Pandemide çocuklar da kilo aldı
- Dünya MS Günü’nde anlamlı mesaj: “Hareket et, hayata bağlan!” - 4 Haziran 2026
- Ter Değil, Bakteriler Kokuya Neden Oluyor! - 4 Haziran 2026
- GLP-1 ilaçları meme kanseri riskini yüzde 30’a kadar düşürebiliyor - 4 Haziran 2026
Çocuk Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Cengiz Kara, salgın döneminde de ekran karşısında uzun saatler geçiren çocukların beslenme alışkanlıklarının değiştiğini, özellikle hazır gıda ve abur cubur tüketiminin arttığını dile getirerek, ”Bu dönemde bazı çocuklarda 5-10 kilograma varan ağırlık artışları oldu” dedi.
Vücuttaki yağ miktarının artmasına bağlı kilo artışı olan obezitenin görülme sıklığı hem dünyada, hem de ülkemizde giderek artıyor. Türkiye’de yapılan çalışmalar çocuk ve gençlerin yüzde 10-25’inin fazla kilolu veya obez olduğunu gösteriyor.
Obezite tedavisinde yaşam boyu sürecek sağlıklı beslenme ve yaşam tarzı değişikliklerinin sağlanmasının şart olduğunu söyleyen Çocuk Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Cengiz Kara, pandemi döneminde artan obezitenin nedenleri ve tedavisini şöyle anlattı: I
”Tüm dünyayı etkileyen koronavirüs salgını ve bunun getirdiği yaşam biçimi herkesi derinden etkiledi ve her türlü sosyal felakette olduğu üzere çocuklar daha ağır etkilendi. Covid-19 salgınında çocuklar evde hareketsiz kaldı. Okulların kapalı kalması ve eğitim hayatının bilgisayar/televizyon başında uzaktan sürdürülmesi bu hareketsiz hayatı daha da perçinledi.
Evde ekran karşısında uzun saatler geçiren çocukların beslenme alışkanlıkları da değişti, özellikle hazır gıda, abur cubur tüketimi arttı. Ne yazık ki bu olumsuz yaşam biçiminin çocuklar üzerindeki etkilerini kısa süre içinde gözlemlendi. Bu dönemde bazı çocuklarda 5-10 kilograma varan ağırlık artışları oldu. Ayrıca katkı maddeleri içeren hazır gıda tüketiminin artması ve hızlı kilo alımı ile birlikte, özellikle kız çocuklarda meme gelişimi ile ergenlik belirtilerinin erken ortaya çıktığını gözlemledik. Bu süreç ebeveynlerin çocuklarının sağlığı hakkındaki endişelerini de artırdı.”
Bu süreçte çocuklarda obezite ve erken ergenlik gibi büyüme sorunlarının oluşmasını önlemek için ailelere düşen görevlerin var olduğunu ifade eden Prof. Dr. Cengiz Kara, öncelikle çocukların hareketini artırmak gerektiğini, uzaktan eğitimde teneffüs aralarının genellikle 15-20 dakika arasında değiştiğini, bu teneffüslerde de, okulda olduğu gibi, çocukların bahçeye-dışarıya çıkması, nefes alması, koşması ve oynamasının sağlanabileceğini, çevre bunun için uygun değilse ev içinde oyun aktiviteleri için imkan yaratılması gerektiğini anlattı.
Ekran saatleri sınırlandırılmalı
Eğitimin tamamlanmasından sonraki akşam saatlerinde ebeveynlerin çocuklar ile birlikte yapacakları 30-60 dakikalık tempolu yürüyüşlerin hareketsizliği kırmak için etkili olacağını kaydeden Prof. Dr. Cengiz Kara, eğlenceye yönelik ekran saatlerinin (bilgisayar-video oyunları, tablet, telefon, sosyal medya, internet vb.) mutlaka kısıtlanması gerektiğini, bu sürenin hafta içi günlerinde 1, tatil günlerinde 2 saati aşmamasının önemine işaret etti.
Normal büyüme için okul çocuklarının en az 10 saat, ergenlerin ise en az 9 saat uykuya ihtiyacı olduğunu da dile getiren Prof. Dr. Cengiz Kara, yatağa gidiş saatinin gece 10-11’i geçmemesi ve bundan en az 2 saat önce ekran ile ilişkinin de kesilmesi gerektiğini, çünkü ekranın mavi ışığı ve stres dolu bilgisayar oyunlarının gece düşük seviyelere inmesi gereken kortizol hormonunun yüksek ve gece yükselmesi gereken büyüme hormonunun düşük kalmasına neden olabildiğini anlattı.
Bu hormon düzensizliklerinin de obezite ve büyüme geriliğine yol açabildiğini kaydeden Prof. Dr. Cengiz Kara, şöyle devam etti:
”Uzaktan eğitimde gün boyu ekran ışığına maruz kalan çocukların hiç olmazsa akşam saatlerinde ekrandan uzak tutulması sağlıklı büyüme açısından çok önemli olacaktır. Çocuklar öğün atlamadan kahvaltı, öğle ve akşam yemeklerini düzenli yemelidirler. Aralarda meyve ve benzeri ara öğünler alabilirler. Ancak paketli hazır ürünlerin (çikolata, gofret, cips vb.) ve şekerli içeceklerin tüketimi ile gereksiz kalori alımına izin verilmemelidir. Hamburger, pizza gibi yüksek kalorili hazır gıdalar sipariş edilmemeli, evde tencere yemeklerinin tüketilmesine özel önem verilmelidir. Ayrıca makarna, patates, pilav, ekmek ve tatlıları içeren yüksek karbonhidrat içerikli öğünlerin porsiyonları küçük tutulmalıdır.”
