Ailelere, karne tavsiyeleri
- Bu hastalık, kadınlarda erkeklere göre 5 yıl daha erken gözüküyor - 3 Haziran 2026
- Hipnoz sırasında kişi istemediği bir şey söyler mi? - 2 Haziran 2026
- Eleştirel ve mükemmeliyetçi ebeveyn tutumları yeme bozukluklarını tetikleyebiliyor - 1 Haziran 2026
Yaklaşık 18 milyon öğrenci bugün yarıyıl tatiline çıkıyor. Karne zamanlarında öğrencilerin büyük stres yaşadığına işaret eden uzmanlar uyarıyor; ” Karne notunu değil, çocuğun çalışma performansını değerlendirin”, ”Özellikle küçük yaş çocuklara nota göre ödül veya ceza vermeyin”, ”Suçlayıcı ve kıyaslayıcı ifadelerden kesinlikle uzak durun.”
Uzman Klinik Psikolog Seda Aydoğdu, karnelerin değerlendirilmesi ile ilgili ebeveynlere tavsiyelerde bulundu.
Değerlendirmede öncelik notlar olmamalı
Karne zamanları ya da sınav sonuçlarının açıklandığı zaman dilimleri, öğrencilerin büyük stres yaşadıkları zaman dilimleridir. Aile içinde değerlendirme yapılırken dikkat edilmesi gereken en önemli noktanın karne notu değil, çocuğun çalışma performansının yani süreç değerlendirilmesinin yapılmasıdır. Ev içi sağlıklı iletişimin desteklenmesi ve bireylerin birbirlerini anlayıp talep ve beklentilerin net bir şekilde bilinmesi için anne, baba ve çocuğun kitle iletişim araçları olmadan konuşabilecekleri sakin bir ortam yaratılmalı.
Suçlayıcı ve kıyaslayıcı ifadelerden kesinlikle uzak durulmalı
Ebeveynler, performans anlamında çocuklarının daha iyi olabileceklerini düşünüp, bundan dolayı hayal kırıklığı hissedebilirler. Ebeveynler duygularını çocuklarıyla sakince paylaşabilir ama duygu ifadelerinde dikkat etmeleri gereken çok önemli bir nokta vardır. Duygu, düşünce ve beklentilerini ifade ederken suçlayıcı, yargılayıcı ve diğer arkadaşlarıyla kıyaslayıcı ifadelerden kesinlikle ve kesinlikle uzak durulmalı. Suçlayıcı ya da kıyaslayıcı ifadeler çocuğun benlik saygısını ve öz güvenini düşürür, değersiz, yetersiz ve sevilmeyen biri olduğunu düşünmesine sebep olur. Bu durum da içe kapanmasını beraberinde getirir. Karne notlarının değerlendirilmesinde süreç ön planda olmalı ve çalışma performansıyla ilgili düşünceler paylaşıldıktan sonra, neyi nasıl yapabileceğine dair yönlendirmelerde bulunulabilir.
Özellikle küçük yaş grubu çocuklarda nota göre ödül veya ceza vermek doğru değil
Ödül ve ceza kavramı çocuklar için çok hassas kavramlardır. Özellikle küçük yaş grubu çocuklar, aldıkları ödüller veya cezalar üzerinden sevilip sevilmediklerine dair çıkarımda bulunabilirler. Yaşla birlikte bu durum ‘ailem beni sadece derslerim iyi olursa sever’ şeklinde daha net çıkarımlarda bulunmalarına sebep olabiliyor. Bu sebeple çocuğun aldığı karne notları üzerinden ödül veya ceza vermenin doğru bir yol olmadığının altını çizmekte fayda var.
Ödül ve ceza dengesi kurulurken yapılan en büyük hata
Ödül ve ceza dengesi kurulurken ebeveynlerin yaptığı en büyük hata, çocuğun hangi gelişim dönemi içerisinde olduğunu düşünmeden hareket etmeleridir. Çocuğun içerisinde bulunduğu gelişim dönemi bilinmeli ve o döneme ait ihtiyaçları da fark edilmeli. Bu ihtiyaçlar yok sayılarak konulan sınırlamaların, çocuk üzerinde ve çocukla kurulan ilişki üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği unutulmamalıdır. Ödülde ise maddi olarak çok büyük ödüller verilmemeli veya özellikle okul döneminde konulan teknoloji kullanımının çok üzerine çıkılmamalı. Bu durum tatil dönüşü çocuğun okula ve derslerine adapte olmasını zorlaştıracağı gibi sosyal gelişimini de sekteye uğratabiliyor.
