Satın alamadığınızda kötü hissediyorsanız ”alışveriş bağımlısı” olabilirsiniz

Alışveriş bağımlılığı (onyomani), kişinin ihtiyacı olsun olmasın, bu durumun kendisini maddi anlamda zorlamasına rağmen satın alma dürtüsünü kontrol edememesi. Sebebi ise çoğunlukla psikolojik. Uzmanlara göre, bu durum bazen eşler arasında boşanmaya kadar varabilen sorunlara neden olabiliyor. Bu yüzden her türlü olumsuzluğa rağmen, satın alma dürtünüzü kontrol edemiyorsanız, uzmandan yardım alın.

”İhtiyacımız olan veya olmayan ne varsa internet üzerinden tek tıkla alabiliyoruz” diyen İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Psikiyatri Uzmanı Dr. Gözde Gündoğdu Meydaneri, indirimler ve internet üzerinden kolayca satın almanın da alışveriş bağımlılığını artırdığını söyledi. Meydaneri, alışveriş bağımlılarına tavsiyelerde bulundu, hangi durumlarda uzman yardımı alınması gerektiğini açıkladı.

Satın alamadığınızda kötü hissediyorsanız bağımlı olabilirsiniz!

Alışveriş bağımlısı kişilerin, rutin günlük aktiviteleriyle meşgulken, neyi satın alacaklarıyla ilgili zihinsel uğraşıları vardır. Tabii ki de her sık alışveriş yapan ya da canı sıkıldığında rahatlama amaçlı alışveriş yapan kişinin bu davranışlarını, hemen rahatsızlık olarak nitelendiremeyiz. Daha çok sorunlu alışveriş davranışı kapsamında ele alabileceğimiz bu tabloda, eğer durum kişinin ailevi, sosyal ve iş yaşantısında birtakım sıkıntılara yol açmış, kişi bu sıkıntıların farkındaysa fakat satın almayla alakalı isteğine söz geçiremiyor, satın almadığında sıkıntı hissediyor ve bu durum süreğen ise alışveriş bağımlılığından söz edebiliriz.

Sebepleri çoğunlukla psikolojik!

Alışveriş bağımlılığının sebepleri, kişiden kişiye değişmekle beraber en yaygın gördüğümüz nedenleri;

Olumsuz duyguların rahatlatılması.
Duygusal boşluk hissini bastırmak.
Değersizlik duygularıyla tetiklenen bir itki ile değerli yeterli ve güçlü hissetmek.
Ötekilerle rekabet hissi (daha kalitelisini, fazlasını daha ucuza aldım düşünceleri, ürünün başkaları tarafından kapılacağı korkusu).
İndirimi kaçırma korkusu.
Bazı psikiyatrik rahatsızlıklar (depresyon, bipolar bozukluk, dürtü kontrol bozuklukları, kişilik bozuklukları vb). Sonuçta kişi, ihtiyaç dışı ve bütçeyi zorlayan harcamalara yönelir. Bu durumda da gittikçe şiddetini arttıran, kontrol edilemez bir noktaya ulaşır.

Aile, iş ve sosyal yaşantınız etkilenebilir!

Alışveriş bağımlılığı, sonuçları ile kişinin aile iş ve sosyal yaşantısını etkiler. Maddi sıkıntılar nedeniyle eşler arası boşanmalara varabilen geçimsizlik, önceden birikmiş borçların kapatılması için yakın çevreden sürekli borç isteme ve geri ödeyememe, yasal problemler, sıkıntı ve utanç hissi, hayat kalitesinin düşmesiyle artan çaresizlik hissi, iş yerinde konsantrasyon bozuklukları bu problemler arasında sayılabilir. Bir süre sonra bu kişilerin evlerinde açılmamış paketler, gardıroplarında hiç giyilmemiş, etiketi üzerinde duran kıyafetler, ‘’Bir gün lazım olur belki, alayım da bulunsun’’ düşüncesiyle alınıp, bir köşeye atılmış objeler birikmektedir.

Bu tavsiyeleri not edin

Alışverişe çıkmadan önce ihtiyaç listesi yapın ve liste dışı bir şey almayın. Aç, uykusuz ve yoğun mutsuzluk gibi olumsuz duygular hissederken, alışverişe çıkmayın. Kredi kartı kullanmak yerine nakit ödeme yapın. Can sıkıntısına yönelik farklı alternatif aktiviteler bulun. Çok beğenilen ve arzu edilen bir ürünle alakalı ihtiyaç olmadığı fark edildiğinde o ürünü satın almayı bir süre erteleyin. Telefona gelen ve sosyal medyada görülen kampanya mesajlarını okumayın, içerisindeki ürünün fonksiyonelliğine katkısı olmayacak ambalajlara karşı uyanık olun. Buna rağmen kişi satın alma dürtüsünü kontrol edemiyorsa, yardım alması gerekmektedir.

Tedavide kişinin farkında olması oldukça önemli

Tedavisinde öncelikle; kişinin bu duruma yönelik farkındalığının arttırılması hedeflenir. Sonrasında ise kişinin alışveriş davranışını kontrol edememesine neden olabilecek, çoğunlukla kendisinin de farkında olmadığı altta yatan nedeni saptamaya yönelik adımlar atılır. Bu neden kişinin duygusal karmaşaları, yüzleşmekten kaygı duyup kaçındığı içsel yaşantıları olabileceği gibi majör bir psikiyatrik bozukluk da olabilir. Sadece alışveriş davranışına odaklanmak, alışverişi kesmek, problemi yüzeysel olarak azaltıyor görünse de, etkinliği düşük olup tekrarlamaya neden olabileceği için tedavi altta yatan nedene göre şekillenir. Tedavide bireysel psikoterapi, grup psikoterapisi ve gerekiyorsa aile tedavisi ve farmakoterapi kullanılmaktadır.

(Visited 196 times, 1 visits today)