Sağlık Bakanlığı: “Cildinizi Tanıyın, Sağlığınızı Koruyun!”
- Kalbi koruyan 5 süper besin! - 9 Haziran 2026
- Pankreas Kanserinde Umut Veren Gelişme! - 6 Haziran 2026
- “Beyin Ölümü Tıbben ve Hukuken Ölümdür” - 6 Haziran 2026
Sağlık Bakanlığı, 1-31 Mayıs Cilt Kanseri Farkındalık Ayı kapsamında basın bilgi notu yayınladı. “Cildinizi Tanıyın, Sağlığınızı Korumaya Alın” başlığıyla duyurulan notta, cilt kanserinin tanımı, türleri, Türkiye’deki güncel veriler, risk faktörleri, korunma yolları ve erken tanının hayati önemi vurgulandı.
Bakanlık açıklamasında, cildin vücudu dış etkenlerden koruyan en büyük organ olduğu hatırlatılarak, cilt kanserinin derideki hücrelerin anormal bir şekilde çoğalması sonucu oluştuğu belirtildi. Her cilt değişikliğinin kanser anlamına gelmediği ancak şüpheli bir değişiklik fark edildiğinde vakit kaybetmeden hekime başvurulması gerektiğinin altı çizildi.
Mayıs ayının “Cilt Kanseri Farkındalık Ayı” olarak belirlenmesinin amacının, özellikle yaz aylarında artan güneşe maruz kalma durumu öncesinde toplumun bu konuda bilinçlenmesini sağlamak ve erken teşhisin önemini vurgulamak olduğu ifade edildi.
Melanom ve Melanom Dışı Cilt Kanserleri Ayırımı
Cilt kanserlerinin genel olarak melanom ve melanom dışı olmak üzere iki ana gruba ayrıldığı bilgisi paylaşıldı:
Melanom: Cilde rengini veren melanosit hücrelerinin kontrolsüz büyümesiyle oluşan bu türün, nadir görülmesine rağmen hızlı yayıldığı ve can kaybına neden olabileceği belirtildi. Bu nedenle melanomun erken tanısının hayati önem taşıdığı vurgulandı.
Melanom Dışı Cilt Kanserleri: Derinin üst tabakalarında başlayan bu türün ise genellikle güneşe maruz kalma ile ilişkili olduğu ifade edildi.
Türkiye’de Cilt Kanseri Verileri Endişe Verici
Açıklamada, Türkiye’deki cilt kanseri verilerine de yer verildi. Melanom dışı cilt kanserlerinin insidans hızının (yeni vaka görülme sıklığı) erkeklerde yüz binde 23,4, kadınlarda ise yüz binde 15,5 olduğu ve her yıl yaklaşık 20 bin kişiye bu tanının konulduğu belirtildi. Melanom sıklığının ise erkeklerde yüz binde 1,9, kadınlarda yüz binde 1,2 olduğu ve yıllık melanom vaka sayısının yaklaşık bin 500 olduğu bilgisi paylaşıldı.
Güneş Işınları Başlıca Risk Faktörü
Cilt kanseri riskini artıran en önemli çevresel faktörün güneş ışınları, özellikle de ultraviyole (UV) ışınları olduğu vurgulandı. Güneşin en yoğun olduğu saatler olan 10.00-16.00 arasında korunmasız güneşe maruz kalmanın riski ciddi şekilde artırdığı belirtildi. Cilt kanserinin genellikle güneşe direkt maruz kalan bölgelerde görülse de vücudun güneş görmeyen alanlarında da ortaya çıkabileceği uyarısı yapıldı.
Diğer risk faktörleri arasında solaryum, açık havada uzun süre çalışmak, çocukluk döneminde yaşanan şiddetli güneş yanıkları, ailede cilt kanseri öyküsü, açık tenli ve kolay çillenen cilt yapısı, bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullanımı, zararlı kimyasallarla temas ve iklim koşulları sıralandı.
Korunma Yolları ve Erken Tanının Önemi
Cilt kanserinden korunmak için basit ama etkili önlemler alınabileceği belirtilerek şu önerilerde bulunuldu: Açık havada güneşten korunma yöntemlerini uygulamak, koruyucu giysiler (gömlek, şapka) tercih etmek, geniş spektrumlu ve yüksek koruma faktörlü güneş kremi kullanmak, güneş gözlüğü takmak, zararlı kimyasallardan uzak durmak ve cildi düzenli olarak kontrol ederek “normal” olanı öğrenmek.
Melanomun erken tanısı ve tedavisinin hastaya tam iyileşme ihtimali sunduğu ancak gecikmenin hastalığın hızla yayılmasına ve yaşam kayıplarına yol açabileceği vurgulandı. Bu nedenle bireylerin düzenli aralıklarla kendi kendine cilt muayenesi yapması ve şüpheli oluşumları fark ettiğinde derhal hekime başvurmasının büyük önem taşıdığı ifade edildi. Kişinin kendi cildini tanıması ve ben, leke, çil gibi izlerin zaman içindeki değişimini takip etmesinin erken teşhis için faydalı olacağı belirtildi.
Kendi Kendine Cilt Muayenesi Nasıl Yapılmalı?
Bakanlık, kendi kendine cilt muayenesinin nasıl yapılacağına dair pratik bilgiler de paylaştı: İyi aydınlatılmış bir odada tam boy ayna önünde yapılması, zor görülen alanlar için el aynası kullanılması, avuç içleri, ayak tabanları, saç derisi, kulaklar, tırnaklar ve sırt gibi tüm bölgelerin incelenmesi ve zor bölgeler için yakınlardan yardım alınması önerildi.
Dikkat Edilmesi Gereken Belirtiler
Açıklamada, cilt kanserinde dikkat edilmesi gereken belirtiler şu şekilde sıralandı: Yeni oluşmuş veya boyut, şekil, renk değiştirmiş benler ve lekeler, olağan dışı yaralar, kabarıklıklar, izler veya ciltte hissedilen farklılıklar, kızarıklık, şişlik, pullanma, düzensizlik, sıvı sızması, kanama, kaşıntı, hassasiyet veya ağrı.
Bu tür değişikliklerin cilt kanseri belirtisi olabileceği ve ertelemeden bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği vurgulanarak, “Unutmayın: Erken Teşhis Hayat Kurtarır” mesajıyla basın bilgi notu sonlandırıldı.
