Çocuğunuz size bağlı mı, bağımlı mı?

Pandemi beraberinde bir başka sorunu daha getirdi; ”Anneye bağımlılık”. Uzmanlara göre, ”çocuğum bana yapışık, bir dakika ayrılamıyoruz, hiçbir yere gitmeme izin vermiyor, okula bırakmak bir dert; ağlıyor, gitmek istemiyor” şeklinde yakınmalarınız varsa, bu çocuğunuzun size ”bağlı” olmaktan ziyade ”bağımlı” olduğunu gösteriyor.

Uzman Psikolog Sena Sivri, çocukların sosyalleşme becerilerini ilk 3 yaşta kazandıklarını, bu döneme kadar çocuğun bir yandan temel ihtiyaçları nedeniyle anneye bağımlı halde yaşamaya devam ederken, bir yandan da anneden ayrışmaya çalıştığını anlattı.

Bağımlılığın yerini bağlılığın alması gerekiyor

Çocuk yaşının gerektirdiği beceri ve yetileri kazandıkça bu bağımlılık hali azalıyor. Gelişiminin ilerleyen dönemlerinde bağımlılığın yerini bağlılığın alması bekleniyor. Ancak bu süreç, bazı çocuklarda olması gerektiği şekilde gerçekleşmiyor ve çocuklar anneye bağımlı olmaya devam ediyor. Çocuklar psikososyal gelişimleri doğrultusunda ayrışmaya, bireyselliklerini ilan etmeye hazırlar aslında. Dolayısıyla anneye bağımlı olmak genelde ebeveyn tutumlarıyla ilişkili oluyor.

Pandeminin etkisi

Covid-19 pandemisi, hemen her ailenin yaşam düzeninde köklü değişimlere sebep oldu. Evler birer iş yeri ve okul, ebeveynler de öğretmen oldu. Aile bireylerinin birbirleriyle geçirdikleri zamanın çokça artması hem pozitif, hem negatif birçok sonucu da beraberinde getirdi. Çocukların okuldan, sosyal ortamlardan uzak kalmaları, akran sosyalleşmesinin ortadan kalkması, tüm bu ihtiyaçların giderilmesi görevini anne babalara vermiş oldu. Bununla birlikte çocukların anne babalarına olan bağlılık ve talepleri de çok daha arttı. Hatta bazı çocuklarda bu durum daha da ileriye gidip, çocuğun bireysellik gelişiminde ve okul hayatında ciddi sorunlar oluşturabilen önemli bir tabloya yol açtı; anneye bağımlılık!

Anne bağımlılığına karşı öneriler

Çocukların ayrışmaya dair en büyük korkuları terk edilmekle ilgili oluyor. Pandemi sürecinde de sürekli anneyle beraber olan çocuklar, kreşe, okula veya bakıcısına giderken ilk olarak terk edilmekten korkuyor ve tepkilerini bu doğrultuda veriyorlar. Çocuğunuza onu terk etmediğinizi net olarak anlatmalı, güvence vermelisiniz.
Karşılıklı iletişimi geliştiren ve çocuğunuzun duygusal gelişimine katkıda bulunacak olan aktiviteler yapmayı alışkanlık haline getirin.
Çocukta gelişen kaygılar genelde ebeveyne ait kaygılar oluyor. Ebeveyn olarak kendi kaygınızın farkında olmalı ve bunu yönetebilmelisiniz. Aşırı kaygılı, korumacı ebeveyn tutumundan uzak durun.
Çocuğun sorumluluğu altında olan şeyleri onun yerine tamamlamayın. Gelişen yetileri doğrultusunda kendi başına bir şeyler yapmasına izin verin ve onu teşvik edin.
Özgüvenini destekleyici, şevk verici, motive edici söylemlerde bulunun, “bırak senin yerine ben yaparım”, “onu sen yapma, aman bir şey olur” gibi korkutucu, çocuğu geri tutan söylemlerden kaçının.
Anne sakin kalamadığında çocuğun yaşadığı kriz daha uzun sürüyor. Ayrılmanız gereken anlarında çocuğunuzun verdiği tepkilere karşı soğukkanlı durun, kontrolü elinizde tutun.
Sabırlı olmanız, bu ayrışma sürecine zaman tanımanız, geri adım atmamanız, baş edemediğinizi hissettiğinizde uzman desteği almanız da bağımlı bir ilişkiyi önlemede son derece önemli role sahip.

Çocuğunuz size bağımlı m?

Aşağıda yer alan sorunlar anne bağımlılığına işaret edebiliyor;

Tek başına yapabileceği şeyler için bile destek bekliyorsa,
Siz yanında yokken huysuz, hırçın ve uyumsuz oluyorsa,
Topluluk içinde zorluk çekiyorsa,
Sosyalleşmede sorun yaşıyorsa,
Bağımsız olarak bir şey yapamıyorsa,
Her karar verme sürecinde destek bekliyorsa,
Okula gitmek istemiyorsa,
Ödevlerini tek başına yapamıyorsa,
Grup içinde uyum sağlayamıyorsa, çocuğunuz size bağımlı olabilir.