Yol hipnozu nedir, tedavi gerektirir mi?

Uzmanlara göre, bir çok kazanın sebebi yol hipnozu. Özellikle de duran araçlara yüksek hızla çarpmın en büyük sebeplerinden bir tanesi. Özellikle uzun gece yolculuklarında görülüyor. Araştırmalara göre, sürücü yola çıktıktan yaklaşık 2,5 saat sonra hipnoz başlıyor. Sadece sürücü değil yanında oturan kişi de ya da otobüste cam kenarında oturan bir yolcu da yol hipnozu yaşayabiliyor.

Uzman Klinik Psikolog İhsan Öztekin, yol hipnozu, nedenleri, bu durumun tedavi gerektirip gerektirmediğine ilişkin bilgiler verdi.

Herkes farkına varmadan birçok kez hipnoz yaşar

Hipnotik etki altına girmek doğuştan her insanda vardır. Her insanın yaşamı boyunca defalarca ve genellikle de farkına varmadan yaşadığı bir süreçtir. Bu nedenle (ben hiç bir zaman hipnoza girmem) iddiasında bulunanların, bu iddiası yanlış ve anlamsız bir iddiadır.

Yol hipnozu, yani gözü açıkken uyumak

Yol hipnozunda sürücü hipnoza girdiğinin farkında olmaz. Araştırmalar, sürücü yola çıktıktan yaklaşık 2,5 saat sonra hipnozun başladığını gösteriyor.

Sürücünün gözleri açıktır, yola bakar. Beyin bir taraftan yaptığı işi otomatik olarak gerçekleştirmeye devam eder, yani görsel uyaranları algılayıp doğru eylemleri yapar. Diğer taraftan hipnotik etkiyle bilinçli zihin, sürüşten tamamen farklı bir konuya odaklanır. Sürücü transa girdiği için araç kullanımına devam etse bile yol farkındalığı yok denecek kadar azalır ve yola karşı bir duyarsızlık başlar. Hipnotik etki ile gözler açık, zihin kapalı durumu oluşur. Kişi bu süreci hatırlamaz. Bu süreçte kişi muhakeme ve hafıza kaybı da yaşayabilir. Bu durum (gözü açıkken uyumak) şeklinde de tanımlanır.

Yolcular da hipnoza girebilir

Yol hipnozu genellikle araç sürücüleri üzerinden tanımlanır. Ancak bu, araçtaki yolcunun hipnoza girmeyeceği anlamına gelmez. Sürücünün yanında oturan kişi de yol hipnozu yaşayabilir ya da otobüste cam kenarında oturan bir yolcu da camdan dışarı bakarken yol hipnozu yaşayabilir. Tabii ki sürücünün yol hipnozu yaşaması, bir çok kazanın nedeni olduğu için yolcuya göre çok daha önemli. Özellikle duran araçlara yüksek hızlarla çarpılmasının en büyük sebeplerinden bir tanesi yol hipnozudur. (Aniden karşıma çıktı, görmedim) gibi söylemler aslında yol hipnozu sebebiyledir.

Uzun yolculuklarda ve gece yolculuklarında daha sık görülür. Uzun yolların benzer yapıları, sürücüyü gözleri açık bir trans durumuna sokar. Otomatik vitesli araç sürücüleri bu durumu daha çok yaşayabilir.