Sokak ve caddelere dezenfektan kullanılması yararlı mı?
- Kalbi koruyan 5 süper besin! - 9 Haziran 2026
- Pankreas Kanserinde Umut Veren Gelişme! - 6 Haziran 2026
- “Beyin Ölümü Tıbben ve Hukuken Ölümdür” - 6 Haziran 2026
Dezenfeksiyon Antisepsi Sterilizasyon (DAS) Derneği:
”Dernek olarak böcek ilaçlaması gibi spreyleme şekilde uygulanan dezenfeksiyonun faydasına inanmıyoruz.”
”Çamaşır suyu ile yapılacak dezenfeksiyon öncesi temizlik yapılmalıdır, çünkü çamaşır suyu yüzeydeki organik madde ile etkisini hızla yitirir.
Dezenfeksiyon Antisepsi Sterilizasyon Derneği’nce (DAS), dernek olarak böcek ilaçlaması gibi spreyleme şekilde uygulanan dezenfeksiyonun faydasına inanılmadığı vurgulandı.
Dernekten yapılan açıklamada, püskürtme ve spreyleme yoluyla çevre dezenfeksiyonu konusuna işaret edilerek, televizyon ekranlarında astronot gibi giyinmiş personel tarafından otellerin, otobüslerin, istasyonların, caddelerin, camilerin vb halka açık yerlerin spreyleme yoluyla dezenfekte edildiğini her gün izlendiği ifade edilerek, şöyle devam edildi:
”Bu amaçla çoğunlukla çamaşır suyu ya da çamaşır suyu ile karıştırılmış diğer bazı ürünlerin kullanıldığı iddia edilmekle birlikte gerçekte hangi ürünlerin hangi konsantrasyonda kullanıldığını kesin olarak bilmiyoruz. Her ne kullanılırsa kullanılsın dezenfeksiyonu yapan personelin ve halkın toksik ürünlerle doğrudan temas edebileceği gerçeği göz önünde tutulmalıdır.
Bu arada çamaşır suyu konusunda birkaç uyarıda bulunmakta fayda olduğunu düşünüyoruz. Çamaşır suyu doğru konsantrasyonda kullanılmalıdır ve asla başka kimyasallarla karıştırılmamalıdır. Çamaşır suyu amonyak ve klorür içeren diğer temizleyicilerle ya da farklı kimyasallarla karıştırıldığında öldürücü düzeyde amonyak, klor ve patlayıcı düzeyde ısı salınımına neden olabilir. Daha da önemlisi çamaşır suyu ile yapılacak dezenfeksiyon öncesi temizlik yapılmalıdır, çünkü çamaşır suyu yüzeydeki organik madde ile etkisini hızla yitirir.
DAS Derneği olarak böcek ilaçlaması gibi spreyleme şekilde uygulanan dezenfeksiyonun faydasına inanmıyoruz, çünkü:
1. Dezenfeksiyon devamlılık arz eder. Bir yüzeyin bir kere dezenfekte edilmesi o yüzeyin sonsuza dek mikroplardan arınmış olmasını sağlamaz. Dezenfeksiyondan hemen sonra yüzeyler hızla tekrar kirlenmekte ve rekontaminasyon (mikrobik kirlenme) gelişmektedir. O nedenle dezenfekte edilmesi gereken yüzeylerin bilimsel kanıta dayalı olarak belirlenen aralıklarla tekrar tekrar dezenfeksiyonu gerekir.
2. Böcek ilaçlama şeklinde yapılan spreyleme yönteminde tüm yüzeyler aynı düzeyde ve sürede dezenfektana maruz kalmamakta, bazı yüzeylere dezenfektan hiç temas etmemektedir.
3. Koronavirüsler genel olarak dış ortama çok dayanıklı olmayan virüslerdir. Ortamın nem ve sıcaklığına, dışarı atıldığı organik maddenin miktarı, kontamine ettiği yüzeyin dokusu gibi faktörlere göre değişen bir dayanma süresi söz konusudur. Genel olarak cansız yüzeylerde birkaç saat içerisinde aktivitesini kaybettiği kabul edilmektedir . Cansız yüzeyler aracılığı ile virüs yayılımı teoride mümkün olmakla birlikte pratikte önemi çok düşüktür. Halka açık alanların su ve deterjanla sık sık silinerek temizlenmesi bu virüsün uzaklaştırılması için yeterlidir. Bu nedenle caddelerin, koridorların spreyleme yoluyla dezenfeksiyonunun hiçbir anlamı yoktur. Gereksiz yere bu kadar çok dezenfektan kullanılması hem çevre hem de halk sağlığı açısından sakıncalıdır. Antibiyotiklere ve dezenfektanlara dirençli mikroorganizmaların seçilmesine ve dolayısıyla bu mikroorganizmalarla gelişebilecek tedavisi zor enfeksiyonların ortaya çıkmasına yol açacaktır.
4. Oteller, alışveriş merkezleri, okullar, bankalar ve benzeri halka açık alanlarda tuvaletler, sifonlar, musluklar, kapı kolları, kapı zilleri, oyun alanları, merdiven trabzanları, bilgisayar klavye ve fareleri, lamba düğmeleri, yemek masaları, toplu taşıma araçlarında el tutacakları gibi elle sık dokunulan yüzeylerin su ve deterjanla sık sık temizlenmesi yeterlidir. Ancak bu yüzeylerde hızla yeniden kirlenme meydana geldiği, bu yüzeylere temas sonrası el hijyeni sağlanması gerektiği ve el hijyeni sağlanmadan ağıza, göze ve yüze dokunulması durumunda koronavirüs de dahil pek çok enfeksiyon etkeninin bulaşabileceği asla unutulmamalıdır.
5. Sokaklar ve caddelerde tankerlerle etrafa yoğun şekilde dezenfektan püskürtmek de yine yukarıdaki nedenlerle gereksiz ve bir o kadar da tehlikelidir. Çünkü yüksek konsantrasyonda dezenfektan solunması astmatik bulguları tetikleyebilir, gözlerde yanma, baş ağrısı ve solunum sıkıntısına yol açabilir. Sokakların ve caddelerin temizlenmesi yeterlidir.
DAS Derneği olarak koronavirüs mücadelesinde en kolay uygulanabilir, en basit ve en yararlı önlemlerin el hijyeni, 2 metre sosyal mesafenin korunması, maske takılması, şüpheli kişilerin karantinası ve hasta kişilerin izolasyonu olduğuna inanıyor; Sağlık Bakanlığının önerdiği koronavirüsle mücadelede 14 temel kurala titizlikle uyulmasını önemsiyoruz.
