2015 yılından bu yana 1 milyon 863 bin 96 çocuk otizm açısından tarandı

Bakan Koca, 2 Nisan Otizm Farkındalık Gününde Sağlık Bakanlığı tarafından düzenlenen “Sağlıkta Zihinsel Özel Gereksinimler ve Otizm Sempozyumu”na video konferans yöntemiyle katılarak açılış konuşmasını gerçekleştirdi.

Sağlık Bakanlığı olarak toplumun genelini veya büyük çoğunluğunu ilgilendiren sağlık sorunlarına çözüm bulmanın mesailerinin önemli bir kısmını doldurduğunu ifade eden Koca, şöyle devam etti:

”Özel gereksinim gösteren hastalarımızın sağlıklarının korunması, rahatsızlıklarının ilerlemesinin engellenmesi ve iyileşmeleri yönündeki çabalarımız, ailelerimizin desteğiyle artarak devam edecektir. Çeşitli vesilelerle daha önce de ifade etmiştim: Özel gereksinimli tüm bireylerin nitelikli sağlık hizmetinden kolaylıkla faydalanması Bakanlığımızın öncelikli hedefleri arasındadır.

Sağlık Bakanlığı olarak çocuklarımızın ve ailelerinin yaşadığı çeşitli sorunların farkındayız. Ailelerin, çözüm konusunda somut adımlar atılması yönünde güçlü beklentileri olduğunu biliyoruz. Geçtiğimiz yıl Otizm, Zihinsel Özel Gereksinimler ve Nadir Hastalıklar Dairemizi kurarak bu alandaki sorunların çözümü konusundaki kararlılığımızı gösterdik. Bugün memnuniyetle ifade etmek isterim ki yaşadığımız olağanüstü pandemi sürecine ve dairemizin kurulması üzerinden bir yıl gibi son derece kısa bir zaman geçmiş olmasına rağmen ekibimiz tarafından birçok proje ve uygulama hayata geçirilmiş durumdadır.”

Bu alanda çalışacak ekibi kurduktan hemen sonra sorunları tespit ettiklerini dile getiren Koca, aileler ve Sivil Toplum Kuruluşları ile görüşmeleri gerçekleştirdiklerini, Meclis Araştırma Komisyonu Raporunun madde madde yeniden incelendiğini ve akademisyenler başta olmak üzere konunun taraflarıyla değerlendirmeler yapıldığını anlattı.

9 ayrı Bilimsel Danışma Kurulu oluşturuldu

Belirlenen sorun alanlarında 83 akademisyenin katkı verdiği 9 ayrı Bilimsel Danışma Kurulu oluşturulduğunu kaydeden Koca, “Erişkinlikte verilecek hizmetler”, “Davranışsal müdahaleler ve aile eğitimleri” gibi alanlarda uluslararası düzeyde uzmanlarla bağlantı kurularak ortak projeler başlatıldığını bildirdi.

Çözüm yolları üzerine çalışmaya başladıklarını vurgulayan Koca, şunları kaydetti:

”Çalışmalarımız ilk meyvelerini salgın sürecinde verdi. Örneğin, dünya ülkelerine de model teşkil eden ‘Özel Çocuklar Destek Sistemi’ ile ‘Tele-Sağlık’ uygulamamızın aktif olduğu 8 aylık süreçte 1.000’e yakın aileye multidisipliner destek sağlandı. Ailelerden gelen değerlendirmeler, bu hizmetten memnuniyetin yüzde 90’lara ulaştığını gösteriyor. Uygulamanın kalıcı hale gelmesi için gerekli çabayı göstereceğiz.

Bu hastalıklar içinde otizm, tedavi yöntemlerinin farklılığı ve elde edilen sonuçların uzun sürede vadettiği sonuçlar sebebiyle özel önem arz ediyor.”

2 Nisanın Dünya Otizm Farkındalık Günü olarak ilan edildiğini anımsatan Koca, bunu konuya toplumsal destek ve ilginin sağlanması açısından bir fırsat olarak gördüğünü dile getirdi.

2015’ten bu yana 1 milyon 863 bin 96 çocuk otizm açısından tarandı

Otizm ve diğer zihinsel özel gereksinimli durumlarda iki kritik hususun, erken tanı ve erken müdahale olduğunu vurgulayan Bakan Koca, şunları anlattı:

”2015 yılında Erzurum’da pilot uygulamalarına başlanan tarama çalışmalarını ülke geneline yaygınlaştırdık.

Geçen süre zarfında 54 bin 658 aile hekimi ve aile sağlığı çalışanı video temelli otizm farkındalık eğitim aldı, 1 milyon 863 bin 96 çocuk otizm açısından tarandı, 53 bin 314 çocukta risk saptanarak randevu sistemine dahil edilmeden “çocuk ergen ruh sağlığı” uzmanlarımıza yönlendirildiler.

Bildiğimiz kadarıyla, dünyada yapılmış en kapsamlı ve özgün çalışmalardan biri olan bu uygulama neticesinde, 10 bin 87 çocuğumuzun gelişimsel sorunları erken dönemde tespit edildi. Bu çocuklarımız dünyada benzer sorunlar yaşayan akranlarından çok daha erken yaşta destek birimlerine yönlendirildi.  Bu sistemin oluşması ve sürdürülmesinde emeği geçen akademisyenler, aile hekimlerimiz, aile sağlığı çalışanlarımız ve çocuk ergen ruh sağlığı uzmanlarımıza bu vesileyle tekrar teşekkür etmek istiyorum.

Bu alanda yapacaklarımız burada bitmiyor. Hedefimiz, sistemi daha ileri taşımak. Diğer gelişimsel bozuklukların da erken tanınmasını sağlayacak modeller oluşturup, erken müdahale programlarını sağlık sisteminin bir parçası haline getirmektir. Bu noktada pilot illerimizden Trabzon’da konunun ulusal ve uluslararası paydaşlarının katılımıyla yeni bir proje için çalışmalar başlattığımızı ifade etmeliyim.”

Bakan Koca,  otizm ve zihinsel özel gereksinimli bireylere verilecek hizmetler konusunda önemli hedeflerden birinin de çok disiplinli hizmet birimleri olduğunu kaydederek, bu birimlerde hekimlerin yanı sıra çocuk gelişim uzmanı, psikolog, dil ve konuşma terapisti, ergoterapist, sosyal çalışma uzmanı, eğitim danışmanı, spor danışmanı ve hemşire gibi tüm hizmet sağlayıcıların tek çatı altında toplanmasını planladıklarını belirtti.

İki yıldır pilot uygulama yapılan Trabzon’dan sonra, İstanbul ve Ankara’da da farklı yaklaşımların uygulanmasına olanak sağlayacak yeni merkezlerin açılışı hazırlığında olduklarını ifade eden Koca, İzmir’deki merkez için de hazırlıkların son aşamaya geldiğini, kademeli olarak diğer illerde de ilin yapısı ve ihtiyacına en uygun merkezi kurmayı ve bu hizmeti tüm ülkeye yaymayı hedeflediklerini söyledi. 

‘Bireysel hizmet danışmanlığı’ modeli konusundaki çalışmalarda ciddi mesafe kat edildiğini dile getiren Koca, ”Bu yılın sonuna kadar, pilot merkezlerimizden başlamak üzere eğitimlerimizi tamamlamayı ve sistemin ilk uygulamalarını başlatmayı hedefliyoruz. Yıl sonunda size vereceğim haberler daha da güzel haberler olacak” dedi.