Bilim insanları beynin yaşlanmasını yavaşlatabilecek proteini keşfetti: DMTF1
- Bahar aylarında aort yırtılması riski artıyor - 13 Nisan 2026
- Demir eksikliği mi yoksa bahar yorgunluğu mu? - 12 Nisan 2026
- Türkiye kendi kanser ilacını dünyaya kazandırmaya hazırlanıyor - 6 Nisan 2026
Yaşlanma süreci kaçınılmaz olsa da, bilim dünyası beynin yaşlanmasını yavaşlatabilecek yeni mekanizmaları ortaya çıkarmaya devam ediyor. Son olarak Singapur’da yürütülen bir araştırma, beyin kök hücrelerinin yeniden çoğalmasını destekleyebilecek kritik bir proteini gündeme taşıdı. Çalışmaya göre DMTF1 adlı protein, yaşlanan beyinde sinir hücrelerinin yenilenmesini yeniden aktive edebilir.
Habere göre; İnsan beyni yaşlandıkça, nöral kök hücrelerin (neural stem cells) yenilenme kapasitesi azalıyor. Bu düşüş; öğrenme, hafıza ve bilişsel esneklik üzerinde doğrudan etkili oluyor. Sinir hücrelerinin üretimindeki (nörogenez) gerileme, yaşa bağlı bilişsel kayıpların temel nedenlerinden biri olarak görülüyor.
National University of Singapore araştırması: DMTF1 proteini öne çıktı
Singapur Ulusal Üniversitesi (NUS) araştırmacıları, yaşlanmaya bağlı bu düşüşün altında yatan moleküler mekanizmaları incelemek için insan kök hücre sistemleri ve fare modelleri kullandı. Çalışma, bilimsel dergi Science Advances’ta yayımlandı.
Araştırmanın odağında, gen ifadesini düzenleyen özel bir transkripsiyon faktörü olan Cyclin D-binding myb-like transcription factor 1 (DMTF1) yer aldı. Bulgulara göre:
DMTF1 proteini “yaşlanmış” nöral kök hücrelerde baskılanmış durumda.
DMTF1’in yeniden aktive edilmesi, kök hücrelerin çoğalma kapasitesini geri kazandırabiliyor.
Çalışmanın kıdemli yazarı Derrick Sek Tong Ong, “Nöral kök hücre yenilenmesindeki bozulmanın mekanizmaları yeterince anlaşılmamıştı. Bu süreci anlamak, yaşa bağlı bilişsel gerilemeyi incelemek için güçlü bir temel oluşturuyor” dedi.
Telomer kısalması ve hücresel yaşlanma
Araştırma ayrıca yaşlanmanın önemli biyolojik göstergelerinden biri olan telomer kısalmasına odaklandı. Telomerler, kromozomların uçlarını koruyan DNA dizileridir ve yaş ilerledikçe kısalırlar. Telomerlerin kısalması:
Hücresel yaşlanmayı (senesens) tetikler
Hücre bölünmesini azaltır
Enflamasyonu artırır
Bilim insanları, DMTF1’in telomer uzunluğunu geri kazandırmadan bile, telomer kısalması nedeniyle bozulan kök hücre çoğalmasını yeniden başlatabildiğini tespit etti. Bu bulgu, gelecekte geliştirilebilecek tedavilerin doğrudan hücresel yenilenme mekanizmasını hedefleyebileceğini gösteriyor.
Araştırmacılara göre bu çalışma henüz erken aşamada olsa da, DMTF1 hedefli tedaviler yaşa bağlı bilişsel gerilemeyi yavaşlatmada önemli rol oynayabilir.
