Tetris’in travmayı azalttığı görüldü
- Bahar aylarında aort yırtılması riski artıyor - 13 Nisan 2026
- Demir eksikliği mi yoksa bahar yorgunluğu mu? - 12 Nisan 2026
- Türkiye kendi kanser ilacını dünyaya kazandırmaya hazırlanıyor - 6 Nisan 2026
İngiltere ve İsveçli araştırmacıların yürüttüğü yeni bir çalışma, klasik video oyunu Tetris’in travmatik anıların canlılığını azaltmaya yardımcı olabileceğini ortaya koydu. Uzmanlar bulguları “gerçek bir atılım” olarak nitelendirirken, yöntemin etkisinin “çok büyük” olabileceğini belirtiyor.
Sky News’in haberine göre; Araştırma, pandemi döneminde ölümlere tanık olmak gibi işyeri travmasına maruz kalmış yaklaşık 100 NHS (Ulusal Sağlık Sistemi) çalışanını kapsadı. Katılımcıların bir bölümü standart tedavi alırken, bir grup da imgeleme temelli özel bir müdahale programına dahil edildi.
Çalışma, İngiltere ve İsveç’teki ekiplerin iş birliğiyle yürütüldü. Projeye liderlik eden isim, Uppsala Üniversitesi’nde psikoloji profesörü olan Emily Holmes.
ICTI nedir? Tetris terapisi nasıl uygulanıyor?
“İmgeleme tabanlı rekabetçi görev müdahalesi” (ICTI) adı verilen yöntemde katılımcılardan:
Travmatik bir anıyı kısaca hatırlamaları,
Ardından Tetris’in yavaşlatılmış bir versiyonunu oynamaları,
Oyunun ızgarasını ve düşen blokları zihinsel olarak görselleştirmeleri istendi.
Araştırmacılara göre bu süreç, beynin görsel-uzamsal işlemleme alanlarını meşgul ederek travmatik anıların duyusal canlılığını zayıflatıyor. Böylece zihne istemsiz şekilde gelen “flashback”lerin (geri dönüşlerin) sıklığı azalıyor.
Sonuçlar ne gösterdi?
Araştırma bulgularına göre:
ICTI uygulanan grup, dört hafta içinde diğer gruplara kıyasla 10 kat daha az travmatik anı yaşadı.
Altı ay sonra katılımcıların yaklaşık %70’i rahatsız edici anılarının kalmadığını bildirdi.
Yöntemin, Travma Sonrası Stres Bozukluğu (TSSB) belirtilerini azaltmada da etkili olduğu görüldü.
Kontrol gruplarında ise standart tedavi uygulanırken, bazı katılımcılar Wolfgang Amadeus Mozart’ın müziklerini dinledi veya besteci hakkında podcast’ler takip etti.
“Gerçek bir atılım” değerlendirmesi
Prof. Emily Holmes çalışmayı “gerçek bir atılım” olarak nitelendirirken, uygulamanın yalnızca oyun oynamaktan ibaret olmadığını vurguladı. Müdahalenin:
Kısa,
Pratik,
Günlük hayata kolay uyarlanabilir,
Dil engelini aşabilecek nitelikte olduğunu belirtti.
Araştırmayı finanse eden Wellcome bünyesindeki dijital ruh sağlığı araştırma lideri Tayla McCloud ise yöntemin “erişilebilir ve ölçeklenebilir” olmasının dikkat çekici olduğunu ifade etti.
Tetris Etkisi nedir?
1984 yılında Rus yazılımcı Alexey Pajitnov tarafından geliştirilen Tetris’in psikolojik etkileri daha önce de gündeme gelmişti. “Tetris Etkisi” olarak bilinen olguda, oyunu uzun süre oynayan kişilerin:
Rüyalarında düşen bloklar görmesi,
Günlük hayatta nesneleri bloklar gibi algılaması
gibi deneyimler yaşadığı bildirilmişti.
Uzmanlar ne diyor?
Uzmanlara göre bu yöntem, travmatik anıları “silmekten” ziyade onların duyusal yoğunluğunu ve zihinsel tekrar sıklığını azaltmayı hedefliyor. Bu nedenle özellikle:
Sağlık çalışanları
Afet mağdurları
Travmatik olaya maruz kalan bireyler
için destekleyici bir müdahale aracı olabilir.
Araştırmacılar şimdi yöntemi daha geniş ve farklı gruplar üzerinde test etmeyi planlıyor.
