Yaz kazalarına karşı neler yapılmalı?
- Bilim İnsanlarından Çarpıcı Açıklama: Sağlıklı Yaşam Süresi Uzatılabilir - 29 Nisan 2026
- Bahar aylarında aort yırtılması riski artıyor - 13 Nisan 2026
- Demir eksikliği mi yoksa bahar yorgunluğu mu? - 12 Nisan 2026
İçinde bulunduğumuz yaz ayları gerek yolda gerekse doğada daha fazla zaman geçirilen dönemler. Dolayısıyla küçük ya da büyük çok fazla kazayla karşı karşıya kalınabiliyor.
Bu kazaları önlemek için bazı koruyucu önlemler alma ve ilk etapta doğru uygulamaları yapma bazı durumlarda hayati önem taşıyor. Peki bunlar neler?
Yolculuk ya da tatil sırasında ortaya çıkabilecek küçük kesilerde öncelikle yaranın su ve sabunla temizlenmesi gerektiğini hatırlatan Yeditepe Üniversitesi Kozyatağı Hastanesi Acil Tıp bölümünden Dr. Öğr. Üyesi M. Ferudun Çelikmen, açık yaraya kesinlikle alkollü dezenfektan kullanılmaması gerektiğini hatırlattı.
Dr. Çelikmen sözlerine şöyle devam etti:
“Allollü dezenfektanlar el temizliğinde olduğu gibi kuru temizlikte kullanılabilir. Eğer elinizde varsa serum fizyolojik de yara temizliğinde kullanılabilir. Penetran dediğimiz, yani derinin içerisine giren dokuya saplanan yaralanmalarda ise mutlaka tetanos aşısının yapılması önemli. Bu nedenle beş yılda bir tetanos aşısının yenilenmesi gerekli.”
Düşmenin de doğru şekli var
Kaza denince ilk akla gelen düşmeler.
Dr. Öğr. Üyesi Ferudun Çelikmen, özellikle çocuk ve yaşlıların gayrı ihtiyarı şekilde düşerken kollarını öne koymalarından dolayı ön kol kemiklerinde kırıkların sık görüldüğünü belirterek, “Aslında düşmenin de doğru şekli vardır ki bunu paraşütle atlayanlar çok iyi bilir. Yan dönüp böyle popo üzeri düşmek gerekir ama bu biraz zordur” dedi.
Yaşanan kazada olası bir kırık durumunda nasıl yaklaşılması gerektiği konusunda ise Çelikmen şunları anlattı:
“Kırık şüphesi doğuracak bazı belirtiler vardır. Çok şiddetli ağrı, o bölgede şişlik, hissizlik ve bazen de morluk önemli belirtilerdir. Kırık durumunda kemikler bıçak gibi sinirleri kesebileceğinden bunu kontrol etmek için de parmak ucundaki motor hareketlerine bakmak gerekir. Ancak tüm kırıklarda en önemli nokta ilk yardımdır.
Kırık şüphesi olan yer komşu iki eklem arasında oynamaz hale getirilmeli. Kolda ki kırıklarda dirsek ve el bileği arası oynamayacak hale getirilmeli. Sabitlemek için mukavva bir çözüm olabilir. Mukavva ile sarıp gövdeye, kalp hizasında olacak şekilde sabitlenmeli. Eğer mümkünse streç film de oldukça iyi bir çözüm oluyor. Kol sabitlenir sabitlenmez de mutlaka bir ortopedi uzmanına başvurulmalı.”
Yanıklarda ne yapılmalı?
Yanıklarda ilk yardımın yanı sıra öncelikle riskin minimize edilmesi için mutlaka koruyucu önlemlerin alınması ve hazırlıkların da önceden yapılması gerektiğini söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Ferudun Çelikmen, şöyle devam etti:
“Parlayıcı, alevi kolaylıkla yüze, göze ya da kollara iletecek maddelerle ateş yakılmamalı. Benzin, tiner gibi çok parlayan malzemelere ateşe yaklaşmamalı bu malzemeleri ateş yakmak için kullanmamalı. Bu şekilde yüzü, saçları tutuşmuş çok ciddi yanıklarla karşılaşıyoruz. Önemli olan nokta ateş yakmayı bilmek ve gerekli önlemleri almaktır.”
Olası bir yangın sırasında da yapılacak ilk şeyin alevin havayla temasını kesmek diyen Dr. Öğr. Üyesi Ferudun Çelikmen, “Aynı anda yanık bölgeye de ıslak bir havlu örtülebilir. Ya da yine temiz su döküp örtülmeli” dedi.
Sıcak çarpmasında neler yapılmalı?
Yaz aylarında, çok sıkça karşılaşılan durumlardan biri de güneş yanıkları ve sıcak çarpması.
Bu noktada terleme mekanizmasının bloke edilmemesinin çok önemli olduğunu söyleyen Dr. Öğr. Üyesi Çelikmen, şunları anlattı:
“Özellikle güneş altında bulunulması gerektiği durumlarda ya da doğa yürüyüşleri sırasında koyu renk giysiler tercih edilmemeli. Terleme yoluyla ısı kaybını desteklemek için mutlaka yanınızda su bulundurulmalı ve içilmeli. Yeterli su alınmadığı takdirde vücut kendi iç ısısını artırmaya başlıyor. Ve buna bağlı olarak da başlangıçta halsizlik, yorgunluk ortaya çıkabiliyor.
Güneş çarpması durumunda ilk yapılacak şey ise ısı kaynağı olan güneşten uzaklaşmaktır. Mümkünse duş alınabilir, üstündeki giysiler nemlendirilebilir ya da ateşi düşürürken yapıldığı gibi koltuk altı gibi büyük damarların geçtiği yerlere ıslak kompres uygulanabilir. Ağızdan da soğuk olmayan ılık sıvılar verilmeli.”
Yolculuğa uykusuz çıkmayın
Özellikle uzun yolculuklara çıkarken dinlenmiş olmak ve uykusuz olmamanın çok önemli olduğunun altını çizen Dr. Öğr. Üyesi Ferudun Çelikmen, şunları anlattı:
“Tatil sezonuyla birlikte uzun yolculuklar daha artıyor. Dolayısıyla trafik kazalarının da sayısı artıyor. Bunu önlemek için yapılacakların başında uykusuz otomobil kullanmamak geliyor. Bizim biyoritmimiz gece uykuya dönüm olduğu için mümkün olduğunca gündüz yolculuğu tercih edilmeli. Bir diğer önemli nokta da cep telefonları. Hayatımızın vazgeçilmesi olan cep telefonlarından otomobil kullanırken uzaklaşmak gerekli. Cep telefonuyla konuşmak, hoparlörden bile olsa çok dikkat dağıtıcı bir unsur ve kazaların en önemli nedenlerinden biri.”
