50 yaş altında bağırsak kanseri neden artıyor?
- Bahar aylarında aort yırtılması riski artıyor - 13 Nisan 2026
- Demir eksikliği mi yoksa bahar yorgunluğu mu? - 12 Nisan 2026
- Türkiye kendi kanser ilacını dünyaya kazandırmaya hazırlanıyor - 6 Nisan 2026
Son yıllarda 50 yaş altı bireylerde bağırsak kanseri (kolorektal kanser) vakalarında dikkat çekici bir artış yaşanıyor. Uzmanlar, uzun yıllar ileri yaş hastalığı olarak bilinen bu kanser türünün artık genç yetişkinleri de tehdit ettiğini vurguluyor.
Habere göre, Özellikle ünlü isimlerin erken yaşta hastalığa yakalanması kamuoyunda endişe yarattı. ABD’li oyuncu James Van Der Beek 47 yaşında 3. evre kolon kanseri teşhisi aldığını açıklamıştı.
Erken Yaşta Bağırsak Kanseri Neden Artıyor?
King’s College London bünyesinde beslenme bilimi uzmanı olarak görev yapan Prof. Sarah Berry, gençlerde bağırsak kanseri artışını inceleyen geniş kapsamlı “Prospect” çalışmasına öncülük ediyor. Araştırma; beslenme alışkanlıkları, yaşam tarzı ve genetik faktörleri mercek altına alacak.
Uzmanlara göre vakaların yüzde 50-60’ı yaşam tarzı değişiklikleriyle önlenebilir.
Bağırsak Kanseri Riskini Artıran Günlük Alışkanlıklar
İşlenmiş Et Tüketimi
Pastırma, salam, sosis ve jambon gibi işlenmiş etler kanserojen olarak sınıflandırılıyor.
Araştırmalara göre:
Günde 50 gram işlenmiş et tüketimi
Bağırsak kanseri riskini %18 artırıyor
İşlenmiş etlerde bulunan nitrat ve nitrit gibi koruyucu maddelerin bağırsak hücrelerine zarar verebildiği belirtiliyor.
Ne yapmalı?
İşlenmiş et tüketimini minimuma indirmek, kırmızı et yerine baklagil ve balık tercih etmek öneriliyor.
Şekerli İçecekler
Gazlı içecekler ve şekerli meyve suları da önemli risk faktörleri arasında yer alıyor.
ABD’de yapılan geniş kapsamlı bir çalışmada:
Günde 2 şekerli içecek tüketen kadınların
Haftada 1 içenlere göre
Erken yaşta bağırsak kanserine yakalanma riski 2 kat fazla bulundu.
Ne yapmalı?
Şekerli içecekler yerine su, maden suyu veya şekersiz bitki çayları tercih edilmeli.
Ultra İşlenmiş Gıdalar (UPF)
Hazır yemekler, paketli atıştırmalıklar, aromalı ürünler ve katkı maddesi içeren gıdalar bağırsak sağlığını olumsuz etkileyebiliyor.
Bu ürünlerde bulunan:
Emülgatörler
Stabilizatörler
Yapay aroma vericiler
Bağırsak mukozasında iltihaplanmaya yol açabiliyor.
Araştırmalar, ultra işlenmiş gıda tüketimi yüksek olan kişilerde bağırsak poliplerinin daha sık görüldüğünü gösteriyor.
Yetersiz Lif Tüketimi
Uzmanlara göre en kritik koruyucu faktörlerden biri lifli beslenme.
National Health Service (NHS) günde 30 gram lif öneriyor.
Bilimsel bulgular:
Günlük her 10 gram lif tüketimi
Bağırsak kanseri riskini %10 azaltıyor
Lifli besinler:
Sebzeler
Meyveler
Tam tahıllar
Baklagiller
Kuruyemişler
Lif, zararlı maddelerin bağırsakta daha hızlı atılmasını sağlayarak hücre hasarını azaltabiliyor.
Alkolün kanser riskini artırdığı biliniyor. Ancak yeni araştırmalar aç karnına alkol tüketmenin riski daha da yükseltebileceğini gösteriyor.
İnflamatuvar Bağırsak Hastalıkları (IBD)
İltihaplı bağırsak hastalıkları ciddi bir risk faktörü.
IBD şunları kapsar:
Crohn hastalığı
Ülseratif kolit
Uzun süreli bağırsak iltihabı, hücrelerde kansere yol açabilecek değişimlere neden olabilir.
Hareketsiz Yaşam Tarzı
Uzun süre oturmak da risk faktörleri arasında.
Araştırmalar:
Günde 5 saatten fazla televizyon izleyenlerde
Bağırsak kanseri riskinin %30 daha yüksek olduğunu gösteriyor.
Masa başı çalışan bireylerde riskin artabileceği belirtiliyor.
Ne yapmalı?
Günde en az 30 dakika yürüyüş
Saat başı ayağa kalkma
Haftada 150 dakika orta yoğunlukta egzersiz
Erken Belirtiler Neler?
Bağırsak kanseri erken evrede belirti vermeyebilir. Ancak şu şikayetlerde mutlaka doktora başvurulmalı:
Dışkıda kan
Uzun süren ishal veya kabızlık
Açıklanamayan kilo kaybı
Sürekli karın ağrısı
Yorgunluk
Risk Azaltılabilir
Uzmanlara göre erken yaşta bağırsak kanserindeki artış endişe verici olsa da önemli bir kısmı önlenebilir.
Hayat tarzında yapılacak temel değişiklikler:
İşlenmiş etten uzak durmak
Şekerli içecekleri bırakmak
Ultra işlenmiş gıdaları azaltmak
Lif tüketimini artırmak
Alkollü içecekleri sınırlamak
Düzenli hareket etmek
Sağlıklı beslenme ve aktif yaşam tarzı, bağırsak sağlığını korumada en güçlü savunma olarak öne çıkıyor.
