Gençlerde kanser alarmı: 50 yaş altında birçok kanser türünde vakalar artıyor
- Sanatın ruh sağlığına etkisi: “Sanatın Dilinden Hayata” sergisi açıldı - 9 Ekim 2026
- “Sanatın Dilinden Hayata” sergisi kapılarını açıyor - 8 Ekim 2026
- Çocuklara telefonu tamamen yasaklamak çözüm olmayabilir - 8 Ekim 2026
İngiltere Ulusal Sağlık Sistemi (NHS) verilerinin analizi, 50 yaş altındaki yetişkinlerde bazı kanser türlerinin görülme sıklığının son 20 yılda belirgin şekilde arttığını ortaya koydu. Uzmanlar, erken yaşta görülen kanserlerdeki yükselişin yalnızca bağırsak kanseriyle sınırlı olmadığını belirterek daha kapsamlı araştırma ve korunma çalışmalarına dikkat çekiyor.
Habere göre, Dünya Kanser Araştırma Fonu (WCRF) tarafından NHS verileri üzerinden yapılan analiz, 50 yaş altındaki yetişkinlerde bazı kanser türlerinin görülme oranlarının 2001-2023 döneminde yükseldiğini gösterdi.
Araştırmada özellikle prostat, meme, böbrek, bağırsak, rahim ve karaciğer kanserlerinde genç yetişkinleri ilgilendiren artışlar dikkat çekti.
WCRF, söz konusu eğilimi “endişe verici” olarak değerlendirirken, kanserin hâlâ ileri yaşlarda çok daha sık görüldüğünün altını çizdi.
50 yaş altında meme kanseri vakaları yükseldi
NHS verilerinin analizine göre, 50 yaş altındaki kadınlarda meme kanseri görülme oranı 2001 yılında 100 bin kişide yaklaşık 42 iken, 2023’te 47,5’e yükseldi.
Meme kanseri genç yaşlarda da ortaya çıkabilse de hastalık genel olarak ileri yaşlarda daha sık görülüyor. Uzmanlar, genç yaşta ortaya çıkan vakalardaki değişimin nedenlerinin ayrıntılı biçimde araştırılması gerektiğini belirtiyor.
Bağırsak kanserinde dikkat çeken artış
Araştırmada öne çıkan bir diğer kanser türü ise bağırsak kanseri oldu.
50 yaş altındaki yetişkinlerde bağırsak kanseri görülme oranı 2001’de 100 bin kişide 3,9 iken, 2023’te 8,4’e yükseldi.
Bu artış, erken başlangıçlı bağırsak kanserinin dünya genelinde yükseldiğini gösteren önceki araştırmalarla da paralellik gösteriyor.
İngiltere’de erken yaşta bağırsak kanserindeki artışın nedenlerini araştırmak amacıyla 250 bin kişiyi uzun süre takip edecek Prospect-UK çalışması da başlatıldı. Çalışmada özellikle beslenme ve yaşam tarzı gibi faktörlerin hastalık riskiyle ilişkisi araştırılacak.
Böbrek kanseri vakaları iki katından fazla arttı
NHS verilerinde 50 yaş altındaki yetişkinlerde böbrek kanseri vakalarındaki değişim de dikkat çekti.
2001 yılında bu yaş grubunda 510 kişiye böbrek kanseri tanısı konulurken, 2023’te sayı 1.065’e çıktı.
Bu veriler, erken yaşta görülen kanserlerin yalnızca tek bir organ veya kanser türüyle sınırlı olmadığını ortaya koyuyor.
Rahim kanserinde de yükseliş var
50 yaş altındaki kadınlarda rahim kanseri teşhis oranı da aynı dönemde arttı.
2001 yılında 100 bin kişide 1,8 olan oran, 2023’te 3,9’a yükseldi.
Prostat kanserinde de 50 yaş altındaki erkeklerde artış görüldü. 2001 yılında 100 bin kişide yaklaşık 1 olan teşhis oranı, 2023’te 3,6’ya çıktı.
Gençlerde kanser neden artıyor?
Uzmanlara göre erken başlangıçlı kanserlerdeki artışın tek bir nedeni bulunmuyor.
WCRF, bu eğilimde;
- yaşam tarzı ve beslenme alışkanlıklarındaki değişikliklerin,
- obezite gibi değiştirilebilir risk faktörlerinin,
- yaşamın erken dönemlerinde maruz kalınan çevresel etkenlerin,
- tarama ve tanı yöntemlerindeki değişikliklerin,
- tümörlerin biyolojik özelliklerinin
rol oynayıp oynamadığının araştırılması gerektiğini belirtiyor.
Dolayısıyla mevcut veriler, gençlerde kanser vakalarının artması ile belirli bir yaşam tarzı faktörü arasında doğrudan neden-sonuç ilişkisi kurmak için tek başına yeterli değil.
“Çok genç olduğunuzu düşünerek belirtileri göz ardı etmeyin”
Uzmanların genç yetişkinlere yönelik en önemli uyarılarından biri ise vücutta ortaya çıkan yeni ve kalıcı değişikliklerin ihmal edilmemesi.
Vücutta yeni bir şişlik, olağandışı kanama, açıklanamayan kilo kaybı veya uzun süre devam eden ve kişi için normal olmayan bir değişiklik fark edildiğinde sağlık kuruluşuna başvurulması öneriliyor.
Kanserin gençlerde görülme ihtimali ileri yaşlara kıyasla daha düşük olsa da yaş, kanser belirtilerinin tamamen göz ardı edilmesi için bir neden değil.
Gençlerde kanser artışı araştırılmalı
WCRF uzmanları, erken başlangıçlı kanserlerdeki değişimin daha ayrıntılı biçimde incelenmesi gerektiğini vurguluyor.
Özellikle farklı kanser türlerinde benzer eğilimlerin görülmesi, araştırmacıların beslenme, yaşam tarzı, çevresel maruziyetler, genetik ve biyolojik mekanizmalar arasındaki olası bağlantıları daha kapsamlı şekilde incelemesini gerektiriyor.
Uzmanlara göre amaç yalnızca genç yaşta kanser teşhisini artıran faktörleri belirlemek değil, aynı zamanda gelecek nesillerde kanser riskini azaltabilecek etkili korunma stratejileri geliştirmek olmalı.
Bu veriler, 50 yaş altındaki kişilerde bazı kanser türlerinin görülme oranlarında artış olduğunu gösteriyor. Ancak kanserlerin büyük bölümü hâlâ ileri yaşlarda ortaya çıkıyor. Genç yaşta kanser belirtilerinden şüphelenildiğinde tanı koymak veya hastalığı dışlamak için sağlık profesyoneline başvurulması gerekiyor.
