Oyuncağın yerini alan cep telefonu ve tablet çocukları geç konuşturuyor
- Beyin sisini azaltmak için kendinize bu soruları sormayın… - 29 Nisan 2026
- Sebze ağırlıklı beslenmek Hashimoto tiroidi riskini azaltabilir… - 28 Nisan 2026
- Elde hangi parmakta ki uyuşma, hangi soruna işaret eder? - 28 Nisan 2026
Günümüzde elektronik aletlerin yaygın kullanımı, çocuklar için önemli iletişim sorunlarına neden olabiliyor. Oyuncağın ve oyunun yerini alan tablet ve cep telefonları, çocuklarda geç konuşma olasılığını artırıyor. Uzmanlar, çocukların özellikle 0–3 yaş arası dönemde, bu tür aletleri kullanmasının oldukça sınırlandırılması önerisinde bulunuyor.
Oyuncağın ve oyunun yerini alan elektronik aletlerin, çocuğun bireysel, sosyal ve duygusal gelişimini olumsuz yönde etkileyerek, yaşıtlarına uygun becerileri göstermesini engellediğine işaret eden Anadolu Sağlık Merkezi Çocuk ve Ergen Psikiyatrisi Uzmanı Dr. Figen Karaceylan Çakmakçı, şu uyarı ve önerilerde bulundu.
Konuşma gecikmesi çok sık gözlenmeye başlanıyor
Ebeveynlerin büyük bir kısmı, çocuklarını çok erken yaşlardan itibaren elektronik aletlerle tanıştırdığından, birçok gelişimsel problemle birlikte konuşma gecikmesi de çok sık gözlenmeye başlanıyor. Bu nedenle özellikle konuşma becerisinin gelişim gösterdiği 1,5 ile 3 yaş aralığında, ebeveynlerin daha dikkatli olması gerekiyor.
Geç konuşma birçok nedene bağlı olarak gelişebilir. Ama…
Her çocuğa göre değişiklik göstermekle birlikte, tam konuşma hali genel olarak 3 yaş civarında olur. Geç konuşma, birçok nedene bağlı olarak gelişebilir. Genetik yatkınlık, zeka geriliği, işitme ve görme sorunları, dil bağı, yarık damak-dudak gibi ağız içi problemleri de geç konuşmaya neden olabilir. Ancak her konuşma gecikmesini net bir nedene bağlamak doğru değil. Bunu belirlemek için çocuğun yaşına uygun zeka ve gelişim testlerini uygulamak ve yorumlamak gerekir. Tüm bunlar normalse konuşmada gecikmeye neden olabilecek çevresel faktörler incelenmeli.
Günümüzde oyuncak ve oyunun yerini elektronik cihazlar aldı. Özellikle 0–3 yaş arası çocukların telefon, tablet, bilgisayar ve televizyonla olan ilişkileri, dil gelişimlerini olumsuz etkiliyor ve konuşma gecikmesi olasılığını artırıyor.
Geç konuşmayı önlemek için bunları yapın
Ebeveynler mutlaka çocuklarıyla birlikte geçirebilecekleri kaliteli zamanlar yaratmalı. Her gün birlikte keyifli vakit geçirebilecekleri oyun saatleriyle, hem çocuğun gelişimine olumlu katkı sağlayabilir, hem de aile içi iletişimlerini güçlendirebilir.
Çocukların telefon, tablet, televizyon ve bilgisayar kullanımı, özellikle 0–3 yaş arası dönemde oldukça sınırlandırılmalı.
Çocuğun yanlış söylediği ya da telaffuzda zorlandığı sözcükler düzeltilmemeli. Aynı şekilde bebeksi konuşmalar şirin olduğu düşüncesiyle yüceltilmemeli.
Çocuk, ebeveynlerinden biriyle konuşurken ya da konuşmaya çalışırken sabırla dinlemeli ve karşılık verirken kısa, net ve anlaşılır konuşmaya özen gösterilmeli.
Her akşam ya da belirlenen en uygun zamanda her gün çocukla kitap okuma saati gerçekleştirilmeli, çocuğun sözcük dağarcığı zenginleştirilmeli.
Çocuğun işaretle gösterdiği şeyleri anında gerçekleştirmek yerine, işaret ettiği şeyin adını söyleyip sonrasında birlikte hareket etmek ya da çocuğun birebir olmasa da istediği şeyi çağrıştıran bir sesi/sözü söylemesini beklemek ve teşvik etmek daha faydalı olur.
Şarkı, şiir ve tekerleme oyunları oynamak çocuğun sözcük dağarcığını ve ses/söz farkındalığını artırır.
