MS’de erken tedaviyle engellilik riski azaltılabilir

MS (Multiple Skleroz), gençlerde nörolojik nedenli engeliliklerde birinci sırada yer alıyor. Henüz nedeni saptanamayan hastalık, kadınlarda daha sık görülüyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Artuğ, erken ve uygun tedaviyle artık MS hastalarının çoğunun, yaşamlarını önemli kısıtlamalar olmadan devam ettirebileceklerini bildirdi.

Medical Park Çanakkale Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Rengin Artuğ, MS (Multiple Skleroz) hastalığı hakkında bilgiler verdi.

Gençlerde nörolojik nedenli engelliliklerde birinci sırada

Sinir sisteminin önemli hastalıklarından MS, gençlerde nörolojik nedenli engelliliklerde birinci sırada. MS kalıtsal bir hastalık değildir, ancak genetik bir yatkınlıktan söz edilmektedir. Ailelerinde MS bulunan kişilerin MS’e yakalanma eğilimi az da olsa vardır.

Çok farklı teoriler olmasına rağmen MS’in nedeni henüz kesin olarak saptanamadı. Hastalığa neden olabilecek çok çeşitli nedenler (daha önce geçirilmiş virütik enfeksiyonlar, çevreden kaynaklanan bazı zehirli maddeler, beslenme alışkanlıkları, coğrafi etmenler, vücudun savunma sistemindeki bozukluklar) suçlanmışsa da, hiçbiri kesin neden olarak saptanamamıştır.

Kadınlarda daha sık görülüyor

Hastalık başlangıcı genellikle 20-40 yaşlar arasında oluyor. Ancak 10 yaş öncesi ve 40 yaş sonrası başlayan vakalar da var. MS kadınlarda daha sık görülür. Üreme çağındaki gençlerde, sosyo-ekonomik düzeyi yüksek toplumlarda, kentlerde yaşayan eğitim düzeyi yüksek kişilerde, ekvatordan uzaklaştıkça kuzey ülkelerinde görülme sıklığı fazladır.

Belirtileri hastadan hastaya farklılık gösteriyor

MS belirtileri, şiddet ve gidişat açısından hastadan hastaya farklılıklar gösterebiliyor ve etkilenen sinir sistemi bölgesine göre değişebiliyor. Bulanık görme, çift görme, normal dışı yorgunluk, yüzde, kollarda ya da bacaklarda uyuşma, karıncalanma, keçeleşme gibi duyusal belirtilerin yanı sıra trigeminal nevralji, yüzde, kolda, bacakta kuvvet kaybı, ince hareketlerde beceri kaybı, tekrarlayan yüz felci, idrar kaçırma veya yapamama, kabızlık, cinsel işlev bozuklukları, titreme ve diğer hareket bozuklukları, baş dönmesi ve denge sorunları, duygu durum bozuklukları, unutkanlık, uyku sorunları gibi belirtiler de olabilir.

Belirtilerin bir ya da birkaçı birlikte olabilir. Hastalığın ilk belirtileri birkaç gün içinde ortaya çıkar; alevlenmeler ve düzelmelerle seyreder. Başlangıç dönemlerinde tam bir düzelme gösterirken, az sayıda hastada baştan itibaren düzelmeler olmaksızın kötüleşme söz konusu olabilir.

MS hastalarının evlenmesinde sakınca yok

MS ölümcül , bulaşıcı ya da gizlenecek ve utanılacak bir durum değildir. Günlük aktivitelerini, sosyal ve mesleki işlerini devam ettirmeleri önerilmektedir. Eğer MS’e bağlı özürlülük varsa sağlık raporu alarak iş yerinde uygun düzenlemeleri talep edebilirler, bu hastalarımızın en doğal hakkıdır.

MS hastalarının evlenmesinde sakınca yoktur. MS hastaları evlenip çocuk sahibi olabilmektedirler. Ancak uygun zaman ve koşullarda planlanmalıdır. Doğumdan sonraki 3-6 aylık süreçte atak riski artabileceği için destek tedavisi gerekebilir. MS’in çocuklarda ortaya çıkma olasılığı ise çok düşük, yüzde 1-2’lerde bir olasılıktır.

Erken ve uygun tedavi çok önemli

Erken ve uygun tedaviyle MS hastalarının çoğu, yaşamlarını önemli kısıtlamalar olmadan devam ettirebilirler. Günümüzde MS iyi kontrol altına alınabilen bir hastalık haline geldi. Hastalığı eskiden başlayan ve erken tedavi edilmeyen hastaların bir kısmı koltuk değneğine, tekerlekli sandalyeye hatta yatağa bağımlı durumdadır. MS sakatlığa neden olduktan sonra sakatlığı iyileştirmek günümüzde mümkün olmamaktadır. Ancak erken ve uygun tedavi, kısıtlamaların azaltılması açısından büyük önem arz etmektedir. Nasıl ki tansiyon, şeker, tiroit hastalıkları gibi pek çok hastalık tam olarak ortadan kaldırılamıyor ama kontrol altına alınabiliyorsa, MS için de durum benzerdir.

D vitamininden zengin beslenilmeli

Beslenme konusunda sağlıklı bireyler için doğru olanlar, MS hastaları için de geçerli. Yani dengeli, liften, sebze ve meyveden zengin, yağ oranı az Akdeniz diyeti MS hastaları için uygundur. Tuz azaltılmalıdır. Balık, MS hastalığı için iyi bir besindir. Balık tercihinizde, Omega yağ asitlerinden (özellikle Omega 3, 6 ve 9) zengin olanları tercih edebilirsiniz. En önemlileri; her çeşit somon, beyaz ton balığı, alabalık ve hamsidir. Bu balıklarda D vitamini de yüksektir. D vitaminin MS tedavisinde yeri olabileceğini öne süren veriler mevcuttur ve bu konuda araştırmalar hala devam etmektedir. Kuru fasulye, tahıllar, kabuklu yemiş ve tohumlardan da protein alabilirsiniz. Yağ tüketiminde sıvı yağları kullanmayı tercih edebilirsiniz.

(Visited 45 times, 1 visits today)