Zayıflama iğneleri bağımlılığı azaltabilir mi?
- Bahar aylarında aort yırtılması riski artıyor - 13 Nisan 2026
- Demir eksikliği mi yoksa bahar yorgunluğu mu? - 12 Nisan 2026
- Türkiye kendi kanser ilacını dünyaya kazandırmaya hazırlanıyor - 6 Nisan 2026
Yeni bir araştırma, obezite ve tip 2 diyabet tedavisinde kullanılan GLP-1 ilaçlarının yalnızca kilo vermeye yardımcı olmadığını, aynı zamanda alkol ve uyuşturucu bağımlılığı riskini de azaltabileceğini gösteriyor.
Habere göre, Son yıllarda kilo verme tedavisinde yaygın olarak kullanılan GLP-1 sınıfı ilaçların, yalnızca kilo kontrolünde değil bağımlılık davranışları üzerinde de etkili olabileceğine dair dikkat çekici bulgular ortaya çıktı. ABD’de yapılan geniş kapsamlı bir araştırma, bu ilaçların alkol, nikotin ve bazı uyuşturucu maddelere bağımlılık riskini azaltabileceğini öne sürüyor.
Araştırma sonuçları, saygın tıp dergilerinden biri olan British Medical Journal’da yayımlandı.
GLP-1 ilaçları beynin ödül sistemini etkiliyor
Tip 2 diyabet ve obezite tedavisinde kullanılan Mounjaro ve Ozempic gibi ilaçlar, GLP-1 reseptör agonistleri olarak biliniyor.
Bu ilaçların temel çalışma mekanizması, yemek sonrası vücutta doğal olarak salgılanan bir hormonu taklit etmek. Böylece kişiler daha uzun süre tok hissediyor ve iştah azalıyor.
Araştırmacılara göre bu ilaçlar aynı zamanda beynin ödül ve haz mekanizmasını etkileyerek bağımlılık davranışlarını da değiştirebilir. Yani yalnızca yemek isteğini değil, alkol veya madde kullanımına yönelik dürtüleri de azaltma potansiyeline sahip olabilir.
600 binden fazla kişi incelendi
ABD’de yürütülen çalışmada, üç yıla kadar takip edilen 606 binin üzerinde tip 2 diyabet hastasının verileri analiz edildi.
GLP-1 kullanan kişiler ile farklı diyabet ilaçları kullanan hastalar karşılaştırıldığında dikkat çekici sonuçlar ortaya çıktı:
Alkol kullanım bozukluğu riski: %18 daha düşük
Esrar kullanımı riski: %14 daha düşük
Kokain kullanımı riski: %20 daha düşük
Nikotin kullanımı riski: %20 daha düşük
Opioid kullanım riski: %25 daha düşük
Araştırma ayrıca halihazırda madde kullanan kişilerde de bazı risklerin azaldığını ortaya koydu:
Aşırı dozdan ölüm riski: %39 daha düşük
Acil servise başvurma riski: %31 daha düşük
Genel ölüm riski: %50 daha düşük
Uzmanlar temkinli: “Kesin sonuç için daha fazla çalışma gerekiyor”
Araştırmayı değerlendiren uzmanlar, bulguların umut verici olduğunu ancak kesin sonuçlar için daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç olduğunu vurguluyor.
Birleşik Krallık’taki Royal Pharmaceutical Society Başkanı Prof. Claire Anderson, bu çalışmanın GLP-1 ilaçlarının bağımlılıkla ilişkili beyin yolları üzerindeki etkisini anlamak için önemli bir adım olduğunu belirtiyor. Ancak araştırmanın gözlemsel olması nedeniyle, bu ilaçların bağımlılığı doğrudan önlediğini söylemek için henüz erken olduğunu ifade ediyor.
Uzmanlara göre GLP-1 ilaçlarının etkileri sadece kilo kaybıyla sınırlı olmayabilir. Beyindeki ödül mekanizmasını etkileyen bu ilaçlar, ileride bağımlılık tedavisi gibi farklı alanlarda da kullanılabilir.
Ancak bilim insanları, bu potansiyelin doğrulanması için daha uzun süreli ve kontrollü klinik çalışmalar yapılması gerektiğini vurguluyor.
