Zona aşısı kalp krizi ve inme riskini azaltabiliyor
- Zona aşısı kalp krizi ve inme riskini azaltabiliyor - 27 Ağustos 2026
- Kortizol gerçekten her şeyin suçlusu mu? - 23 Ağustos 2026
- Şeker tüketimi baş ağrısını tetikler mi? - 22 Ağustos 2026
Yeni yayımlanan bilimsel araştırma, zona aşısının yalnızca ağrılı zona hastalığından korumakla kalmayıp kalp krizi, kalp yetmezliği ve inme riskini de azaltabileceğini ortaya koydu. Uzmanlara göre bu bulgular doğrulanırsa, halk sağlığı açısından önemli bir dönüm noktası olabilir.
Zona aşısı, yıllardır ağrılı döküntüler ve sinir hasarına yol açabilen herpes zoster (zona) hastalığını önlemek için öneriliyor. Ancak Nature dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, bu aşının beklenmedik bir faydasına daha işaret etti: Kalp ve damar hastalıkları riskinde azalma.
ABD’de 60 yaş ve üzerindeki 70 binden fazla yetişkinin verilerinin incelendiği araştırmaya göre, yeni nesil zona aşısı yaptıran kişilerde 7 yıllık takip süresince kalp-damar hastalıkları riski ortalama yüzde 9 daha düşük bulundu.
Araştırma neyi ortaya koydu?
Oxford ve Birmingham Üniversitesi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, yeni nesil rekombinant zona aşısı ile eski nesil aşının etkileri karşılaştırıldı.
Araştırmanın sonuçlarına göre yeni nesil zona aşısı yaptıran kişilerde:
Kalp-damar hastalıkları riski yüzde 9 daha düşük bulundu.
Kalp hastalığı görülme olasılığı azaldı.
Kalp yetmezliği riski daha düşük görüldü.
Atriyal fibrilasyon (düzensiz kalp ritmi) gelişme riski azaldı.
Erkeklerde ayrıca inme riskinde de düşüş gözlendi.
Araştırmacılar, bu sonuçların özellikle yaşlı yetişkinler için önemli olabileceğini belirtiyor.
Zona neden kalp sağlığını etkileyebilir?
Bilim insanları, zona enfeksiyonunun yalnızca ciltte döküntü oluşturan bir hastalık olmadığını, aynı zamanda vücutta iltihabi süreçleri tetikleyebildiğini ifade ediyor.
Daha önce yapılan çalışmalar, zona geçiren kişilerde kalp krizi ve inme riskinin geçici olarak artabileceğini göstermişti.
Araştırmacılara göre aşının sağladığı koruma, bu enfeksiyonun önlenmesi sayesinde kalp ve damar sistemi üzerinde dolaylı bir fayda sağlayabilir.
Bunun yanında bilim insanları, aşının bağışıklık sistemi ve hücresel mekanizmalar üzerinde oluşturduğu bazı değişikliklerin de kalp koruyucu (kardiyoprotektif) etkiler yaratabileceğini düşünüyor. Ancak bu mekanizmanın kesin olarak anlaşılması için daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.
70 binden fazla kişi incelendi
Çalışma, Amerika Birleşik Devletleri’nde yaşayan 60 yaş ve üzerindeki 70.000’den fazla yetişkinin sağlık verilerini kapsıyor.
Araştırmacılar katılımcıları 7 yıl boyunca takip ederek kalp-damar hastalıkları, kalp yetmezliği, ritim bozuklukları ve inme gibi sağlık sonuçlarını değerlendirdi.
Elde edilen bulgular istatistiksel olarak dikkat çekici olsa da araştırmacılar önemli bir uyarıda bulunuyor.
Bu sonuç, aşının kesin olarak kalp krizini önlediği anlamına gelmiyor
Uzmanlar, çalışmanın gözlemsel bir araştırma olduğunu vurguluyor.
Yani araştırmada zona aşısı yaptıran kişilerde kalp-damar hastalıklarının daha az görüldüğü tespit edildi; ancak bu durum aşının doğrudan kalp krizini veya inmeyi önlediğini kanıtlamıyor.
Araştırmacılar, yaşam tarzı, sosyoekonomik durum ve bazı sağlık kayıtlarındaki eksikliklerin sonuçları etkileyebileceğini belirtiyor.
Bu nedenle, bulguların klinik çalışmalarla doğrulanması gerekiyor.
Zona aşısı kimlere öneriliyor?
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), 50 yaş ve üzerindeki yetişkinlere iki doz zona aşısı yaptırılmasını öneriyor.
Uzmanlara göre zona hastalığı, yaşam boyu yaklaşık her 3 kişiden 1’ini etkileyebiliyor. Hastalık;
Ağrılı döküntüler,
Sinir ağrısı,
Ateş,
Halsizlik,
Baş ağrısı
gibi belirtilere yol açabiliyor.
İki doz uygulanan yeni nesil zona aşısının, özellikle ileri yaş grubunda yaklaşık yüzde 90 oranında koruma sağladığı biliniyor.
Zona aşısının başka faydaları da araştırılıyor
Bu, zona aşısıyla ilgili ilk dikkat çekici araştırma değil.
Geçtiğimiz yıl yayımlanan başka bir bilimsel çalışma da, zona aşısı yaptıran kişilerde demans gelişme riskinin azalabileceğini ve demans tanısı alan kişilerde hastalığın ilerlemesini yavaşlatabileceğini öne sürmüştü.
Bilim insanları, sinir sistemini etkileyen bazı herpes virüslerinin beyin sağlığı üzerinde uzun vadeli etkileri olabileceğini araştırmaya devam ediyor.
Uzmanlardan önemli uyarı
Araştırmacılar, yeni bulguların umut verici olduğunu ancak henüz zona aşısının kalp hastalıklarını önlemek amacıyla uygulanması gerektiği anlamına gelmediğini vurguluyor.
Şimdilik aşının temel amacı zona hastalığını önlemek. Kalp sağlığı üzerindeki olası koruyucu etkisinin kesinleşmesi için daha kapsamlı klinik araştırmalara ihtiyaç bulunuyor.
Kalp sağlığı için umut veren bir gelişme
Nature dergisinde yayımlanan bu çalışma, zona aşısının 7 yıl içinde kalp-damar hastalıkları riskini yaklaşık yüzde 9 azaltabileceğini gösteren en dikkat çekici araştırmalardan biri oldu.
Ancak uzmanlar, bu ilişkinin henüz neden-sonuç olarak kanıtlanmadığını ve mevcut bulguların gelecekte yapılacak klinik çalışmalarla desteklenmesi gerektiğini belirtiyor.
