Sağlık Bakanlığı, ”Maymun Çiçeği” için rehber hazırladı

Sağlık Bakanlığı, ”Maymun Çiçeği” için bir rehber hazırladı. Rehberde M Çiçeği (mpox) virüsü bulaşma yolu, belirti ve bulguları, kesin ve olası vakada yapılması gerekenler, vaka temaslısına yapılması gerekenler, tedavi ve aşı gibi detaylı bilgiler yer alıyor.

Sağlık Bakanlığınca, 2024 yılı M Çiçeği (mpox) Rehberi yayımlandı.

Rehberde, M-Çiçeğinin (Maymun Çiçeği), Orta ve Batı Afrika’da, genellikle tropikal yağmur ormanlarına yakın kırsal alanlarda görülmekteyken, son yıllarda Afrika’da kentsel alanlardan da vaka bildirimleri olmaya başladığı ve 2022 yılında dünya genelinde en az 116 ülkeden M-Çiçeği vakaları bildirildiği hatırlatıldı.

2022-2024 arası 208 ölüm

Rehberde, vaka sayıları ve hangi ülkelerde görüldüğüne ilişkin şu bilgiler yer aldı:

”’1 Ocak 2022 ile 30 Haziran 2024 arasında, 116 ülkeden WHO’ya toplam 99 bin 176 laboratuvarca doğrulanmış mpox vakası ve 208 ölüm bildirildi. Haziran 2024’te, Mayıs 2024 ile benzer
şekilde, 934 yeni vaka bildirildi.

Haziran 2024’teki vakaların çoğu Afrika Bölgesinden (yüzde 61), ardından Amerika (yüzde 19) ve Avrupa (yüzde 11) bölgelerinden bildirilmiştir. Afrika Bölgesi, Mayıs 2024’e kıyasla vaka sayılarında bir artış bildirmiştir. Doğu Akdeniz Bölgesi’nden ise vaka bildirilmemiştir.
Afrika Bölgesi’nde en yüksek artış Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde, Avrupa Bölgesi’nde İspanya’da, Amerika Bölgesi’nde ise Kolombiya’da bildirilmiştir. Batı Pasifik Bölgesi’nde en yüksek artış Avustralya’da olurken, Güneydoğu Asya Bölgesi’nde hiçbir ülke artış bildirmemiştir.

En yüksek vaka sayısı bildiren ülkeler

1 Ocak 2022’den 30 Haziran 2024’e kadar, en yüksek kümülatif doğrulanmış vaka sayısını bildiren on ülke sırasıyla ABD, Brezilya, İspanya Fransa, Kolombiya , Meksika, Birleşik Krallık, Peru, Almanya ve
ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti olmuştur. Bu on ülkedeki vaka sayısı, küresel olarak bildirilen vakaların yüzde 81’ini oluşturmaktadır.

İnsandan insana bulaş nasıl olur?

İnsandan insana bulaşmada uzun süreli yakın ten tene temas önemlidir. Enfekte kişinin sekresyonları (cinsel çıktılar dahil) ile direkt temas (lezyonlarla temas edecek şekilde sarılma, masaj, cinsel temas gibi), cilt lezyonları ile bütünlüğü bozulmuş deri veya mukozalarla (göz, burun, ağız mukozaları gibi) doğrudan temas veya yakın zamanda cilt lezyonlarından kontamine olmuş nesnelerle (yatak çarşafı, havlu vb.) yakın temas diğer bulaş yollarıdır.

Bu tür temas genel olarak aynı evi paylaşan kişilerde, kapalı ortamlarda çok uzun süre yakın mesafede bulunanlarda ve enfekte kişiyle kişisel koruyucu ekipman kullanmadan temas eden sağlık çalışanlarında risk oluşturur.

İlk 5 gün bu belirtiler ön planda

M-Çiçeğinin kuluçka süresi, riskli temastan semptomların başlangıcına kadar olan süre, genellikle 6-14 gün olmakla birlikte 1-21 gün arasında değişebilir. Bir hayvan ısırığı veya tırmalaması öyküsü olan kişiler, dokunsal/temasla maruziyete sahip olanlardan daha kısa bir kuluçka süresine (13’e karşı 9 gün) sahip olabilir.

Klinik tablo ateş, yoğun baş ağrısı, lenfadenopati (lenf düğümlerinin büyümesi), sırt ağrısı, miyalji (kas ağrıları) ve yoğun halsizlikle başlar. Bu bulgular ilk 5 gün ön plandadır.

Deri döküntüsü ne zaman başlar?

Deri döküntüsü genellikle ateşin ortaya çıkmasından sonraki 1-3 gün içinde başlar. Döküntü, gövdeden ziyade yüz ve ekstremitelerde yoğunlaşma eğilimindedir. Lezyonların sayısı birkaç adet ile birkaç bin adet arasında değişebilir. Şiddetli vakalarda lezyonlar geniş deri alanlarının soyulmasına neden olacak şekilde birleşebilir.

Şiddetli vakalar çocukluk çağında daha sıktır

M-Çiçeği, genellikle 2-4 hafta süren semptomları olan kendi kendini sınırlayan bir hastalıktır. Şiddetli vakalar çocukluk çağında daha sıktır. Temastaki virüs yükünün yüksekliği, kişinin
altta yatan hastalıkları klinik tablonun daha ağır seyrine neden olabilir.

Tedavisi…

Kesin olmamakla birlikte bazı antivirallerin (tekovirimat, brinsidofovir, sidofovir) M Çiçeğinde etkili olabileceği belirtilmektedir. Randomize kontrollü çalışmalarda, mevcut ajanların etkisi gösterilmemiştir ancak gerçek hayattaki olgu kontrol çalışmalarında, anektodal olarak fayda sağladığına dair veriler bulunmaktadır.
M-Çiçeği için semptomları hafifletmek, komplikasyonları yönetmek ve uzun vadeli sekelleri önlemek için klinik bakım ve destekleyici tedavi verilmelidir. Lezyon bölgesine göre sıcak su banyoları, ağrı kesiciler, laksatifler, orofaringeal antiinflamatuarlar ve ağrı kesiciler gerektiğinde kullanılabilir.

(Visited 48 times, 1 visits today)