Sebzeleri sirkeli su yerine karbonatla yıkayın
- Bahar aylarında aort yırtılması riski artıyor - 13 Nisan 2026
- Demir eksikliği mi yoksa bahar yorgunluğu mu? - 12 Nisan 2026
- Türkiye kendi kanser ilacını dünyaya kazandırmaya hazırlanıyor - 6 Nisan 2026
Sebzelerin sirkeli su yerine karbonat kullanarak yıkanmasının daha doğru olacağı uyarısında bulunuldu. Böylece sebzeler, karbonat kullanarak önce pestisitlerden kurtulup sonra istenirse sirkeli suyla yıkanabilir.
Ancak uzmanlar; ‘sakın ikisini aynı anda kullanmayın zira birbirlerinin etkisini nötralize ederek hiçbir fayda sağlayamazlar’ uyarısında da bulunuyor.
Uzmanlar; tüketilmeden önce tüm sebzelerin mutlaka bol su ile yıkanması gerektiğini dile getirerek, ancak sirkeli suda bekletmenin pestisit gibi bazı zirai ilaçların etkisini artırdığını, bu nedenle sebzelerin karbonat kullanarak yıkanmasının daha doğru olacağı uyarısında bulunuldu.
Uzmanlar; böylece sebzelerin, karbonat kullanarak önce pestisitlerden kurtulup sonra istenirse sirkeli suyla yıkanabileceğini belirtti. Ancak uzmanlar; ‘sakın ikisini aynı anda kullanmayın zira birbirlerinin etkisini nötralize ederek hiçbir fayda sağlayamazlar’ uyarısında da bulundu.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gıda Teknolojisi Ana Bilim Dalı Başkanı Dr. Öğretim Üyesi Sibel Bölek, ıspanakların tüketilmeden önce mutlaka bol su ile yıkanması gerektiğini dile getirerek, şunları kaydetti:
“Ispanak gibi kabuğunu soyarak tüketmenin mümkün olmadığı yapraklı gıdaların zirai ilaç kalıntısından arındırılmasında sirkeli suda bekletmek genellikle başvurulan bir yöntemdir. Ancak sirkeli su bazı zirai ilaçların daha da etkili hale gelmesine sebebiyet verebilmektedir. Bu nedenle gıdaların yıkanmasında sirkeli su yerine karbonatlı su ile yıkama yöntemi tercih edilmelidir. Karbonatlı su içerisinde bekletilen gıdalar daha sonra bol su ile yıkanmalıdır.”
PESTİSİT NASIL TEMİZLENİR?
Massachusetts Üniversitesi’nden uzmanlar, pestisitlerin (Bakteri, virüs ve haşerelerin zararlı etkilerini ortadan kaldırmak için kullanılan kimyasallar, bazı organik bileşenler, dezenfektanlar gibi maddelere ve yöntemlere ”Pestisit” ismi verilir) besinlerden nasıl temizlenebileceğini araştırmak amacıyla phosmet (insektisit yani böcek öldürücü ) isimli maddeyi elmaların üzerine çiftçiler tarafından kullanılan konsantrasyonlarında 24 saat boyunca uyguladılar.
Ardından elmaların bir kısmına musluk suyu ile yıkama ,bir kısmına Clorox ağartıcı (hasattan sonra pestisitleri uzaklaştırmak için kullanılan yıkama solüsyonu) ile yıkama, diğer bir kısmına da yüzde 1’lik sodyum bikarbonat solüsyonunda 15 dakika beklettikten sonra su ile yıkama uyguladılar.
Pestisitler uygulandıktan sonra elmaların yüzeyindeki ve kabuklarının derinliklerindeki pestisit kalıntılarını ölçmek ve haritalandırmak için SERS (Surface Enhanced Raman Scattering) yöntemini kullandılar.
Pestisit uzaklaştırma yöntemleri denendikten sonra yine aynı yöntemle ölçümleri yaptılar.
Sonuçta en iyi yöntemin sodyum bikarbonatla yıkama olduğunu ve elma yüzeyindeki pestisitlerin yaklaşık yüzde 96’sını çıkarabildiğini saptadılar.
Asidik solüsyon (örneğin sirke gibi) pestisitlerin etkisini artırırken, alkaliler ise azalttı. Çalışmada kullanılan sodyum bikarbonat alkali
olduğundan etkisini pestisitlerin yapılarını bozarak, onları zararsız küçük moleküllere ayırarak gösterdi. Ardından musluk suyu altında elle ovarak yapılan yıkama ise bu moleküllerin büyük kısmının atılmasını sağladı.
Sonuç olarak, halk arasında bitkisel gıdaları yıkarken mikroplar ölsün diye kullanılan sirke, pestisidlerin etkisini daha da arttırıyor. O yüzden sebzeler sirke yerine karbonat kullanarak önce pestisitlerden kurtulup sonra istenirse sirkeli suyla yıkanabiliyor. Ama ikisi aynı anda kullanılmamalı çünkü birbirlerinin etkisini nötralize ederek hiçbir fayda sağlamıyor.
