Bu yiyecekler diş sağlığını koruyor

Ağız sağlığı açısından besinler; çürük yapıcı (Karyojenik), çürüğe etkisi olmayan (Karyostatik) ve çürük önleyici (Antikaryojenik) olarak sınıflandırılıyor. Çürük önleyici bir besin olarak görülen peynir; çürüğün önlenmesinde etkili olan kalsiyum ve fosfat iyonlarını ve ayrıca antikaryojenik özelliğe sahip… Kavrulmuş kahve ve kakao da dişi bakterilere karşı koruyor.

“Beslenme alışkanlıklarının, ağız sağlığı üzerindeki rolü büyüktür” diyen İstanbul Okan Üniversitesi Diş Hastanesi Restoratif Diş Tedavisi Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Melek Çam, diş dostu yiyecekleri anlattı.

Peynir Diş Çürüğünü Önlüyor!

Melek Çam, ağız sağlığı açısından besinlerin; çürük yapıcı (Karyojenik), çürüğe etkisi olmayan (Karyostatik) ve çürük önleyici (Antikaryojenik) olarak sınıflandırıldığını belirterek, şöyle devam etti:

”Bir besinin karyojenik etkisi; besinin çeşidi, formu, besin öğesi içeriği, diğer besin ve içeceklerle yenmesi, ağızda kalma süresi ve tüketilme sıklığına bağlı olarak değişmektedir.

Karyojenik besinler; fermente olan karbonhidratlar içerir ve ağızda mikroorganizmalar aracılığıyla organik asit oluşumuna neden olarak, tükürük pH’ının 5,5 altına düşmesine ve çürük oluşumunun hızlanmasına neden olurlar. Diş çürüğüne katkısı olmayan, mikroorganizmalarca metabolize edilemeyen ve tükürük pH’ını 5,5 altına düşmesine neden olmayan besinler ‘’karyostatik’’ olarak değerlendirilir.

Özellikle; protein içeriği yüksek besinler (yumurta, balık, et), yağlar, yüksek posalı ve polifenol içerikli besinler (özellikle çiğ sebzeler, elma) ve yağlı tohumlar (özellikle yer fıstığı) gibi yağ içeriği yüksek ve fermente olan karbonhidrat içeriği olmayan veya çok az olan besinler karyostatik özellik gösterir. Antikaryojenik (çürük önleyici) besinler ise; asidojenik besinden önce yendiğinde plağın, asidojenik besini tanımasını önleyen besinlerdir. Kazein, kalsiyum, fosfor içeriğinden dolayı peynir antikaryojenik besin olarak kabul edilmektedir. Bunun yanında peynir, ağız ortamının pH’ını yükselterek, dişlerde çürük oluşumunu önleyebilmektedir.

Çürük önleyici bir besin olarak görülen peynir; çürüğün önlenmesinde etkili olan kalsiyum ve fosfat iyonlarını ve ayrıca antikaryojenik özelliğe sahip bir protein olan kazeini içermektedir.”

“Ksilitollü Sakızlar Diş Çürüğünü Azaltır”

Melek Çam, çürük önleyici önlemlerin bir diğerinin de tatlandırıcılı besinlerin tüketimi olduğunu ifaderek, ”Tatlandırıcıların özellikle de ksilitolün sakızlarda kullanımı ile hem sakızın tükürük akışını arttırarak; tamponlama ve temizlenmeyi sağlaması hem de ksilitolün, antikaryojenik özelliklerinden faydalanılması amaçlanmaktadır. Ksilitol, ağız içerisinde plak oluşumunu azaltır ve bakterilerin plak ve diş yüzeylerine tutunmasını engelleyebilmektedir” dedi.

Çayın Hiç Duymadığınız Faydası!

Siyah çayın içerdiği florürün de, çürüğü azaltıcı rolü var olduğunu kaydeden Melek Çam, şunları dile getirdi:

”Çaylarla ilgili yapılan çalışmalarda, antimikrobiyal etkinliklerinin; fermentasyon miktarları arttıkça azaldığı; fermente olmamış olan yeşil çayın, diğer fermente edilmiş çaylara göre en yüksek antimikrobiyal ekinliğe sahip olduğu gösteren çalışmalar mevcuttur.

Yeşil çayın içeriğindeki bileşikler; bakterileri yok edici ve diş yüzeyine yapışmasını engelleyici özellik göstermektedir. Bununla birlikte, düzenli olarak yeşil çay tüketmenin diş çürüklerini azalttığını gösteren sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Yeşil çayın; spesifik patolojilerin önlenmesi ve tedavi edilmesindeki rolünü desteklemek için, daha çok klinik ve biyolojik çalışma yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.”

Kavrulmuş Kahve ve Kakao da Dişi Bakterilere Karşı Koruyor!

Melek Çam, kavrulmuş kahvenin, birçok bakteriye karşı antibakteriyel etkinliği bulunduğunu anlatarak, ”Kakao tohumlarının kuru ağırlığının yüzde 6-8’i, bitkilerdeki doğal kimyasallardan oluşur. Bu doğal kimyasallar, çürük önleyici bir özellik oluşturur. Kakaonun çürük önleyici etkinliği de, bakterilerin diş yüzeyine tutunmasını engellemeye yöneliktir” dedi.

İşte Diş Dostu Diğer Yiyecekler!

Yapılacak birkaç yaşam tarzı değişikliğiyle ağız sağlığının korunmasının her yaş grubunda büyük önem taşıdığını belirten Melek Çam, şunları söyledi:

”Bireysel düzeyde çürük önlemede; süt, peynir gibi proteinler, organik ve inorganik fosfat içeren bitkisel kaynaklı besinler tercih edilmelidir. Özetle; ağız ve diş sağlığını korumada; protein ve sebze ağırlıklı çiğnemeye yönelik bir beslenme şekli gereklidir.

Kişilerin kahve, çay, alkol, asitli içeceklerin sınırlı şekilde tüketmesi, şeker tüketiminin kontrol altına alması, düzenli aralıklarla diş hekimine kontrole gitmesi çürükleri önlemede oldukça önemlidir. Şekersiz sakızlar, taze meyve-sebzeler, et, yumurta, peynir, balık, baklagiller gibi yüksek kaliteli proteinler riski azaltan diyetsel faktörlerdir. Tükürük salınımını uyarmak için; taze, işlenmemiş besinler seçilmelidir. Ara ve ana öğün sonrası şekersiz sakız çiğnenebilir. Diş dostu olarak nitelendirilen özelliklerdeki tatlandırıcılı sakızları, diş fırçalamaya ilaveten yardımcı bir oral hijyen aracı olarak hastalara önerebilmekteyiz.”

(Visited 15 times, 1 visits today)