Zayıflama iğnelerini bırakanların çoğu yeniden kilo alıyor
- Bahar aylarında aort yırtılması riski artıyor - 13 Nisan 2026
- Demir eksikliği mi yoksa bahar yorgunluğu mu? - 12 Nisan 2026
- Türkiye kendi kanser ilacını dünyaya kazandırmaya hazırlanıyor - 6 Nisan 2026
Son yıllarda obezite ve tip 2 diyabet tedavisinde giderek daha yaygın kullanılan GLP-1 grubu ilaçlar, kilo verme konusunda etkili sonuçlar ortaya koysa da, ilacın bırakılmasının ardından kilo kontrolünün sürdürülmesi önemli bir tartışma konusu olmaya devam ediyor. Bilim insanlarına göre, bu ilaçları bırakan kişilerin büyük bölümünde zamanla yeniden kilo artışı görülebiliyor.
Araştırmacılar, GLP-1 tedavisinin uzun vadeli etkilerini anlamak için çok sayıda klinik çalışmayı incelemeye devam ediyor. Bu kapsamda University of Cambridge araştırmacılarının gerçekleştirdiği kapsamlı bir meta-analiz dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu.
Araştırmada daha önce yapılmış 48 ayrı bilimsel çalışma analiz edildi. Bulgulara göre:
GLP-1 ilaçlarını bırakan kişiler bir yıl içinde verdikleri kilonun yaklaşık %60’ını geri alabiliyor.
Uzun vadede ise bu oran %75’e kadar çıkabiliyor.
Bu da ilaç tedavisi sırasında verilen kilonun yalnızca yaklaşık %25’inin kalıcı olarak korunabildiğini gösteriyor.
Uzmanlara göre bu durum, obezitenin yalnızca kısa süreli bir tedaviyle değil, uzun vadeli yaşam tarzı değişiklikleriyle yönetilmesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Bilim insanları ayrıca, bu ilaçların etkisinin sürmesi için bazı hastalarda tedavinin daha uzun süre devam etmesi veya farklı destekleyici yöntemlerle birlikte uygulanması gerekebileceğini belirtiyor.
Kilo kaybının bir kısmı kalıcı olabiliyor
Araştırmacılar, kilo geri kazanımının tamamen başarısızlık anlamına gelmediğini de vurguluyor. Meta-analizin değerlendirmesine göre, başlangıçta ciddi kilo kaybı yaşayan kişilerde bunun belirli bir kısmı kalıcı olabiliyor.
Örneğin tedavi sırasında vücut ağırlığının yaklaşık %20’sini kaybeden bir kişi, uzun vadede bunun yaklaşık %5’ini kalıcı olarak koruyabiliyor.
Uzmanlar bu nedenle GLP-1 tedavisinin, özellikle yüksek riskli obezite hastalarında sağlık açısından önemli kazanımlar sağlayabildiğini ifade ediyor.
Kullanıcıların çoğu ilacı gizliyor
GLP-1 ilaçlarıyla ilgili dikkat çeken bir başka bulgu ise sosyal algı ve toplumsal baskıyla ilgili. 3 binden fazla kişiyle yapılan bir kullanıcı anketi, zayıflama iğnesi kullanan birçok kişinin bunu çevresinden gizlediğini ortaya koydu.
Ankete göre:
Kullanıcıların %66’sı ilacı kullandığını aile ve arkadaşlarından saklıyor.
%38’i bu nedenle eleştirildiğini söylüyor.
Eleştiri alanların %79’u “kolay yolu seçmekle” suçlanıyor.
%68’ine ise “daha az ye, daha çok hareket et” şeklinde tavsiyeler veriliyor.
Araştırmacılar, bu durumun obeziteye yönelik toplumsal bakış açısının hâlâ büyük ölçüde yargılayıcı ve basitleştirici olduğunu gösterdiğini ifade ediyor.
Obezite tedavisinde damgalama sorunu
Uzmanlara göre obezite, yalnızca irade veya beslenme alışkanlıklarıyla açıklanabilecek bir durum değil. Genetik faktörler, hormonlar, metabolizma, psikoloji ve çevresel etkiler de kilo kontrolünü önemli ölçüde etkiliyor.
Bu nedenle GLP-1 gibi tedavilerin “kolay çözüm” olarak görülmesi, birçok hasta için damgalanma ve psikolojik baskı yaratabiliyor.
Araştırmacılar, obezitenin kronik bir hastalık olarak ele alınması gerektiğini ve tedavide kullanılan ilaçların da diyabet veya hipertansiyon ilaçları gibi tıbbi bir araç olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Bilim dünyası yeni etkileri araştırıyor
GLP-1 ilaçlarıyla ilgili araştırmalar yalnızca kilo kontrolüyle sınırlı değil. Son dönemde yapılan çalışmalar, bu ilaçların beynin ödül ve dürtü kontrolü mekanizmaları üzerinde de etkili olabileceğini gösteriyor.
Bilim insanları, bu nedenle GLP-1 tedavilerinin gelecekte:
bağımlılık tedavisi
metabolik hastalıklar
kalp-damar hastalıkları
nörolojik süreçler
gibi farklı alanlarda da potansiyel etkilerinin araştırıldığını belirtiyor.
Uzmanlar, önümüzdeki yıllarda yapılacak klinik çalışmaların bu ilaçların uzun vadeli sağlık etkilerini daha net ortaya koyacağını ifade ediyor.
