Bu hastalık, Türkiye’de ”erken yaşta kalp krizinde” önemli bir etken

Ülkemizde genç yaşta kalp krizi görülme oranı, Avrupa’yla kıyasladığında çok daha fazla. Verilere göre, Türkiye’de kalp krizlerinin ”yüzde 20’si 50 yaş öncesi” gelişirken, Avrupa’da bu oran yüzde 10’nu geçmiyor. Türkiye’de erken kalp krizlerinde Ailevi Hiperkolesterolemi (AH), önemli bir etken. ”Ailevi yüksek kolesterol” olarak da tanımlanan hastalığın, genetik ve akraba evliliğinin yaygın olduğu toplumlarda görülme sıklığı daha yüksek. Tanısı için genetik test yapmaya ihtiyaç yok. Ancak, uzmanlar bir hastaya AH tanısı konulduğunda bütün ailenin taranmasını öneriyorlar.

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Kardiyoloji Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Meral Kayıkçıoğlu, ”Ailevi Hiperkolesterolemi Farkındalık Günü” nedeniyle, hastalık, belirtileri ve tedavisi hakkında bilgiler verdi.

Akraba evliliklerinde yaygın

Ailevi hiperkolesterolemi hastalığı genetik bir hastalık. Yakın zamana kadar hastalığın genetik kökenli olması nedeniyle nadir görüldüğü sanılıyordu. Ancak özellikle akraba evliliklerinin yaygın görüldüğü kapalı toplumlarda sıklık oranı yüksek. Türkiye’deki sıklığını tam olarak bilmiyoruz ama taşıyıcılık (heterozigot tip) oranı tahminen 100’de 1 ile 300’de 1 arasında değişiyor. Bu çok yüksek bir oran. Homozigot formu ise nadir hastalıklar kapsamında.

En büyük sorun yüksek kolesterole uzun süreli maruziyet

Ailevi yüksek kolesterol olarak da da tanımlayabileceğimiz Ailevi hiperkolesterolemi hastalığında, LDL yani kötü kolesterolün yıkımındaki kalıtsal bir bozukluğa bağlı olarak, kan kolesterol düzeylerinin çok yükselmesi söz konusudur. Aşırı yükselen kolesterol de damarlarda ve dokularda birikerek, kalp damar hastalıklarına yol açıyor. Üstelik bu hastalar da doğdukları andan itibaren yüksek kolesterole maruz kaldıklarından çok erken yaşlarda kalp krizleri, inme ve ani ölümler görülebiliyor.

Türkiye’de erken kalp krizlerinde AH önemli bir etken

Ülkemizde erken yani genç yaşta kalp krizleri görülme oranı Avrupa’yla kıyaslandığında çok daha sık. Bizde kalp krizlerinin yüzde 20’si 50 yaş öncesi gelişirken, Avrupa’da görülen erken kalp krizleri oranı yüzde 10’nu geçmiyor. Avrupa’da ortalama kalp krizi yaşı 60-65 arası iken ülkemizde tam 10 yaş daha erken bir ortalama görüyoruz. Ülkemizdeki bu erken kalp krizlerinde Ailevi Hiperkolesterolemi (AH), önemli bir etken olarak karşımıza çıkıyor.

Tanısı kolay

Hastalığın tanısını koymak oldukça basittir. Sadece kan lipit (yağ) düzeylerinin ölçülmesi, fizik muayene ve aile öyküsünde erken kalp krizleri (55 yaş öncesi)sorgulamasıyla, rahatça tanı konulabilmektedir. Tanı kriteri olarak, LDL-kolesterol düzeyinin ilaç kullanmazken 190 mg/dl’nin üzerinde olması (çocuklarda 160 mg/dl’nin üzerinde) ve kişinin kendinde veya akrabalarında erken kalp krizlerinin varlığı değerlendirilmektedir.

Genetik test yapmaya ihtiyaç duyulmaz

Ailevi hiperkolesterolemi, genetik olmasına rağmen tanısı için genetik test yapmaya ihtiyaç duyulmaz.

Hekimler bir hastaya AH tanısı koyduklarında mutlaka bütün aileyi taramalı

Genetik bir hastalık olduğundan ve kalıtım şekli de baskın olduğundan bu hastalık, değişik dereceden de olsa birinci derece akrabaları etkilemektedir. Hekim arkadaşlar, AH tanısı koyduklarında mutlaka bütün aileyi taramalı ve tedaviye davet etmelidirler.

En büyük sıkıntı…

Tanısı basitçe konmasına karşın en büyük sıkıntı, kolesterol yüksekliğinin kalp damar hastalığı yapana kadar hastada bir sıkıntı hissi, bulgu yaratmamasıdır. Bu nedenle hastalar hekime başvuruda geç kalıyorlar. Farkındalıkla bu durumun üstesinden büyük oranda gelinebileceğini düşünüyorum.

AH tedavi edilebilir bir hastalık

Hastalar, erken tanı ve tedaviyle tamamen normal bir hayat yaşayabilirler. Hastalığın tedavisi, kolesterol düzeylerinin sürekli olarak düşük tutulması anlamına geliyor. Tedavide hedefimiz kolesterol düzeylerinin hızlıca düşürülmesi ve kalp krizlerinin engellenmesi. Tedaviyle LDL düzeyinin 70 mg/dl’nin altına düşürmek gerekiyor. Hastalığın seyri doğrudan kan kolesterol düzeyine bağlı.

(Visited 204 times, 1 visits today)