Serebral palsili çocuklara nefes almayı oyunla öğrettiler

Serebral palsili çocukların rehabilitasyonunda hareket becerilerinin yanı sıra solunum kapasitesinin de geliştirilmesi hedefleniyor. Yeditepe Üniversitesi öncülüğünde ve TÜBİTAK desteğiyle yürütülen N.E.F.E.S.-SP projesinde çocuklara sekiz hafta boyunca oyunlaştırılmış solunum ve postür eğitimi verildi. Eğitim sonunda çocukların daha derin nefes alabildiği ve nefeslerini daha uzun süre verebildiği gözlendi.

Serebral palsi, çocukların hareket becerilerini etkilediği gibi solunum sistemi üzerinde de çeşitli güçlükler oluşturabiliyor. Bu nedenle rehabilitasyon sürecinde yalnızca yürüme ve kas becerilerine değil, nefes kontrolü ve solunum kapasitesine de odaklanılması önem taşıyor.

Yeditepe Üniversitesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü tarafından yürütülen “N.E.F.E.S.-SP: Nitelikli Eğitimle Farkındalık, Erişilebilir Solunum – Serebral Palsi” projesinde, serebral palsili çocukların solunum becerilerinin oyun yoluyla desteklenmesi amaçlandı.

8 hafta boyunca oyunlaştırılmış nefes egzersizleri

TÜBİTAK 4008 programı kapsamında desteklenen projede çocuklara sekiz hafta boyunca oyunlaştırılmış solunum ve postür egzersizleri uygulandı.

Çocukların egzersizlere olan ilgisini artırmak için geleneksel ve tekrara dayalı çalışmalar yerine web tabanlı bir uygulamadan yararlanıldı. Çocuklar, telefon veya bilgisayar üzerinden uygulamaya girerek kendilerine tanımlanan egzersizleri oyun şeklinde gerçekleştirdi.

Program ilerledikçe egzersizlerin zorluk seviyesinin de aşamalı olarak artırıldığı belirtildi.

Solunum kapasitesinde gelişim gözlendi

Proje kapsamında çocukların eğitim öncesi ve sonrasındaki solunum kapasiteleri ölçüldü.

Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı Müdürü Uzm. Fzt. Turgay Arık’ın aktardığı sonuçlara göre, eğitim sonrasında çocukların vital kapasitelerinde gelişim gözlendi.

Vital kapasite, kişinin derin bir nefes aldıktan sonra dışarı verebildiği hava miktarını ifade ediyor.

Araştırmacılar, eğitim sonrasında çocukların daha derin nefes alabildiklerini ve nefeslerini daha uzun süre verebildiklerini gözlemledi.

Bu bulguların, oyunlaştırılmış solunum egzersizlerinin çocukların solunum farkındalığını destekleyebileceğine işaret ettiği belirtildi.

Doğru duruş da nefes kadar önemli

Projede yalnızca nefes egzersizlerine değil, postür eğitimine de yer verildi.

Uzmanlara göre özellikle otururken öne doğru eğilmek, göğüs kafesinin hareketini kısıtlayarak nefes almayı zorlaştırabiliyor. Bu nedenle çocuklara dik oturma ve doğru duruş alışkanlıkları kazandırılmasına yönelik çalışmalar yapıldı.

Solunum egzersizleri postür çalışmalarıyla birlikte ele alınırken, çocukların egzersizlerini düzenli takip edebilmesi amacıyla egzersiz günlükleri de hazırlandı.

Aileler de eğitim sürecine dahil edildi

Programın sürdürülebilir olması için yalnızca çocuklarla çalışılmadı. Ailelere ve eğitimcilere yönelik bilgilendirme ve eğitimler de gerçekleştirildi.

Geliştirilen web tabanlı uygulamanın en önemli özelliklerinden biri ise egzersizlerin ev ortamında da sürdürülebilmesine olanak sağlaması oldu.

Böylece çocukların rehabilitasyon merkezinde öğrendikleri nefes egzersizlerini günlük yaşamlarının bir parçası haline getirmeleri hedeflendi.

“Solunum fiziksel aktivitenin temelinde yer alıyor”

Projenin yürütücüsü Prof. Dr. Rasmi Muammer, serebral palsili çocukların rehabilitasyonunda solunumun zaman zaman geri planda kalabildiğine dikkat çekti.

Muammer, solunumun dayanıklılık ve fiziksel aktivite açısından temel bir unsur olduğunu belirterek, çocukların daha etkin nefes alıp verebilmesini sağlamaya odaklandıklarını ifade etti.

Uzmanlara göre yeterli solunum kapasitesi, çocukların hareket sırasında daha az yorulmasına ve fiziksel aktivitelerini daha uzun süre sürdürebilmesine katkı sağlayabilir.

Amaç sadece egzersiz değil, günlük yaşama taşımak

N.E.F.E.S.-SP projesinin dikkat çeken yönlerinden biri, egzersizlerin yalnızca eğitim süresiyle sınırlı kalmamasını hedeflemesi oldu.

Oyunlaştırılmış dijital uygulama sayesinde çocukların egzersizleri evde de sürdürebilmesi, ailelerin sürece dahil edilmesi ve eğitimcilerin bilgilendirilmesiyle solunum farkındalığının günlük yaşama taşınması amaçlandı.

Projenin sonuçları 13-14 Kasım’da Yeditepe Üniversitesi’nde düzenlenen çalıştay ve kapanış etkinliklerinde paylaşılırken, çocukların hazırladığı resimler sergilendi ve müzik dinletisi gerçekleştirildi.

Serebral palside rehabilitasyona yeni yaklaşım

N.E.F.E.S.-SP projesi, serebral palsili çocukların rehabilitasyonunda solunum, postür, oyun ve dijital teknolojinin bir arada kullanılabileceği bir model ortaya koydu.

Sekiz haftalık eğitim sonunda gözlenen solunum kapasitesi gelişimi, çocukların rehabilitasyonunda nefes egzersizlerinin daha fazla dikkate alınmasının önemine işaret ediyor. Proje ekibi, geliştirilen modelin gelecekte daha fazla çocuğa ulaşmasını ve farklı ortamlarda uygulanmasını hedefliyor.

 

 

(Visited 16 times, 16 visits today)