Parmak emme çene yapısını bozuyor
- Bahar aylarında aort yırtılması riski artıyor - 13 Nisan 2026
- Demir eksikliği mi yoksa bahar yorgunluğu mu? - 12 Nisan 2026
- Türkiye kendi kanser ilacını dünyaya kazandırmaya hazırlanıyor - 6 Nisan 2026
Parmak emme alışkanlığı uzun süre devam ettiğinde üst ön dişlerin alt ön dişleri yeterince örtmediği durum ortaya çıkarken, üst ön dişler daha önde, alt çene ise normalden daha geride konumlanıyor. Üst çenede daralma ve buna bağlı olarak dişlerde çapraşıklıklar meydana gelirken ayrıca çene bozukluklarına da neden oluyor.
İstanbul Okan Üniversitesi Diş Hastanesi Ortodonti Bölümünden Dr. Öğr. Üyesi Merve Nur Eğlenen, aileleri parmak emme alışkanlığı ve sonuçları hakkında bilgilendirdi.
Parmak emmenin diş ve çene bozukluklarına neden olan bir alışkanlık olduğuna dikkati çeken Eğlenen, ilk yıllarda bebekte görülen emme refleksinin bir sonucu olduğu düşünülüp doğal kabul edilebildiğini, 5 yaşından sonra parmak emme alışkanlığı sonlandırılmazsa, dişsel ve iskeletsel sorunlar ortaya çıktığını anlattı.
Konuşma Bozukluklarına Neden Olabilir
Parmak emme süresinin uzunluğu ve şeklinin sorunun şiddetini arttırdığını da dile getiren Eğlenen, şöyle devam etti:
”Parmak emme alışkanlığı uzun süre devam ettiğinde açık kapanış denilen üst ön dişlerin alt ön dişleri yeterince örtmediği durum ortaya çıkıyor. Üst ön dişler daha önde, alt çene ise normalden daha geride konumlanıyor. Bu alışkanlık, erken yaşlarda terk edilmediğinde, dişlerle birlikte, onları çevreleyen çene kemikleri ve ağız yapıları da etkileniyor. Üst çenede daralma ve buna bağlı olarak dişlerde çapraşıklıklar meydana gelirken, bütün bu değişiklikler alt ve üst çenenin uyumlu kapanmasını engelleyerek çiğneme sırasında problemlere, yanaklarda ağrıya ve burun yerine ağız yoluyla nefes almaya neden oluyor. Çocuk, üst dişlerin alt dişleri örtmemesi sonucu aralarında açılan boşluğa dilini yerleştirmeye başlayabiliyor. Böylece dil, konuşma ve yemek sırasında normal görevini yerine getiremiyor. Dişler ve çene iskeletinde karşılaşılan bu sorunların yanında ayrıca parmakta şekil bozuklukları ve parmaktaki mikro-organizmaların emme sırasında vücuda alınması ile kronik enfeksiyonlar da ortaya çıkabiliyor.”
Cerrahi İşlem Gerekebilir
Eğlenen, daimi ve süt dişlerinin ağızda beraber bulunduğu dönemde bu alışkanlığın terk edilmesi durumunda ortaya çıkan bozuklukların kendiliğinden düzelebildiğini kaydederek, aksi halde kalıcı hale geldiğini ve düzelmenin ancak ortodontik tedavi ile sağlanabildiğini, hatta erken dönemde tedavi uygulanmazsa, çene ilişkilerinin düzeltilmesi için erişkin yaşta cerrahi işlem gerekebildiğini de anlattı.
Parmak Emme Nedeni Ortadan Kaldırılmalı
Çocuğun alışkanlığını bırakması için öncelikle pozitif yönlendirme ve ödüllendirme ile motivasyonunun arttırılması gerektiğine işaret eden Eğlenen, ”Çünkü çoğu çocukta, parmak emme bir çeşit koruma mekanizması olarak ortaya çıkmakta ve alışkanlığa dönmekte. Alışkanlığın bıraktırılması için öncelikle çocuğun bu konuda istekli olması ve bu alışkanlığı edinmesine neden olan stres faktörlerinin ortadan kaldırılması gerekmekte. Özellikle küçük çocuklarda, parmak bir bandajla sarılarak hatırlatma yapılabilir” ifadesinde bulundu.
Ağız İçi Aygıtları İle Parmak Emmeye Son
Eğlenen, şunları kaydetti:
”Bütün bunların yetmediği durumlarda parmak emen çocukların erken dönemde bir ortodonti uzmanına görünmeleri ve bu alışkanlığın bir an önce bıraktırılması gerekli. Ortodonti uzmanı tarafından üst çeneye yerleştirilen aygıtlar hazırlanır. Bu aygıtların damak kısmında parmağın ağıza yerleştirilmesini engellemek için çeşitli tel uzantıları bulunur. Yerleştirilen aygıtlar, çocukta herhangi bir ağrıya neden olmamakla beraber, birkaç günlük bir alışma süresi gerekli. Eğer çocuk aygıtı takmazsa, aygıt ortodontist tarafından üst dişlere yapıştırılarak ağız içine sabitlenebilir. Bu aygıtlar, hem parmak emme alışkanlığını ortadan kaldırır, hem de üst ön dişlerdeki ufak çapraşıklıkları düzeltir. Ayrıca, parmak emme alışkanlığına bağlı meydana gelen üst çene daralmalarında, aygıt ile üst çene genişletmesi de elde edilir. Aygıt, çocuk parmak emmeyi bırakıp dişlerdeki düzeltmeler tamamlanıncaya kadar ortalama 6-12 ay arasında ağızda tutulur. Oluşan açık kapanışın miktarına bağlı olarak, ayrıca ileride tel tedavisi ihtiyacı olup olmadığı da ortodontist tarafından değerlendirilir.
Psikolojik Desteği Göz Ardı Etmeyin
Sonuç olarak, parmak emen çocuklarda ortodonti uzmanı tarafından yapılan bu sabit veya hareketli ağız içi aygıtlarla alışkanlığın önüne geçilir ve tedavi sağlanır, ancak duygusal ihtiyaçlar da parmak emme gibi alışkanlıklara neden olabildiği için, aynı zamanda bir çocuk ve ergen psikolojisi uzmanından destek almak da uygun olabilir. Alışkanlıklara bağlı çene bozukluklarında en önemli nokta, sorunun erken tanı ve tedavisidir. Aksi takdirde, daha ileri yaşlarda, daha uzun süren ve daha maliyetli tedavilere ihtiyaç duyulacaktır.”
