Bronzlaşayım derken çarpılmayın

Sıcak çarpması, sıcak ve nemli yaz günlerinde oldukça sık karşılaşılabilecek acil sağlık sorunları arasında yer alıyor. Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu, genellikle öğlen güneş ışınlarının dik olduğu zamanlarda gerçekleşen sıcak çarpmalarına karşı uyarıyor. Özellikle 65 yaş üzeri ve 5 yaş altı çocuklar, obezite hastaları ve gebeler gibi bazı gruplarda daha fazla risk olduğuna dikkat çekiliyor.

Halk arasında ”güneş çarpması” olarak da nitelendirilen sıcak çarpması, sıcak ve nemli yaz günlerinde oldukça sık karşılaşılabilecek acil sağlık sorunları arasında yer alıyor. Aile Hekimleri Dernekleri Federasyonu (AHEF) Basın Komisyonu üyelerinden Dr. Emine Gezer Özden, baş ağrısı, baş dönmesi ve halsizlikle kendini gösteren sıcak çarpmasına karşı uyarı ve önerilerde bulundu.

3-4 saat yüksek ortam ısısına maruz kalmak

Etkin bir ısı kaybı olmaksızın yüksek ortam ısısına maruz kalmak ısı kramplarına ve güneş çarpmasına neden olabiliyor. Örneğin 3-4 saat şiddetli efor veya sıvı alımı olmadan, terlemeyle aşırı sıcağa maruz kalmak sıcak çarpmasına yol açabiliyor. Nem ne kadar yüksek olursa, vücut ısı kaybının etkinliği de o kadar az oluyor. Yani terlemenin serinletici etkisi azalıyor. Ek olarak uzun süreli güçlü egzersiz yapılması da sıcak çarpması riskini arttırıyor.

Bu belirtileri önemseyin

Güneş çarpması genellikle ani bir başlangıçtan önce baş ağrısı, baş dönmesi ve halsizlikle kendini gösteriyor. Buna karşın terleme ise genellikle azalıyor. Deri sıcak, kızarık ve kurudur. Nabız atımları artmıştır. Solunum hızı artar. Bilinç kaybı ve oryantasyon bozukluğu da gelişebilir. Bulantı, anksiyete ve aşırı terleme ise daha çok sıcak bitkinliğinde ortaya çıkar. Genellikle sıcak yaz günlerinde öğle vakitlerinde güneş ışınlarının dik olduğu zamanlarda gerçekleşir.

Bu grup için sıcak çarpması daha riskli

Sıcak ya da güneş çarpması durumu, en çok 65 yaş üzeri ve 5 yaş altı çocuklarda, obezite problemi olanlarda, yüksek tansiyon ve kalp hastalarında, diyabet (şeker) hastalığında, kronik böbrek yetmezliğinde, kanser hastalarında, kronik alkolizm ve çoklu ilaç kullanan kişilerde, düşkünler ve de gebelerde daha fazla risk oluşturuyor.

Sıcak çarpmasında ne yapılmalı?

Kişi öncelikle mutlaka sıcak ortamdan uzaklaştırılmalı. Sıcaklığı düşürmek için ıslak battaniyeyle sarılmalı ya da soğuk suyla ıslatılmış bezlerle kompres yapılmalıdır. Hastanın bilinci açıksa, sıvı verilebilir. Bilinci açık değilse sıvı verilmemeli. Takip ve tedavi amaçlı derhal en yakın sağlık kuruluşuna götürülmelidir.