Maymun çiçeği virüsü, pandemiye dönüşür mü?
- Kanser hastaları masaj yaptırabilir mi? - 13 Ocak 2026
- Bayer Tüketici Sağlığı’nda üst düzey atama… - 12 Ocak 2026
- Diyabet, donuk omuz riskini artırıyor… - 10 Ocak 2026
Türkiye’de ilk maymun çiçeği vakası açıklandı. Dünya Sağlık Örgütüne göre de, dünya genelinde 6 binin üzerinde maymun çiçeği vakası bulunuyor. Hastalık cinsel yolla da bulaşma eğilimi göstermeye başladı. Peki, maymun çiçeği, pandemiye dönüşür mü? Prof. Dr. Şanlıdağ’a göre, ”Maymun çiçeğinin COVID-19 yaygınlığına ulaşması zor.”
Yakın Doğu Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Tamer Şanlıdağ, Türkiye’de ilk vakası tespit edilen maymun çiçeği virüsünün pandemiye dönüşme riskini değerlendirdi.
Aynı zamanda mikrobiyoloji uzmanı da olan Prof. Dr. Şanlıdağ, hastalığın ilk kez 1958’de, araştırma için tutulan maymun kolonilerinde tanımlandığı için bu adı aldığını anlattı. Prof. Dr. Şanlıdağ, devamla şunları söyledi:
Çiçek aşısı hastalıktan korur mu?
1970’te ise maymun çiçeği ilk kez insanlarda tespit edildi. Hastalığın belirtileri, 1980’de dünya genelinde ortadan kalktığı belirlenen çiçek hastalığına benziyor. Ancak yine de geçmiş yıllarda yapılan çiçek aşısının, hastalığa karşı bir bağışıklık yaratacağı iddialarını fazla iyimser buluyorum. Çünkü araştırmalar tek doz çiçek aşısının 10 yıllık, multipl doz çiçek aşısının ise 30 yıla kadar koruyuculuğu bulunduğunu, dolayısıyla 1980’de sonlandırılan çiçek aşısının, maymun çiçeğine karşı bir çapraz bağışıklık yaratma olasılığının çok düşük olduğunu vurguluyor.
”Mutasyona uğrama olasılığı Covid’e göre daha düşük”
Maymun çiçeği virüsü, COVID-19’a neden olan SARS-CoV-2’nin aksine bir DNA virüsü ve DNA virüslerinin mutasyona uğrama olasılığı, RNA virüslerine kıyasla daha düşüktür. Ancak yine de bu durum, virüsün hiç mutasyon geçiremeyeceği anlamına gelmez. Son zamanlardaki mevcut vakalarda görülen tipik olmayan bulaşma eğilimleri, virüsün farklı özellikler kazanmış olma ihtimalini ortaya çıkarıyor. Bu durum, virüsün genetik materyalindeki değişimlerin tespit edilmesine yönelik araştırmalarla belirlenecek.
Virüs kuluçka döneminde bulaşıcı değil. Virüsün bulaşması için semptomların başlamış olması gerekiyor. Bu nedenle, gözle görülür semptomları olan virüsten kaçınmak daha kolay. Maymun çiçeğinin döküntü veya lezyonların dışında şişmiş lenf nodülleri, kas ve sırt ağrıları, halsizlik, ateş ve yoğun baş ağrısı gibi semptomları da bulunuyor.
Cinsel yolla bulaşma eğilimi de gösteriyor
Virüsün hızlı bir şekilde yayılmasını engelleyen özelliklerden biri de bulaşma şekli. Maymun çiçeği virüsü özellikle çok yakın ve uzun süreli temasla bulaşıyor. Maymun çiçeği virüsünün solunum yoluyla bulaşmasından daha çok yakın temas gerektiren bulaşı yayılımını kısıtlıyor. Özellikle son vakalarda cinsel yolla bulaşma eğilimi gösteriyor.
Tüm bu nedenlerle; maymun çiçeğinin COVID-19 kadar hızlı bir şekilde bulaşması zor. Dünyanın pek çok yerinde aynı anda görülse de vaka sayısının sınırlı kalacağını öngörmek mümkün.
