Her 4 kişiden 1’inin ölümüne neden olan pıhtıyı engellemek mümkün mü?
- Büyükşehirde yaşayanlar uyumaya da zaman bulamıyor: ”Uyku süresi ortalamanın altında” - 4 Haziran 2026
- Bu hastalık, kadınlarda erkeklere göre 5 yıl daha erken gözüküyor - 3 Haziran 2026
- Hipnoz sırasında kişi istemediği bir şey söyler mi? - 2 Haziran 2026
Dünyada her 4 kişiden biri tromboz nedeniyle hayatını kaybediyor. Uzmanlara göre, gerekli önlemleri alabilirsek, pıhtıdan kaynaklanan ölümlerin en az yarısı engellenebilir.
Hematolog Prof. Dr. Reyhan Diz Küçükkaya, 46. Ulusal Hematoloji Kongresinde yaptığı konuşmada, dünyada her 4 kişiden birinin tromboz yani pıhtı atması nedeniyle hayatını kaybettiğine dikkati çekti. Prof. Dr. Küçükkaya, risk faktörleri ve korunma yolları hakkında bilgiler verdi:
Kimler tromboz açısından risklidir?
Tütün ürünleri kullanmak, hareketsizlik, kötü beslenme, toksik maddelere maruz kalmak, aşırı kilolu
olma (obezite), kan şeker ve yağlarının yüksek olması, damar tıkanıklığı açısından en önemli ve kişinin
düzeltebileceği risk faktörleridir.
Gebelikte ve östrojen içeren hormon ilaçlarının (doğum kontrol ilaçları ve adet düzenleyiciler gibi)
kullanımında, kalp hastalıkları, kanserler, ağır infeksiyonlar, büyük ameliyatlar, bazı ortopedik
operasyonlar, bazı kan ve romatizma hastalıkları seyrinde damar tıkanıklığı riski artabilir. Yaşlanmayla
damarlar da bozulmakta ve pıhtı riski artmaktadır
Toplumun yaklaşık yüzde 10’unda kanın çabuk pıhtılaşmasını sağlayan genetik değişiklikler vardır. Bu
kişilerin ailelerinde erken yaşta damar tıkanıklıkları, ani ölümler, bacaklarda varisler gibi bulgular
olabilir. Pıhtı riskini arttıran genetik faktörlerin bir kısmı laboratuvar testleriyle tespit edilebilmektedir.
Sonuç olarak genetik nedenler veya sonradan gelişen durumlar nedeniyle pıhtı riski artmışsa, alınacak
tıbbi önlemlerle (kan sulandırıcılar, varis çorapları ve diğer yöntemler) büyük ameliyatlar, kanser
tedavisi, gebelik gibi özel durumlar pıhtı yaşamadan atlatılabilir.
Trombozu engellemek mümkün mü? Trombozdan korunmak için ne yapmalıyım?
Ailenizde erken yaşta kalp hastalıkları, varisler, ani ölüm, diyabet, kolesterol yüksekliği gibi sağlık sorunları varsa, mutlaka aile hekiminizle görüşün. Tarama amaçlı testler gerekiyorsa bunları yaptırmalısınız.
Damar tıkanıklıklarının büyük bir kısmı kişinin hayat tarzında sağlıklı seçimler yapmasıyla engellenebilmektedir. Beslenmede yapılacak sağlıklı seçimler (bol sebze tüketmek, şeker ve tuz
tüketimini kısıtlamak, endüstriyel hazırlanmış gıdalardan uzak durmak, rafine yağları kullanmamak), bol su içmek, kilo kontrolüne önem vermek, hareketi arttırmak (düzenli yürüyüş, kas geliştirici hareketler), sigara ve toksik maddelerden uzak durmak sadece pıhtıdan değil, başta diyabet ve kanser olmak üzere birçok hastalıktan korunmaya yardımcı olacaktır.
