118 binden fazla erkeğin verisi incelendi
- Pankreas kanserinde erken teşhis umudu - 18 Temmuz 2026
- Şezlongda saatlerce yatıyorsanız dikkat! Uzmanlar bel ve boyun fıtığı riskine karşı uyardı - 17 Temmuz 2026
- Kumar bağımlılığı sadece bir karakter sorunu değil - 16 Temmuz 2026
Erkek sağlığıyla ilgili dikkat çeken yeni bir analiz, testosteron seviyelerinde son yarım yüzyılda önemli bir düşüş yaşandığını ortaya koydu. Bilim insanları, obezite, diyabet ve çevrede yaygın olarak bulunan hormon bozucu kimyasalların bu eğilime katkıda bulunabileceğini belirtiyor. Ancak uzmanlar, bulguların henüz hakem değerlendirmesinden geçmediğini ve testosteron tedavisinin herkes için uygun bir çözüm olmadığını vurguluyor. 118 binden fazla erkeğin verisi incelendi…
Habere göre, İsrail’deki İbrani Üniversitesi-Hadassah Braun Halk Sağlığı Okulu araştırmacıları tarafından yürütülen sistematik inceleme ve meta-eğilim analizinde, 1972-2019 yılları arasında İsrail, ABD, Brezilya, Finlandiya ve Danimarka’dan yaklaşık 118 bin 600 erkeğin testosteron verileri değerlendirildi.
Araştırmacılar, erkeklerde ortalama testosteron düzeylerinin 2019 yılında, 1972 yılına kıyasla yüzde 50’den fazla daha düşük olduğunu bildirdi.
Düşüş 2000 yılından sonra hızlandı
Analize göre testosteron seviyelerindeki azalma özellikle 2000 yılından sonra belirgin şekilde hız kazandı.
Bilim insanları, 1979’dan itibaren ortalama düşüş oranının yaklaşık yüzde 54 olduğunu ve bunun yıllık yaklaşık yüzde 1’lik sürekli bir azalmaya karşılık geldiğini belirtiyor.
Araştırmacılara göre bu durum, tesadüfi bir değişimden ziyade uzun yıllardır devam eden önemli bir eğilime işaret ediyor.
Testosteron neden önemli?
Testosteron yalnızca üreme sağlığı açısından değil, erkeklerin genel sağlığında da kritik rol oynayan temel hormonlardan biri olarak kabul ediliyor.
Yeterli testosteron düzeyi;
- Sperm üretimi,
- Cinsel istek (libido),
- Kas kütlesi,
- Kemik yoğunluğu,
- Enerji düzeyi,
- Ruh hali,
- Metabolizma
gibi birçok fizyolojik fonksiyonun sağlıklı şekilde sürdürülmesine katkı sağlıyor.
Düşük testosteron seviyeleri ise yorgunluk, kas kaybı, cinsel istekte azalma, depresif belirtiler ve kemik yoğunluğunda azalma gibi sorunlarla ilişkilendirilebiliyor.
Obezite ve diyabet başlıca nedenler arasında gösteriliyor
Araştırmacılar, testosteron seviyelerindeki düşüşün tek bir nedene bağlanamayacağını belirtiyor.
Ancak mevcut veriler;
- Obezite oranlarının artması,
- Tip 2 diyabet,
- İnsülin direnci,
- Hareketsiz yaşam tarzı,
- Yetersiz uyku,
- Kronik stres
gibi faktörlerin erkeklik hormonu düzeylerini olumsuz etkileyebileceğini gösteriyor.
Uzmanlara göre fazla yağ dokusu arttıkça testosteronun bir kısmı östrojene dönüşebiliyor, bu da kandaki testosteron seviyelerinin azalmasına neden olabiliyor.
Çevresel kimyasallar da mercek altında
Bilim insanları ayrıca günlük yaşamda maruz kalınan bazı endokrin bozucu kimyasalların (hormon bozucular) da testosteron düşüşünde rol oynayabileceğini düşünüyor.
Bu maddeler;
- Bazı plastik ürünlerde,
- Gıda ambalajlarında,
- Kozmetiklerde,
- Temizlik ürünlerinde,
- Pestisitlerde
bulunabiliyor ve hormon sistemini etkileyebilecek potansiyele sahip olabiliyor.
Ancak araştırmacılar, bu ilişkinin kesin olarak kanıtlanabilmesi için daha fazla bilimsel çalışmaya ihtiyaç olduğunu belirtiyor.
Sperm sayısındaki düşüşle benzer tablo
Araştırmayı yürüten ekip, daha önce yayımladığı çalışmalarda da dünya genelinde erkeklerde sperm sayısının son 40 yılda önemli ölçüde azaldığını bildirmişti.
Yeni testosteron analizi, erkek üreme sağlığında gözlenen bu genel eğilimi destekleyen yeni veriler sunuyor.
Uzmanlardan testosteron tedavisi uyarısı
Uzmanlar, testosteron düzeyi düşük olduğu düşünülen kişilerin kendi başına hormon takviyesi kullanmaması gerektiğini vurguluyor.
Dışarıdan alınan testosteron, beynin doğal hormon üretimini düzenleyen mekanizmalarını baskılayarak vücudun kendi testosteron üretimini azaltabiliyor. Bu nedenle testosteron tedavisi yalnızca hekim değerlendirmesi ve laboratuvar testleri sonrasında uygun görülen hastalarda uygulanmalı.
Araştırma, “Toplam ve Serbest Testosterondaki Zamansal Eğilimler (1972-2019): Sistematik İnceleme ve Meta-Eğilim Analizi” başlığıyla Avrupa İnsan Üreme ve Embriyoloji Derneği (ESHRE) 2026 Kongresi’nde sunuldu.
Sağlıklı testosteron seviyeleri için neler yapılabilir?
Uzmanlar, testosteron seviyelerinin korunmasına yardımcı olabilecek yaşam tarzı önerilerini şöyle sıralıyor:
- İdeal kilonun korunması,
- Düzenli direnç ve kuvvet egzersizleri yapılması,
- Yeterli ve kaliteli uyku,
- Dengeli beslenme,
- Sigara ve aşırı alkol tüketiminden kaçınılması,
- Diyabet ve obezitenin kontrol altına alınması,
- Gereksiz hormon kullanımından kaçınılması.
