Bebek banyosunda merak edilenler
- İSTAHED: ”Meningokok ve HPV aşıları ulusal takvime alınmalı” - 17 Nisan 2026
- Sessiz kalp krizi, bu grubu daha çok seviyor… - 17 Nisan 2026
- Nedensiz diş sallanmasının ”nedeni” ağız kanseri olabilir… - 17 Nisan 2026
Yeni doğan bir bebeğin derisi duyarlı, ince ve kolay zedelenir yapıdadır. Bu nedenle yıkanması ve bakımı da ayrı bir özen gerektirmektedir. Bebek doğar doğmaz yıkanmamalı. Banyo süresi kısa olmalı. Derinin faydalı bakterilerle kaplanması için krem, şampuan ve sabunlara dikkat edilmeli. Sabun kullanımı kısa ve seyrek olmalı. Peki bebek hangi durumlarda doğar doğmaz yıkanmalı? Göbek bağı düşene kadar yıkanmalı mı? Prematüre bebekler hafta kaç kez yıkanmalı?
İstanbul Okan Üniversitesi Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Musa Bostancıoğlu, bebek banyosu hakkında merak edilenleri anlattı.
Krem, Şampuan ve Sabunlara Dikkat
Yeni doğan bebeklerin deri yüzeyi, nötral veya alkali pH’ya sahiptir. Hem zamanında, hem de erken doğmuş bebeklerde deri pH değeri, birinci ayın sonunda erişkin ve büyük çocuklardaki düzeye çok yakın değere erişir. Derinin zararlı bakterilerden korunarak, faydalı flora bakterileriyle kaplanması ve bu sayede de enfeksiyondan korunması için bu asidik değerin sürekliliği önem taşır. Bu yüzden bebek cildine uygulanacak krem, losyon, şampuan ve sabunların söz konusu kimyasal yapıya zarar vermiyor olması lazımdır.
Bebek Doğar Doğmaz Yıkanmamalı. Ancak…
Doğum sonrası bebeklerin, yumuşak bir havluyla derileri hafifçe silinerek, amnion sıvıları temizlenir. Bebekte ısı kaybını artıracağından ve yeni doğanı enfeksiyonlara karşı koruyan “Verniks Kazeoza”nın kaybına yol açacağından, hemen banyo önerilmemektedir. Ancak annenin kanı, doku artıkları ve bebeğin dışkısıyla bulaşma varsa veya annede Hepatit B, Herpes simpleks, HIV virüsü gibi kanla bulaşan hastalık taşıyıcılığı varsa, bebeğe enfeksiyon geçme riski olacağından doğum sonrası silmenin yerine, yıkama tercih edilmelidir. Yıkamada sadece ılık-sıcak su yeterlidir. Sabun veya dezenfektan kullanılmamalıdır.
Yıkarken Cildini Tahriş Etmeyin!
Yeni doğanların ilk banyo zamanı ve şekli hala tartışmalıdır. Deri bakımı ve banyo hakkında öneriler gelenek, deneyim ve kültürel uygulamalara göre değişmektedir. Bazı toplumlarda, göbek düştükten sonra yıkama tercih edilmektedir. Hijyen ve bakım konusunda endişelerin olduğu bizim gibi ülkelerde, bu daha uygun olacaktır. Göbek düşene kadar da kaynamış, sonrasında da ılınmış su ve pamukla vücudu silmek yeterli olacaktır. Banyo sırasında baş, boyun dışında tüm vücut tamamen suya batırılmalı ya da oturur durumda yıkanmalıdır. Sünger ya da başka bir bezle yıkama, ısı ve transepidermal sıvı kaybını arttırır, derinin bariyer tabakasına zarar verebilir.
Bebek Banyoları Kısa Sürmeli
Banyo sıklığı da kültüre göre değişkenlik göstermektedir. Özellikle, sıcak bölgelerde her gün banyo yaptırılırken, ilk yıl bebek emekleyene kadar haftada 2-3 banyo önerilmektedir. Prematüreler ise 4 günde bir yıkanmalıdırlar. Yazın sıcaklarda her gün, kışın ise 2-3 günde bir yıkamak bize en uygun olan zamanlamadır.
Banyo suyu sıcaklığı 37-37,5 derece olmalı ve 5-10 dakika sürmelidir. Özellikle sabun kullanıldığında deri maserasyonunu azaltabilmek için banyo 5 dakikadan kısa sürmeli, bu sırada oda sıcaklığı 24-25 C olmalıdır. Bebek büyüklerden 1 kat daha fazla giydirilmeli. Atopik ya da derisi kuru çocuklarda banyo sırasında ve sonrasında pomad ya da losyon formunda nemlendiriciler kullanılmalı.
Ovalama ve Fırçalama Bebek Cildine Zararlı
Sadece suyla yıkama, eğer varsa dışkı ve yağı uzaklaştıramayacağı için yetersiz kalacaktır. Sağlıklı bebeklerde yapılan çalışmalarda, şampuan ya da suyla yıkamayla ciltten sıvı kaybında fark saptanmamıştır. Saçlar kısa, ince ve kırılgansa, şampuan gereksizdir. Şampuanlarda standart pediatrik formül bulunmamaktadır, vücut ve saç için aynı şampuan kullanılabilir. Şampuanın pH’ı gözyaşına yakın olmalı, gözleri ve deriyi yakmamalıdır. Çok kirli alanlarda sabun kullanımı gerekirse, katkısız (aşındırıcı, koku giderici, güzel koku verici, boyayıcı veya koruyucu içeren özelliklere sahip olmayan), hafif, nötral pH’lı sabun kullanılmalıdır. Sabun kullanımı, kısa (5 dakikadan az) ve seyrek (Örneğin haftada 3 kereden fazla olmayacak şekilde) olmalıdır ve temas vücutta kirli alanla sınırlı kalmalıdır. Ovalama ve fırçalama epidermisi hasar verebileceğinden kaçınılmalıdır.