Araştırmalar, kalp hastalığı ile Alzheimer arasında genetik bağlantı ortaya çıkardı
- Bahar aylarında aort yırtılması riski artıyor - 13 Nisan 2026
- Demir eksikliği mi yoksa bahar yorgunluğu mu? - 12 Nisan 2026
- Türkiye kendi kanser ilacını dünyaya kazandırmaya hazırlanıyor - 6 Nisan 2026
Araştırmacılar kalp hastalığı ile Alzheimer arasında genetik bir bağlantı olduğunu ortaya çıkardılar. Alzheimer hastalığı ile kardiyovasküler hastalık arasında bilinen bir ilişki var.
Avustralya’daki Edith Cowan Üniversitesi’nden araştırmacılar, Alzheimer hastalığı ile koroner arter hastalığına bağlı çeşitli bozukluklar ve kolesterol gibi lipitler arasında potansiyel bir genetik bağlantı buldular.
Araştırmacılar bir süredir Alzheimer hastalığı ile kardiyovasküler hastalık arasında bir bağlantı olduğunu biliyorlardı.
Önceki çalışmalar, yüksek tansiyon, dislipidemi, koroner arter hastalığı ve atriyal fibrilasyon gibi kalp rahatsızlıklarını Alzheimer hastalığı ve diğer demans türlerinin gelişme riskinin artmasıyla ilişkilendirmişti.
Geçmişteki araştırmalar Alzheimer hastalığı ile kalp hastalığı arasındaki olası bir genetik bağlantıyı da tartışmıştı. Örneğin, Kasım 2018’de yayınlanan bir araştırma, her iki durumun da bazı insanlarda ortak genetiği paylaştığını ortaya çıkardı.
Araştırmacı Artika Kirby, “Gözlemsel çalışmalar, koroner arter hastalığı ile demans riski arasındaki bağlantıyı destekleyen güçlü genetik kanıtların yanı sıra, geç başlangıçlı Alzheimer hastalığı riskinin genetik olarak belirlenmiş koroner arter hastalığı riskiyle birlikte arttığını da paylaşıyor” dedi.
Kirby, “Ayrıca, Alzheimer hastalığı için köklü bir risk geni olan apolipoprotein E (APOE) geni başta olmak üzere, paylaşılan genlere dair güçlü kanıtlar var ve koroner arter hastalığı ile geç başlangıçlı Alzheimer hastalığı arasındaki ortak genetik mimaride kanıtlanıyor.” diye ekledi.
“Alzheimer hastalığı ve koroner arter hastalığı (veya daha yaygın olarak kardiyovasküler hastalıklar) da GPBP1, SETDB2, DAB2IP, DNM2 gibi diğer genleri paylaşıyor; ancak Alzheimer hastalığı ile koroner arter hastalığı (veya daha yaygın olarak kalp hastalığı veya kardiyovasküler hastalıklar) arasındaki altta yatan biyolojik mekanizmalar hala çözülmemiş durumda.” diyen Kirby, yakın zamanda Uluslararası Moleküler Bilim Dergisi’nde yayınlanan ve Alzheimer hastalığı ile koroner arter hastalığına bağlı çeşitli bozukluklar ve kolesterol gibi lipitler arasında potansiyel bir genetik bağlantı bulan yeni bir çalışmanın baş yazarı.
Koroner arter hastalığının özellikleri nelerdir?
Bu çalışma için Kirby ve meslektaşları, kalbe kan sağlayan arterlerin içinde plak birikmesiyle ortaya çıkan koroner arter hastalığının yedi özelliğine odaklandı, bunlar:
- anjina pektoris
- kalp ritim bozuklukları
- koroner arteriyoskleroz
- iskemik kalp hastalığı
- miyokard enfarktüsü (kalp krizi)
- spesifik olmayan göğüs ağrısı
- koroner arter hastalığı.
Ayrıca lipoproteinler, trigliseritler ve kolesterol dahil olmak üzere koroner arter hastalığıyla ilişkili 13 farklı lipide odaklandılar.
Kirby, “Literatür taramamız sırasında Alzheimer hastalığı ve koroner arter hastalığı özelliklerine ilişkin kanıt eksikliğini kanıtladık. Alzheimer hastalığı ve koroner arter hastalığı özellikleri de dahil olmak üzere kardiyovasküler hastalıkların dünya çapındaki önemli riski göz önüne alındığında, Alzheimer hastalığı ile koroner arter hastalığı özellikleri arasındaki potansiyel genetik bağlantıları araştırmaya motive olduk” diye ekledi.
Alzheimer ile koroner arter hastalığı arasındaki genetik bağlantı
Araştırmacılar, çalışmaları için üç yollu çapraz özellikler genetik analizini kullandılar.
Çalışmanın sonucunda, değerlendirilen yedi koroner arter hastalığı özelliğinin tümü ile trigliseritler arasında dikkate değer bir genetik bağlantı bulundu.
Kirby, “Pozitif bir küresel genetik korelasyon, en azından, yüksek trigliserit düzeylerine veya çalışmamızda değerlendirilen yedi koroner arter hastalığı özelliğinden herhangi birine genetik yatkınlığı olan bazı bireylerde Alzheimer hastalığının potansiyel olarak artan risk potansiyeli anlamına gelir.” dedi.
Araştırmacılar, Alzheimer hastalığı ile üç lipit ölçümü daha (yüksek yoğunluklu lipoproteinler (HDL’ler), düşük yoğunluklu lipoproteinler (LDL’ler) ve toplam kolesterol) arasında genetik bir örtüşme keşfettiler ve ayrıca Alzheimer hastalığı boyunca paylaşılan genom çapında önemli genleri belirlediler.
