Egzersiz, depresyon tedavisinde terapiye rakip olabilir
- Yapay zekaya sorarak ilaç alınır mı? - 12 Ocak 2026
- Egzersiz, depresyon tedavisinde terapiye rakip olabilir - 11 Ocak 2026
- Kalp krizi ve felç “aniden” ortaya çıkmıyor - 11 Ocak 2026
Yeni araştırmalar, düzenli egzersizin depresyon belirtilerini psikolojik terapi kadar etkili biçimde hafifletebileceğini gösteriyor
Depresyon tedavisinde ilaç ve psikoterapiye ek olarak uzun süredir önerilen egzersiz, artık çok daha güçlü bilimsel kanıtlarla gündemde. Güncellenen kapsamlı bir Cochrane incelemesi, düzenli fiziksel aktivitenin depresyon semptomlarını psikolojik terapi kadar etkili bir şekilde azaltabildiğini ortaya koydu.
https://www.sciencedaily.com/ haberine göre, Araştırmaya göre egzersiz, antidepresan ilaçlarla karşılaştırıldığında da benzer faydalar sağlıyor; ancak bu alandaki kanıtların kesinliği daha düşük kabul ediliyor.Depresyon Küresel Bir Sorun, Egzersiz Erişilebilir Bir Çözüm
Dünya genelinde 280 milyondan fazla insanı etkileyen depresyon, engelliliğin önde gelen nedenleri arasında yer alıyor. Uzmanlara göre egzersiz:
Düşük maliyetli
Kolay erişilebilir
Fiziksel sağlığa da katkı sağlayan
bir seçenek olması nedeniyle hem hastalar hem de sağlık profesyonelleri için giderek daha cazip hale geliyor.
Cochrane İncelemesi Ne Söylüyor?
Lancashire Üniversitesi’nden araştırmacılar tarafından yürütülen analiz, depresyon tanısı almış yaklaşık 5 bin yetişkinin katıldığı 73 randomize kontrollü çalışmanın sonuçlarına dayanıyor.
Bu çalışmalar egzersizi:
Tedavi uygulanmayan gruplarla
Psikolojik terapilerle
Antidepresan ilaçlarla
karşılaştırdı.
Elde edilen bulgulara göre:
Egzersiz, tedavi uygulanmamasına kıyasla depresif belirtilerde orta düzeyde azalma sağladı
Psikolojik terapiyle karşılaştırıldığında benzer iyileşmeler görüldü
Antidepresanlarla karşılaştırıldığında benzer etkiler elde edildi ancak kanıtların gücü daha düşüktü
Araştırmacılar, az sayıda çalışmanın uzun dönem takip içermesi nedeniyle kalıcı etkiler konusunda belirsizlikler olduğunu vurguladı.
Yan Etkiler Nadir, Güvenlik Profili Olumlu
İncelemede egzersize bağlı ciddi yan etkilere nadiren rastlandı. Bildirilen sorunlar genellikle:
Hafif kas ağrıları
Eklem zorlanmaları
ile sınırlı kaldı. Buna karşılık antidepresan kullanan bazı katılımcılarda:
Yorgunluk
Mide-bağırsak sorunları
gibi ilaçlara özgü yan etkiler bildirildi.
Çalışmanın baş yazarı Prof. Andrew Clegg, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bulgularımız, egzersizin depresyon semptomlarını yönetmede güvenli ve erişilebilir bir seçenek olduğunu gösteriyor. Ancak bu yaklaşım herkes için aynı sonucu vermeyebilir. Önemli olan, bireylerin sürdürebileceği ve kendilerine uygun yöntemleri bulmasıdır.”
En Etkili Egzersiz Hangisi?
Araştırma, hafif ila orta yoğunlukta egzersizin, çok yoğun aktivitelerden daha faydalı olabileceğini ortaya koydu. Özellikle:
13–36 egzersiz seansı tamamlayan bireylerde
Depresyon belirtilerinde daha belirgin iyileşmeler gözlendi
Tek bir egzersiz türünün açık ara üstün olmadığı belirtilirken, direnç antrenmanlarıyla aerobik egzersizin birlikte uygulanmasının, sadece aerobik egzersize göre daha etkili olabileceği ifade edildi.
Yoga, qigong ve esneme gibi bazı aktiviteler bu incelemede değerlendirilmedi ve gelecekteki araştırmalar için açık alan olarak bırakıldı.
Neden Temkinli Olunuyor?
Bu güncelleme, 2008 ve 2013’te yayımlanan önceki Cochrane incelemelerine 35 yeni çalışma eklenmesine rağmen temel sonuçları büyük ölçüde değiştirmedi.
Uzmanlara göre bunun başlıca nedenleri:
Çalışmaların çoğunun küçük ölçekli olması
Katılımcı sayılarının genellikle 100’ün altında kalması
Uzun vadeli takip verilerinin sınırlı olması
Prof. Clegg, bu noktaya dikkat çekerek şunları söyledi:
“Egzersizin depresyonu olan birçok kişiye yardımcı olabileceğini biliyoruz. Ancak hangi egzersizin kimler için en etkili olduğunu ve bu faydaların zaman içinde sürüp sürmediğini anlamak için daha büyük ve yüksek kaliteli çalışmalara ihtiyaç var.”
Egzersiz Tek Başına Çözüm Değil, Güçlü Bir Destek
Uzmanlar, egzersizin tek başına mucize bir tedavi olmadığını, ancak birçok kişi için depresyonla mücadelede etkili, güvenli ve erişilebilir bir araç olabileceğini vurguluyor. Tedavi planlarının bireysel ihtiyaçlara göre, sağlık profesyonelleriyle birlikte belirlenmesi gerektiği hatırlatılıyor.
