Okul çağındaki çocukların yüzde 40’ının demiri eksik

Demir eksikliği,  tüm dünyada beslenmeye bağlı en sık ve yaygın eksiklik olarak gösteriliyor. Görülme sıklığı çocuklarda ve kadınlarda daha fazla. Gelişmekte olan ülkelerde, okul çağındaki çocukların yüzde 40’ında demir eksikliği bulunuyor. Demir eksikliğini önlemenin yolu, besinlerle yeterli miktarda  alınmasından geçiyor. Yani çocukların beslenmesinden  kırmızı et, tavuk eti, yumurta ve balığı eksik etmemek.

Basit bir sorun zannedilen demir eksikliğinin yaşamsal önemi bulunduğunun altını çizen  Yeditepe Üniversitesi Koşuyolu Hastanesi Çocuk Hematolojisi Uzmanı Prof. Dr. Sabri Kemahlı,  şu uyarı ve tavsiyelerde bulundu.

Dünya nüfusunun yüzde 30’u demir eksikliği anemisi 

İstatistikler, dünya nüfusunun yüzde 30’dan fazlasına karşılık gelen yaklaşık 2,5 milyar insanın demir eksikliği anemisi olduğunu gösteriyor. Görülme sıklığı çocuklar ve kadınlarda daha yüksek. Gelişmekte olan ülkelerde okul çağındaki çocukların yüzde 40’ında, gebelerin ise yaklaşık yarısında demir eksikliği bulunmakta. 

En bilinen ve önemli sonucu kansızlık   

Demir eksikliğinin en bilinen ve önemli sonucu kansızlığa (anemiye) yol açmasıdır. Kansızlığa bağlı solukluk, halsizlik, yorgunluk, iştahsızlık görülebilir. Ağır anemi olduğunda soluk darlığı, çarpıntı ve zamanla büyüme geriliği gelişebilir. Anemi dışında bağışıklık sistemini etkileyerek enfeksiyonlara direncin azaldığı gösterilmiştir. Ayrıca bilişsel bozukluklara da neden olarak, okul başarısızlığı gibi sonuçları olabilir. Enfeksiyonlar demir eksikliğine yol açmaz ancak demirin kullanımını etkileyerek enfeksiyon anemisine yol açabilir.

Aileler hemen fark etmiyor

Demir eksikliği ve demir eksikliği anemisi, vücuttaki demir depolarının tükenmesiyle zaman içinde gelişiyor. Bu nedenle de çocuklarda,  aileler tarafından hemen fark edilmiyor. 

Demir eksikliğinin ilk aşamasında depo demiri olan ferritin düzeyi düşer ancak anemi bu aşamada görülmez. Bu aşamaya ‘pre-latent’ demir eksikliği denir. Daha sonraki aşama ‘gizli’ (latent) demir eksikliği olarak adlandırılır. Serum demiri düşer, plazma demir bağlama kapasitesi ve transferrin düzeyleri yükselir. Son aşamada bunlara ek olarak hemoglobin düzeyinin de düşmesiyle demir eksikliği anemisi yerleşir. Kansızlık ancak bu dönemde fark edilebilir. Kan sayımlarının dikkatli biçimde incelenmesi, demir eksikliği tanısına yardımcı olur. Kesin tanı ferritin ve serum demiri değerlerinin düşüklüğüyle konur.

Demirden zengin beslenme nasıl olmalı? 

Demir eksikliğini önlemenin yolu besinlerle yeterli miktarda demirin alınmasıdır. Bu nedenle demirden zengin besinlerin alınması önemlidir. Demirden en zengin besinler kırmızı et, tavuk eti, yumurta, balık ile karides ve deniz kabuklularıdır. Baklagiller ile ıspanak, brokoli gibi sebzelerde de demir bulunmasına karşın, bunların biyoyararlanımı (kana geçen miktar)  daha düşüktür.

(Visited 13 times, 1 visits today)