalp Kapak Hastalıkları
Aort darlığı gibi kapak hastalıklarında kalbin pompalama gücü azalabilir ve beyin kanlanması etkilenebilir.
3. Kalp Yetmezliği
Kalbin vücuda yeterince kan pompalayamaması sonucunda baş dönmesi ve denge problemleri gelişebilir.
4. Ortostatik Hipotansiyon
Ayağa kalkıldığında kan basıncının ani düşmesiyle oluşan bu durum, baş dönmesi ve vertigo benzeri şikayetlere yol açabilir.
Kalpten Kaynaklı Vertigo Nasıl Teşhis Edilir?
Güncel kılavuzlar, vertigo değerlendirmesinde yalnızca kulak ve nörolojik sistemin değil, kardiyovasküler sistemin de incelenmesini önermektedir.
Tanıda kullanılan yöntemler şunlardır:
Ayrıntılı Hasta Öyküsü
- Atakların ne zaman başladığı
- Çarpıntı veya göğüs ağrısının eşlik edip etmediği
- Egzersizle ilişki
- Bayılma öyküsü
Fizik Muayene
- Kan basıncı ölçümü
- Nabız değerlendirmesi
- Ortostatik tansiyon testi
Kardiyolojik Testler
- Elektrokardiyografi (EKG)
- Holter ritim takibi
- Ekokardiyografi (EKO)
- Efor testi
- Gerektiğinde implantabl ritim kayıt cihazları
Nörolojik ve Kulak Muayenesi
Çünkü vertigonun en sık nedeni hâlâ iç kulak hastalıklarıdır. Kardiyak nedenlerin araştırılması, diğer olası sebepler dışlandıktan sonra veya alarm belirtileri varlığında daha da önem kazanır.
Tedavi Nasıl Yapılır?
Kardiyojenik vertigoda tedavi altta yatan kalp hastalığına göre planlanır.
Ritim Bozukluğu Tedavisi
- Antiaritmik ilaçlar
- Kateter ablasyonu
- Kalıcı kalp pili
- İmplante edilebilir kardiyoverter defibrilatör (ICD) uygulamaları
Kalp Yetmezliği Tedavisi
- İlaç tedavileri
- Tuz ve sıvı düzenlemesi
- Yaşam tarzı değişiklikleri
Kapak Hastalıklarının Tedavisi
- Cerrahi kapak onarımı
- Kapak değişimi
- Girişimsel kapak işlemleri
Ortostatik Hipotansiyon Tedavisi
- Yeterli sıvı tüketimi
- Tansiyonu düşüren ilaçların gözden geçirilmesi
- Kompresyon çorapları
- Gerektiğinde ilaç tedavisi
Hangi Durumlarda Acil Doktora Başvurulmalı?
Baş dönmesine aşağıdaki belirtiler eşlik ediyorsa vakit kaybetmeden sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır:
- Göğüs ağrısı
- Çarpıntı
- Bayılma
- Nefes darlığı
- Ani görme kaybı
- Konuşma bozukluğu
- Kol veya bacaklarda güçsüzlük
Sonuç
Vertigo çoğu zaman iç kulak hastalıklarından kaynaklansa da, son literatür verileri kalp hastalıklarının da önemli ancak sıklıkla gözden kaçan nedenler arasında bulunduğunu göstermektedir. Özellikle çarpıntı, bayılma hissi veya eforla ilişkili baş dönmesi yaşayan kişilerde kardiyolojik değerlendirme hayat kurtarıcı olabilir. Erken tanı sayesinde ritim bozuklukları ve diğer ciddi kalp hastalıkları tedavi edilerek inme, düşme ve ani ölüm gibi risklerin önüne geçilebilir.
