Yaşlılar, dünyayı artık pencereden değil sosyal medyadan izliyor
- 6. Dijital Eczacılık Zirvesi yapıldı - 22 Nisan 2026
- Kilo verirken, kalbinizi unutmayın… - 22 Nisan 2026
- Meyve tüketiminde aşırıya kaçmak karaciğere zarar verebilir… - 21 Nisan 2026
Gençler ‘’dijital dünyanın yerlileri’’ olarak kabul edilmiş olmasına rağmen, günümüzde bu tablonun artık değişmeye başladığını görüyoruz. Türkiye’de yaşlı nüfusun internet kullanımı 3.4 kat arttı. Boğaziçi Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre de, 65 yaş üstü kişiler bilgi edinme, sosyal etkileşim ve eğlence için sosyal medyayı kullanıyor.
Türkiye’de yaşlı nüfusun sosyal medya kullanımına dair Boğaziçi Üniversitesi bünyesinde yapılan bir araştırma, yaşlı bireylerin yaşamlarında sosyal medyanın yerini ve sosyal medyadan beklentilerini ortaya koydu.
Araştırma
Boğaziçi Üniversitesi İktisadi İdari Bilimler Fakültesi (İİBF) İşletme Bölümü’nde yüksek lisans tezi olarak hazırlanan araştırma, yaşlı nüfusun sosyal medya kullanım motivasyonlarını ve sosyal medyanın yaşlıların günlük yaşamını nasıl etkilediğini konu aldı. İİBF Dekanı Prof. Dr. Ayşegül Toker’in danışmanlığında, Eda Sena Şenceylan’ın yürüttüğü araştırma, İstanbul ağırlıklı olmak üzere Ankara, İzmir gibi kentlerden, emekli, ağırlıklı üniversite mezunu, sosyal medya kullanan 65 yaş üstü 201 kişiyle gerçekleştirildi. Araştırmaya katılanların yüzde 62.6’si kadınlardan, yüzde 37.3’ü erkeklerden oluştu. Katılımcıların yüzde 67’sini 60-65 yaş grubu oluşturdu. Yüzde 11’i de 75 yaş ve üstü bireylerden oluştu.
Sosyal medya kullanımı ‘’atıl olma’’ hissini engelliyor
Yaşlıların sosyal medya kullanım nedenleri arasında bilgi edinme, sosyal etkileşim, eğlence, çevre etkisi ve gözetleme motivasyonlarının öne çıktığı saptandı. Bu motivasyonlardan güç alarak kişinin hayatında daha merkezi hale gelen sosyal medya kullanımının da, yaş almış kişilerde ‘’hayatı yakalama’’, ‘’içe kapanmayı engelleme’’, ‘’hayatın akışını yakalama’’, ‘’hayatla barışık hissetme’’ ve ‘’sosyal yaşamdaki çemberin içinde kalma’’ algısını güçlendirdiği gözlendi.
Yaşlılar sosyal teknolojilere giderek daha etkili entegre oluyor
Araştırma sonucuna göre, gençler ‘’dijital dünyanın yerlileri’’ olarak kabul edilmiş olmasına rağmen artık günümüzde bu tablo değişmeye başladı. Yaşlılar giderek sosyal teknolojilere daha etkili biçimde entegre olmaya, daha fazla çeşitli sosyal medya fonksiyonu kullanarak kendilerini geliştirmekte.
Artık pencereden değil, sosyal medyadan dünyayı izliyorlar
Prof. Dr. Toker, araştırma sonuçlarına ilişkin şu değerlendirmede bulundu.
Yaşlı nüfusta teknoloji anksiyetesi veya bilgisayar kullanma korkusu literatürde üzerine oldukça çalışılmış bir konu. Ayrıca bazı araştırmalar da gösteriyor ki, 65 yaş ve üstü bireyler sosyal, bilişsel, duygusal ve profesyonel özelliklerde ortaya çıkan aksaklıklarla birlikte kendilerini ‘’geride kalmış’’ veya ‘’atıl’’ hissedebiliyorlar. Bu kapasiteleri kaybettikleri için ekonomiye de katkıda bulunamıyorlar ve gerçekten atıl kalıyorlar. Ancak bu kişiler teknolojiyi kullanmaya başladıktan sonra ‘’Bunu ben yapabilirim’’ duygusuyla mutlu oluyorlar. Bu anlamda sosyal medyayı kullanarak dünyaya dahil olma hissini yeniden yakalıyorlar. Hatırlarsak, yaşlılar genellikle dünyayı evlerindeki pencereden bakarak seyreder ve öyle sosyalleşirlerdi. Bugün artık pencereden değil bilgisayarlarımızın veya akıllı telefonlarımızın ekranlarından dünyayı izliyor ve sosyalleşiyoruz. Bu nedenle biz de bu araştırmada sosyal medyanın yaşlılar için hayatı yakalamaya olan etkisini görmek istedik.
İstatistiklerle Yaşlılar Çalışması
Türkiye İstatistik Kurumu’nun ‘İstatistiklerle Yaşlılar’ çalışmasına göre, Türkiye’de yaşlı nüfusun internet kullanımı 3.4 kat arttı. Hane halkı bilişim teknolojileri kullanım araştırması sonuçlarına göre, internet kullanan 65-74 yaş grubundaki yaşlı bireylerin oranı 2018 yılı itibariyle yüzde 17’ye yükseldi. İnternet kullanan yaşlı bireyler arasında erkeklerin kadınlardan daha fazla internet kullandığı görüldü.