Yeni araştırma: Ailede demans öyküsü olsa bile bu beslenme düzeni riski azaltabilir
- Yeni araştırma: Ailede demans öyküsü olsa bile bu beslenme düzeni riski azaltabilir - 27 Haziran 2026
- Sağlık hukukunda son gelişmeler neler? - 23 Haziran 2026
- Yaz aylarında cilt bakımı nasıl olmalı? - 23 Haziran 2026
Araştırma, iltihap önleyici beslenmenin Alzheimer‘ın erken belirtilerine sahip kişilerde bile demans riskini yüzde 29’a kadar düşürebileceğini ortaya koydu.
habere göre, Demans ve Alzheimer vakaları dünya genelinde hızla artarken, bilim insanları hastalığın önlenmesine yönelik yaşam tarzı faktörlerini araştırmaya devam ediyor. JAMA Network Open dergisinde yayımlanan yeni bir çalışma, iltihap önleyici beslenmenin, genetik risk taşıyan veya Alzheimer’ın erken biyolojik belirtilerine sahip kişilerde bile demans gelişme riskini önemli ölçüde azaltabileceğini gösterdi.
15 Yıl Süren Araştırma Dikkat Çekti
İsveç’te yürütülen araştırmada, 60 yaş ve üzerindeki 1.865 sağlıklı yetişkin yaklaşık 15 yıl boyunca takip edildi. Katılımcıların hiçbirinde araştırmanın başlangıcında demans bulunmuyordu. Bilim insanları, Alzheimer hastalığının erken göstergeleri olarak kabul edilen kan biyobelirteçlerini analiz ederken, katılımcıların beslenme alışkanlıklarını da düzenli olarak değerlendirdi.
Araştırmada özellikle şu üç sağlıklı beslenme modeli incelendi:
- Alternatif Akdeniz Diyeti (AMED)
- Alternatif Sağlıklı Beslenme Endeksi (AHEI)
- İltihap önleyici beslenmeyi ölçen Tersine Çevrilmiş Ampirik Diyet Enflamatuvar İndeksi (rEDII)
Takip sürecinde 240 katılımcıya demans tanısı konuldu.
Demans Riski Yüzde 29’a Kadar Azaldı
Araştırmanın en dikkat çekici sonucu, iltihap önleyici beslenmenin özellikle Alzheimer biyobelirteçleri yüksek olan kişilerde güçlü koruyucu etki göstermesi oldu.
Araştırmaya göre iltihap önleyici beslenmeye uyum arttıkça;
- Alzheimer biyobelirteci (p-tau217) yüksek kişilerde demans riski %29 azaldı.
- Sinir hücresi hasarını gösteren NFL seviyesi yüksek olanlarda risk %21 düştü.
- Beyin iltihabını gösteren GFAP seviyesi yüksek kişilerde risk %27 azaldı.
Araştırmacılar ayrıca kaliteli beslenen yüksek risk grubundaki bireylerin, düşük kaliteli beslenenlere göre ortalama bir yıl daha uzun süre demanssız yaşadığını belirledi.
Hangi Besinler Beyni Koruyor?
Uzmanlara göre iltihap önleyici beslenmenin temelini doğal ve işlenmemiş gıdalar oluşturuyor. Beyin sağlığını destekleyen başlıca besinler şunlar:
- Renkli meyve ve sebzeler
- Yeşil yapraklı sebzeler
- Yaban mersini ve diğer kırmızı meyveler
- Tam tahıllar
- Baklagiller
- Ceviz, badem ve diğer kuruyemişler
- Keten tohumu ve chia tohumu
- Balık ve omega-3 kaynakları
Buna karşılık aşırı işlenmiş gıdalar, rafine şeker ve hazır paketli ürünlerin iltihabı artırarak beyin sağlığını olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor.
Araştırmanın Bazı Sınırlamaları Var
Uzmanlar, çalışmanın gözlemsel bir araştırma olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle iltihap önleyici beslenmenin doğrudan demansı önlediği kesin olarak söylenemiyor. Ayrıca katılımcıların beslenme bilgileri kendi beyanlarına dayanırken, araştırmanın yalnızca İsveç’te yaşayan yaşlı bireyleri kapsaması sonuçların tüm toplumlara genellenmesini sınırlandırıyor.
Uzmanlardan Önemli Mesaj
Araştırma, genetik yatkınlığın tek başına kader olmadığını gösteriyor. Sağlıklı beslenme alışkanlıklarının, özellikle iltihabı azaltan doğal besinlerin tercih edilmesinin, yaş ilerledikçe beyin sağlığını korumaya katkı sağlayabileceği vurgulanıyor.
Uzmanlar, aile öyküsünde Alzheimer veya demans bulunan kişilerin dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, kaliteli uyku ve kronik hastalıkların kontrolü gibi yaşam tarzı değişikliklerini ihmal etmemesi gerektiğini belirtiyor.
Not: Bu araştırma önemli bulgular sunsa da, beslenme tek başına demansı önleyen bir tedavi yöntemi değildir. Demans riski taşıyan kişilerin sağlık profesyonelleriyle görüşerek kişiselleştirilmiş öneriler alması tavsiye edilmektedir.
Kaynak: JAMA Network Open’da yayımlanan İsveç Ulusal Yaşlanma ve Bakım Çalışması (SNAC-K).
