“Anneciğim, telefonunu benden daha mı çok seviyorsun?”
- Pankreas kanserinde erken teşhis umudu - 18 Temmuz 2026
- Şezlongda saatlerce yatıyorsanız dikkat! Uzmanlar bel ve boyun fıtığı riskine karşı uyardı - 17 Temmuz 2026
- Kumar bağımlılığı sadece bir karakter sorunu değil - 16 Temmuz 2026
ABD’de 600 ergen üzerinde gerçekleştirilen yeni bir araştırma, anne ve babaların çocuklarıyla vakit geçirirken sürekli telefonlarına yönelmesinin, ergenlerde değersizlik hissi ve güvensiz bağlanma ile ilişkili olabileceğini ortaya koydu. Uzmanlar, dijital cihazların aile içi iletişimde görünmez bir engel haline geldiği konusunda uyarıyor.
“Anneciğim, Telefonunu Benden Daha mı Çok Seviyorsun?” temasıyla yürütülen araştırmada, ABD’de yaşayan 12-17 yaş arasındaki 600 ergenin görüşleri değerlendirildi. Çalışmada, gençlerin ebeveynlerinin telefon kullanımına ilişkin algıları ile ebeveyn-çocuk arasındaki bağlanma ilişkisi incelendi.
Araştırmaya katılan birçok ergen, anne veya babalarının kendileriyle konuşurken ya da birlikte vakit geçirirken sık sık telefonlarına yönelmesinin kendilerini “değersiz”, “önemsenmeyen” ve “görmezden gelinmiş” hissettirdiğini ifade etti.
Telefon dikkat dağıtıyor, ilişkiyi zayıflatabiliyor
Araştırmacılar, ebeveynlerin çocuklarla etkileşim sırasında dijital cihazlara yönelmesini “teknoferans (technoference)” ve “phubbing” olarak tanımlıyor. Bu durum, kişinin fiziksel olarak ortamda bulunmasına rağmen zihinsel olarak telefonuyla meşgul olması nedeniyle aile içi iletişimin zayıflamasına yol açabiliyor.
Çalışmada geliştirilen Cihaz Bağlanma Müdahale Ölçeği (DAIS) sonuçlarına göre, ebeveynlerinin telefon nedeniyle kendilerine yeterince ilgi göstermediğini düşünen ergenlerde kaygılı ve kaçınmacı bağlanma belirtileri anlamlı düzeyde daha yüksek bulundu.
Güvensiz bağlanma ruh sağlığını etkileyebilir
Araştırmada yer verilen bilimsel literatüre göre güvensiz bağlanma;
- Kaygı bozuklukları,
- Depresyon,
- Düşük öz saygı,
- Sosyal ilişkilerde güven sorunları,
- Davranış problemleri,
- Duygusal düzenleme güçlükleri
gibi çeşitli psikolojik sorunlarla ilişkilendiriliyor. Araştırmacılar, ergenlik döneminde oluşan bağlanma örüntülerinin ilerleyen yaşlarda kişiler arası ilişkileri de etkileyebileceğini belirtiyor.
Önceki araştırmalar da benzer sonuçlar vermişti
Çalışmada değerlendirilen önceki bilimsel araştırmalar da ebeveynlerin telefon kullanımının çocukların refahını olumsuz etkileyebileceğini gösteriyor. Bazı araştırmalarda ebeveynlerin telefonla meşgul olmasının çocuklarda davranış sorunları, duygusal ihmal hissi ve ilişki kalitesinde azalma ile bağlantılı olduğu bildirildi.
Uzmanlardan ailelere öneriler
Araştırmacılar, dijital cihazların tamamen yasaklanmasının gerekli olmadığını ancak özellikle çocuklarla geçirilen zamanın kaliteli olmasının büyük önem taşıdığını vurguluyor.
Uzmanlar şu önerilerde bulunuyor:
- Yemek saatlerinde telefonları bir kenara bırakın.
- Çocuğunuz konuşurken ekran yerine göz teması kurun.
- Ailece telefonsuz zaman dilimleri oluşturun.
- Bildirimleri sessize alarak dikkat dağınıklığını azaltın.
- Çocuklara teknoloji kullanımında örnek olun.
