Alzheimer teşhisinde yeni umut: Parmak ucu kan testiyle erken tanı mümkün olabilir
- Nipah Virüsü (NiV) hakkında korkutan gerçekler! - 4 Şubat 2026
- Türkiye’nin önde gelen 7 tıbbi derneği Ankara’da tarihi bir buluşmaya imza attı - 4 Şubat 2026
- Her 10 kişiden 7’si RSV’yi hiç duymamış! - 3 Şubat 2026
Uluslararası bir klinik araştırma, parmak ucundan alınan basit bir kan örneğiyle Alzheimer hastalığının erken teşhisine yardımcı olabilecek yeni bir testin etkinliğini inceliyor. Uzmanlara göre bu yöntem, pahalı ve invaziv testlere güçlü bir alternatif olabilir.
BBC’nin haberine göre, Alzheimer hastalığının erken teşhisine yönelik umut verici bir gelişme İngiltere merkezli BBC tarafından gündeme taşındı. İngiltere, ABD ve Kanada’da yürütülen geniş kapsamlı bir klinik deneme, parmak ucu kan testiyle Alzheimer biyobelirteçlerinin tespit edilip edilemeyeceğini araştırıyor.
1.000 Gönüllüyle Uluslararası Deneme
Bio-Hermes-002 adı verilen çalışma kapsamında, 60 yaş üstü 1.000 gönüllü parmak ucundan alınan kan örnekleriyle değerlendirilecek. Araştırmanın amacı, Alzheimer hastalığıyla ilişkili kan bazlı biyobelirteçleri saptamak.
Çalışma; tıbbi araştırma yardım kuruluşu LifeArc, Global Alzheimer’s Platform Foundation ve İngiltere Demans Araştırma Enstitüsü iş birliğiyle yürütülüyor.
Alzheimer ile İlişkili Üç Kritik Protein İnceleniyor
LifeArc Strateji ve Operasyon Direktörü Dr. Giovanna Lalli, ekiplerinin Alzheimer ile ilişkili üç temel proteinin kandaki varlığını analiz ettiğini belirtti.
“Bu proteinlerin kandaki konsantrasyonunu ölçerek, bir kişinin Alzheimer hastalığına yakalanma riskini taşıyıp taşımadığını anlayabiliriz.”
Araştırmalar, amiloid ve tau proteinlerinin, Alzheimer belirtileri ortaya çıkmadan 15 yıl öncesine kadar beyinde birikmeye başlayabildiğini gösteriyor.
Altın Standart Testlerle Karşılaştırılacak
Denemeye katılan tüm gönüllülere, mevcut altın standart tanı yöntemleri de uygulanacak. Bunlar arasında:
Radyoaktif izleyici maddeyle yapılan PET beyin taraması
Lomber ponksiyon ile beyin-omurilik sıvısı örneği alınması yer alıyor.
Uzmanlar, bu testlerin pahalı, zaman alıcı ve invaziv olduğunu; bu nedenle Alzheimer hastalarının yalnızca yaklaşık %2’sine uygulanabildiğini vurguluyor.
“Erken ve Doğru Teşhis Hayati”
Alzheimer Derneği Politika ve Araştırma Direktörü Prof. Fiona Carragher, İngiltere genelinde tanı sürecinin oldukça uzun sürdüğüne dikkat çekti:
“Yeni tedaviler ufukta görünürken, erken ve doğru teşhis NHS için öncelik olmalı. Bu nedenle demans için kan testlerini sağlık sistemine kazandırmayı hedefliyoruz.”
Kişisel Bir Hikâye: “Sonuçlar Büyük Bir Rahatlama Oldu”
Deneye katılan Londralı pratisyen hekim Dr. Michael Sandberg, annesinin Alzheimer hastalığı nedeniyle çalışmaya gönüllü olduğunu söyledi.
“Bilginin güç olduğuna inanıyorum. Pahalı taramalar ya da iğneler olmadan risk taraması yapılabilmesi beni çok heyecanlandırıyor.”
Sandberg’in hem beyin taraması hem de parmak ucu kan testi sonuçları negatif çıktı. Sonuçları “büyük bir rahatlama” olarak değerlendirdi.
Evde Uygulanabilecek Bir Test Olabilir
Araştırmacılar, parmak ucu kan testinin etkinliği kanıtlanırsa, ilerleyen dönemde evde uygulanabilecek bir tarama yöntemi haline gelebileceğini belirtiyor.
Ancak bilim insanları, testin Alzheimer riskini belirlemedeki başarısını net olarak ortaya koyabilmek için tüm gönüllülerden elde edilecek verilerin analiz edilmesi gerektiğini vurguluyor.
